Halkan kala soco wararka ka soo kordha dagaalka Iiraan oo toos qoraal iyo muuqaalo

Dawladda Ingiriiska Oo Shaacisay Inay Qayb ka Tahay Dagaalka Lagu la Jiro Iran Ra’iisul wasaaraha Ingiriiska, Keir Starmer ayaa xaqiijiyay in Ingiriiska uu qeyb ka yahay howlgalka ka socda bariga dhexe. Sidoo kale Keir Starmer ayaa sheegay in diyaaradaha dagaalka Ingiriinka ay ku jiraan hawada bariga dhexe, isagoo doorka Ingiriiska ku sheegay ka qeybqaadashada hawlgallo difaac oo wadajir ah oo heer gobol ah. [caption id="attachment_7910" align="alignnone" width="960"] Screenshot[/caption]

Afhayeenka wasaaraha arrimaha dibadda Iiraan, Esmail Baghai ayaa hadda sheegay in hoggaamiyeyaal sare oo ka tirsan dawladda Iiraan lagu dilay gudaha Iiraan. Balse Afhayeenka ayaa sheegay in uusan xaqiijin karin in hogaanka sare ee Iran uu nool-yahay waxaana uu yiri: "Ma xaqiijin karo in hoggaanka sare ee Iran uu nool yahay iyo in kale". Warbaahinta Iran maanta waxa ay sheegtay in hogaanka sare uu joogo meel amaan ah. Maraykanku waxa uu sheegay in Israel weerartay hogaanka sare. CIA waxa ay sheegtay in ay diideen in la weeraro hogaanka sare sababtoo ah hadii uu dhinto saraakiisha mayalka adag ee Ilaalada Kacaanka ayaa dalka la wareegaysa.

Dawlada Somaliland oo cabaraysay weerarka ay iraan ku qaday Israel iyo bariga dhexe. SL waxay sidoo kale tageertay talaabo kasto oo lagaga hortagayo in iraan hormariso gantaladeeda iyo ciidankeda military kaga iyadoo ku tilmaam tahay inay yihiin AS Somaliland ayaa waxay Toos Ula Safatay Dalka Israel Iyadoo Iran Ku Sheegtay Kooxo Khal Khal Galinaya Amaanka Caalamka.

Madaxweynaha Turkey, Recep Tayyip Erdogan, ayaa ku boorriyay dunida Islaamka inay si degdeg ah u qaado tallaabooyin lagu joojinayo sii kordhinta xiisadda Bariga Dhexe, sida ay baahisay wakaaladda wararka ee Anadolu Agency.

Erdogan ayaa sheegay inuu dardargelin doono dadaallada diblomaasiyadeed si loo helo xabbad-joojin looguna soo laabto miiska wada-hadallada. Wuxuu sidoo kale sheegay inuu “si qoto dheer” uga walaacsan yahay weerarrada Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iran, kuwaas oo uu sheegay inay “ku bilaabmeen kicinta Netanyahu.”

“Waxaan sidoo kale u aragnaa weerarrada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan ku qaadday dalalka walaalaha ah ee Khaliijka kuwo aan la aqbali karin, sabab kasta ha ahaatee,” ayuu raaciyay.

Sida wararku sheegayaan, mowjado qaraxyo ah ayaa laga maqlay cirka sare ee caasimadda Qatar, Doha.

Hadda Qatar waxay ku dhawaaqday in la joojiyay dhammaan munaasabadaha dadweynaha, isu-imaatinnada, iyo madadaalada lagu qabto huteellada iyo goobaha dalxiiska ilaa amar kale laga soo saaro.

Sidoo kale waxaa la hakiyay dhammaan teendhooyinka Ramadaanka iyo afurinta (iftarka) ay caadi ahaan huteellada iyo goobaha dalxiisku u qaban jireen shirkadaha, hay’adaha dowladda, iyo dadweynaha inta lagu jiro bisha barakaysan ee Ramadaan.

Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Islaamka ee Kuwait ayaa ku dhawaaqday in la hakiyay salaadaha Taraawiix — oo ah salaad habeenkii la tukado bisha Ramadaan — dhammaan masaajidda dalka ilaa amar kale laga soo saaro.

Abdul Malik al-Houthi, hoggaamiyaha kooxda fallaagada Yemen ee Houthi movement, ayaa ku tilmaamay weerarrada Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iran kuwo “arxan darro ah, cad, dambi ah, iyo bahalnimo ah, isla markaana aan wax sharci ah lahayn.”

Xuutiyiinta waa mid ka mid ah kooxaha hubeysan ee ay Iiraan ka taageerto gobolka.

Bayaanka ayaa sii watay: “Waxaan ku jirnaa feejignaan wixii horumar ah ee lama huraan noqda. Ma jiro wax walaac ah oo ku saabsan Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan marka loo eego gardarradan, sababtoo ah waa dal awood leh, mowqifkiisuna waa mid adag, jawaabtiisuna waxay noqon doontaa mid go’aan leh.” Si kastaba ha ahaatee, bayaanku ma uusan caddeyn in Xuutiyiintu ku biiri doonaan dagaalka iyagoo dhinaca Iiraan ka garab dagaallamaya.

Waxaa kaloo lagu daray: “Waa xuquuq sharci ah oo Iiraan u leedahay inay beegsato saldhigyada militari ee Mareykanka ee ka qayb qaadanaya gardarrada ka dhanka ah Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan,” iyadoo loola jeedo United States.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Chile ayaa muujisay “walaac ku saabsan kororka militari ee halista ah ee Bariga Dhexe.”

“Dowladda Chile waxay cambaareyneysaa weerarrada ka dhanka ah Iran ee ay fuliyeen United States iyo Israel, sidoo kale waxay cambaareyneysaa jawaabta nidaamka Iiraan ee ka dhanka ah Israa’iil iyo dalalka Khaliijka,” ayaa lagu yiri bayaanka.

“Falalkan, oo ka dhacaya xaalad gobol oo aad u kacsan, waxay yeelan karaan cawaaqib saameeya xasilloonida gobolka iyo ammaanka caalamiga ah.”

Xiisadda Bariga Dhexe ayaa mar kale qaadatay weji diblomaasiyadeed oo kulul, kaddib markii dowladda Russia ay si rasmi ah ugu eedeysay Israel “khiyaano” iyo marin-habaabin ku saabsan mowqifkeeda dagaalka ka dhanka ah Iran. Warsaxaafadeed ka soo baxay wasaarada arrimaha dibeda ee Ruushka ayaa lagu sheegay in saraakiil Israa’iili ah ay hore ula wadaageen Moscow inaysan danaynayn dagaal toos ah oo militari oo ay la galaan Iiraan. Si kastaba ha ahaatee, Ruushka wuxuu sheegay in hadalkaas uu ka horreeyay duullaanka wadajirka ah ee la sheegay in ay fuliyeen Mareykanka iyo Israa’iil gudaha Iiraan. Ruushka ayaa tilmaamay in ficilladaasi ay dhaawacayaan kalsoonidii diblomaasiyadeed iyo xiriirkii wada-hadal ee u dhexeeyay labada dal, gaar ahaan marka la eego isku-duwidda arrimaha amniga ee gobolka Suuriya iyo Bariga Dhexe guud ahaan. Inkasta oo Ruushka iyo Israa’iil ay marar badan iska kaashadeen arrimo amni — gaar ahaan hawlgallada cirka ee Suuriya — haddana hadalkan cusub wuxuu muujinayaa in xiriirkooda uu galay marxalad xasaasi ah. Moscow waxay si dhow ula shaqeysaa Iiraan dhinacyada militari iyo istiraatiiji ah, halka Israa’iil ay u aragto joogitaanka Iiraan ee gobolka khatar toos ah. Sidaas darteed, dagaal toos ah oo ka dhex qarxa Iiraan iyo Israa’iil wuxuu si toos ah u taabanayaa danaha Ruushka. Falanqeeyayaal badan ayaa aaminsan in eedeynta Ruushka aysan ku koobnayn oo keliya Israa’iil, balse ay fariin u dirayso Mareykanka iyo xulafadiisa, iyadoo muujinaysa in Moscow aysan oggolaan doonin in la hareer maro ama lagu qariyo xog istiraatiiji ah oo khuseysa amniga gobolka. Tani waxay imaneysaa xilli uu dunidu durba wajahayo kala qeybsanaan siyaasadeed oo xooggan, iyadoo quwadaha waaweyn ay ku kala safan yihiin isbahaysiyo kala duwan. Haddii eedeynta Ruushka ay sii xoojiso khilaafka diblomaasiyadeed, waxaa suuragal ah in xaaladdu u wareegto tartan awood oo ka baxsan xuduudaha Iiraan iyo Israa’iil, taasoo sare u qaadi karta halista isku dhac ballaaran. Illaa hadda, ma jirto jawaab rasmi ah oo ka soo baxday Israa’iil oo si toos ah uga falcelineysa eedeynta Ruushka. Si kastaba, xaaladda ayaa weli ah mid kacsan, iyadoo beesha caalamka ay si dhow ula socoto tallaabooyinka xiga ee quwadaha ku lugta leh.

Iran ayaa ku beegsaday gantaallo iyo weerarro milatari dhowr dal oo Carbeed oo martigeliya saldhigyo ama hoy u ah ciidamo iyo kaabayaasha milatari ee Maraykanka, iyadoo ay ku eedeeyeen in weerarradu yihiin qayb ka mid ah hawlgalkooda jawaabta ah. Dalalkaas waxaa ka mid ah:

• Bahrayn — meesha uu ku yaallo xarunta ciidanka badda ee Mareykanka ee Fifth Fleet, taas oo Iiraan sheegtay in gantaal lagu beegsaday.

• Qatar — hoy u ah saldhig weyn oo ciidamada cirka Mareykanka iyo taliska CENTCOM (Al Udeid Air Base), ayaa intiisa badan la burburiye, Qatarna waxay qiratay in la burburiyey hanaankii difaaca.

• Kuwait — saldhigyo milatari oo Mareykanka ah oo muhiim u ah hawlgallada gobolka.

• Isutagga Imaaraatka Carabta (UAE) — martigelinta saldhigyo milatari oo Mareykanka ah, waxaana halkaas laga soo waramay in gantaallo la aflagaadeeyey kadib in la jebiyay qaar.

• Urdun (Jordan) — waxay soo warisay in gantaallo la dilay ama laga hortagay oo ku wajahan ciidamo ama kaabayaasha Mareykanka ee gudaha dalkooda.

Weerarradan ayaa qayb ka ah tallaabo ballaaran oo Iiraan qaaday si ay uga jawaabto weeraradii wadajirka ahaa ee Maraykanka iyo Israa’iil ku qaaday dhulka Iiraan, taas oo keentay in khataraha amniga Bariga Dhexe ay si weyn u kordhaan.

Iiraan ayaa warqad u dirtay United Nations Security Council iyo Antonio Guterres, iyadoo ku baaqday in Qaramada Midoobay ay “ka masuul noqoto nabadda caalamiga ah.”

Warqadda ayaa lagu yiri, “Iiraan si degdeg ah ayaa uga codsanaysa xubnaha Golaha Ammaanka in ay isugu yeeraan kulan degdeg ah oo aan dib loo dhigin si looga hadlo ficillada gardarrada ah ee Maraykanka iyo Israa’iil, jebinta nabadda oo ah halis dhab ah oo khatar ku ah nabadda iyo ammaanka caalamiga ah, iyo in la qaado tallaabooyin degdeg ah oo lagama maarmaan ah si loo joojiyo adeegsiga awood sharci-darro ah loona xaqiijiyo mas’uuliyadda.”

Waxay sidoo kale ku dartay, “Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan waxay ku baaqaysaa in dhammaan dalalka xubnaha ka ah Qaramada Midoobay ee ka masuulka ah nabadda iyo ammaanka caalamiga ah ay si cad uga cambaareeyaan falalkan gardarrada ah, isla markaana ay qaadaan tallaabooyin degdeg ah oo wadajir ah si loola dagaallamo, maadaama ay si cad u khatar gelinayso nabadda gobolka iyo tan caalamiga ah labadaba.”

Benjamin Netanyahu iyo Donald Trump ayaa yeeshay wada hadal telefoon, sida uu sheegay xafiiska Netanyahu. Sawir la soo bandhigay ayaa muujinaya Netanyahu oo ku jira wicitaanka, iyadoo sharaxaadda sawirka lagu sheegay in ay ka wada hadleen xaaladda xiisadda ah ee gobolka iyo tallaabooyinka la qaadi karo.

Wararka hore waxay tilmaamayaan in laba goobood oo bartamaha Israa’iil ah ay si toos ah u haleeshay gantaallo Iiraan ah.

Kooxaha gurmadka degdegga ah ayaa halkaas loo yeedhay, balse ilaa hadda khasaaro dad ma jirto.

Weerarradan ayaa ku soo beegmaya kadib markii Iiraan ay sii daysay gantaallo cusub oo ku wajahan dhulka Israa’iil, halkaa soo weerarradu aanay istaagin tan iyo saacadaha subaxnimada.

Gobollada Tel Aviv iyo Haifa ee xeebaha ayaa si gaar ah uga saameeyay dhawaaqyada siidhiga iyo digniinaha.

Xasuusnow in Isr'iil mamnuucday duubista muuqaalada iyo sawiradda goobaha ay khasaaruhu ka dhashaan.

Weerarrada wadajirka ah ee Israa’iil iyo Maraykanka ay ku qaadeen Iiraan ayaa keentay xiisad militari oo weyn oo ka dhex abuurtay Bariga Dhexe. Hoggaamiyeyaasha caalamiga ah iyo hay’adaha sida Qaramada Midoobay, NATO, iyo Ruushka ayaa si weyn uga digay in xiisaddan ay horseedi karto dagaal ballaaran oo gobolka ku fida, iyadoo UN Secretary-General Antonio Guterres uu ku baaqay in si degdeg ah loo joojiyo colaadda si looga fogaado cawaaqib xun oo saameyn ku yeesha rayidka iyo xasilloonida gobolka.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Ruushka ayaa weerarrada ku tilmaantay kuwo mas’uuliyad-darro ah, waxayna sheegtay inay yihiin kuwo aan wax kicin ah laga horreyn oo hore loo sii qorsheeyay, isla markaana khatar shucaac ah ka dhalan karto, gaar ahaan warshadda tamarta nukliyeerka ee Bushehr, halkaas oo shaqaale ka mid ah la daadgureeyay. NATO ayaa sidoo kale sheegtay in ay si dhow ula socoto xaaladda gobolka.

Hoggaamiyeyaasha Yurub ayaa kala aragti duwanaansho muujiyay, iyadoo saddex dal oo ka mid ah EU (Jarmalka, Faransiiska, iyo Boqortooyada Midowday) ay sheegeen inaysan ka qayb qaadan weerarrada, balse ay ku jiraan xiriir dhow la leh la-hawlgalayaashooda caalamiga ah. Dhanka kale, Ra’iisul Wasaaraha Isbaanishka ayaa cambaareeyay Israa’iil iyo Maraykanka iyo sidoo kale Iiraan.

Madaxweynihii hore ee Mareykanka Donald Trump ayaa lagu eedeeyay inuu qaatay “xuduudaha casaanaa ee Israa’iil” oo uu ku hogaansamay sababo la xiriira weerarka, taasoo Trita Parsi oo ka tirsan Machadka Quincy Institute uu ku tilmaamay inay tahay dagaal sharci-darro ah oo ka hor imanaya ballanqaadyadii Trump ee ahaa in uu noqdo madaxweyne nabadeed.

Dad rayid ah ayaa la sheegay in ay ka carareen magaalooyinka Iiraan, iyadoo qaraxyo laga maqlay Tehran iyo meelo kale. Tirada dhimashada iyo dhaawaca weli lama xaqiijin si rasmi ah, laakiin warbixinno hore iyo warar goor dhow la helay ayaa muujinaya in saameynta dadban ay tahay mid weyn, gaar ahaan dhinaca cabsi iyo carar ay sameeyeen dadka rayidka ah.

Guud ahaan, xaaladdu waa mid weli is beddelaysa, waxaana jira walaac weyn oo caalami ah oo ku saabsan in dagaalku uu ku fido gobolka, iyadoo ay jiraan digniino culus oo ka imaanaya Qaramada Midoobay, Ruushka, iyo NATO.

Warar naga soo gaaraya ayaa sheegaya in United Nations Security Council uu maanta kulmi doono si uu uga hadlo weerarrada wadajirka ah ee Israa’iil iyo Maraykanku ku qaadeen Iiraan iyo sii kordhaya xiisadda militari ee Bariga Dhexe.

Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Antonio Guterres, ayaa dhankiisa soo saaray bayaan uu ku dalbanayo in si degdeg ah loo joojiyo colaadda, isaga oo ka digay in haddii taas la waayo ay halis ugu jirto “dagaal ballaaran oo gobolka ku fida, kaas oo cawaaqib xun ku yeelan kara rayidka iyo xasilloonida gobolka.”

Guterres wuxuu sidoo kale sheegay in dhammaan dalalka xubnaha ka ah ay tahay inay “ixtiraamaan waajibaadkooda ku cad sharciga caalamiga ah, oo ay ku jirto Axdiga Qaramada Midoobay,” kaas oo mamnuucaya “hanjabaadda ama adeegsiga awood ka dhan ah midnimada dhuleed ama madaxbannaanida siyaasadeed ee dal kasta.”

Madaxweynaha Ruushka, Vladimir Putin, ayaa ka wada hadlay xaaladda kulanka Golaha Ammaanka ee Ruushka.

Faahfaahin badan kama soo bixin kulankaas, balse Waraaradda Arrimaha Dibadda ayaa soo saartay hadallo dhowr ah.

Waxaan ognahay in Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iiraan uu la hadlay wasiirka arrimaha dibadda ee Ruushka, Sergey Lavrov, iyagoo ka wada hadlay xaaladda taagan. Lavrov wuxuu sheegay inuu ku baaqi doono in la isugu yeero Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay.

Bayaan ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa weerarka ku tilmaamay mid “mas’uuliyad-darro ah”, waxayna sheegtay in aysan jirin wax shaki ah oo ku saabsan inuu ahaa weerar aan wax kicin ah ka horreyn oo hore loo sii qorsheeyay, laguna qaaday dal madaxbannaan, taas oo jebinaysa sharciga caalamiga ah.

Sidoo kale, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay inay ka walaacsan tahay khatar shucaac (radiological risk) oo ka dhalan karta gobolka.

Tani waxay la xiriirtaa warshadda tamarta nukliyeerka ee Bushehr Nuclear Power Plant; wararka la helay waxay sheegayaan inaan waxyeello gaarin weerarradii lagu qaaday xaruntaas, balse shirkadda Ruushka ee maamusha ayaa ka daadgureysay ku dhowaad 100 qof oo ka shaqeynayay Iiraan.

Madaxweynaha Machadka Quincy Institute for Responsible Statecraft, Trita Parsi, ayaa sheegay in uusan jirin “sal sharci oo caalami ah” oo Maraykanku ugu cuskaday weerarka uu ku qaaday Iiraan, inkastoo hadalkii Donald Trump uu isku dayay inuu ku sharciyeeyo hawlgalkaas.

“Isku day joogto ah oo isbeddelaya oo lagu doonayo in lagu sharciyeeyo waxa si cad u ah, ma aha oo kaliya dagaal sharci-darro ah, balse sidoo kale khiyaano cad oo ka dhan ah ballantii Madaxweyne Donald Trump uu u sameeyay cod-bixiyeyaashiisa markii uu sheegay inuu noqon doono madaxweyne nabadeed isla markaana uu ka hortagi doono dagaalladan aan loo baahnayn ee weligood sii jiitamaya ee Bariga Dhexe iyo meelo kale,” ayuu Parsi u sheegay Al Jazeera.

Parsi wuxuu sharraxay in Trump uu “qaatay” xariiqii casaanaa iyo sababihii ay Israa’iil ku doodaysay, taas oo ku hoggaamisay jid uu ku doorto weerar.

“Iiraaniyiintu waxay ka cabsanayaan is-dhiibid ka badan inta ay ka cabsanayaan dagaal, mana ay ku jirin niyad ay isku dhiibaan, mana ay qabin baahi ay ugu hoggaansamaan Trump. Natiijaduna waxay noqotay in hadda aan aragno in Trump uu diyaar u ahaa inuu sii kordhiyo xiisadda,” ayuu yiri.

Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan oo goor dhow hadli doona, sida uu sheegay Al-Alam TV

Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan, Ayatollah Ali Khamenei, ayaa la filayaa inuu hadal jeediyo daqiiqado gudahood, sida uu baahiyay telefishinka Iiraan ee Al-Alam TV.

Waxaan idiin soo gudbin doonnaa faahfaahin dheeraad ah marka ay soo baxdo.

NATO “si dhow ayey ula socotaa” dhacdooyinka ka socda Iiraan iyo gobolka

NATO ayaa si dhow ula socota horumarka siyaasadeed iyo amni ee ka socda Iiraan iyo guud ahaan gobolka, sida ay sheegtay afhayeenka NATO, Allison Hart. NATO ayaa muujisay in ay si dhow u eegayso xaaladda si loo fahmo sida ay u saameyn karto ammaanka iyo xasiloonida caalamka, inkastoo aysan faahfaahin ka bixin qiimeynteeda ama tallaabooyinka ay qaadi karto.

Heer kala aragti duwanaansho ah oo ka dhex jira hoggaamiyeyaasha Yurub ee ku saabsan weerarrada Maraykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan

Marka laga eego dhinaca Midowga Yurub, hadda waxaa soo baxay bayaan ka yimid E3, oo ah saddex dal: Jarmalka, Faransiiska, iyo Boqortooyada Midowday, kana yimid madaxda dowladahooda, kuna saabsan waxa dhacay.

Bayaankaas waa mid dheer; waxa uu sheegay in aysan ka qayb qaadan weerarradan, balse ay xiriir dhow la leeyihiin la-hawlgalayaashooda caalamiga ah, oo ay ku jiraan Maraykanka, Israa’iil, iyo saaxiibbada kale ee gobolka.

Ugu dambayntii, bayaanku waxa uu sheegay in dadka Iiraan loo oggolaado inay go’aamiyaan mustaqbalkooda.

Xusuusnow in saddexdan dal ay ka mid ahaayeen kuwii 10–15kii sano ee la soo dhaafay, laga soo bilaabo xilligii maamulka Obama, ku hawlanaa raadinta waddooyin nabadeed oo looga hortago in Iiraan hesho hub nukliyeer ah.

Arrintan waxaa ka duwan aragtida ra’iisul wasaaraha Isbaanishka, oo cambaareeyay Israa’iil, Maraykanka, iyo sidoo kale Iiraan, taas oo muujinaysa in uu jiro kala aragti duwanaansho u dhexeeya hoggaamiyeyaasha Yurub.

Shiinaha wuxuu ku baaqay xabbad-joojin, wuxuuna sheegay in madaxbannaanida Iiraan la ixtiraamo

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Shiinaha ayaa muujisay walaac qoto dheer oo ku saabsan horumarrada ka socda gobolka, iyadoo ku baaqday in si degdeg ah loo hirgeliyo xabbad-joojin.

Waxay sheegtay in madaxbannaanida qaranka, amniga, iyo midnimada dhuleed ee Iiraan la ixtiraamo, waxayna ku boorrisay dhammaan dhinacyada inay ka fogaadaan sii hurinta xiisadda isla markaana dib u bilaabaan wada-hadallada.

Aqalka Cad ayaa sheegay in wararka sheegaya in Madaxweyne Donald Trump uu khudbad jeedin doono subaxdan ay yihiin kuwo aan sax ahayn. Waxay intaa ku dareen in Aqalka Cad uusan weli siin warbaahinta wax tilmaam ah oo ku saabsan khudbad ama hadal uu Trump jeedinayo maanta.

Qaraxyada ayaa laga maqlay Ramallah, iyadoo Israa’iil ay hawlgalka difaaceed ku joojisay gantaallada Iran ee ku wajahan dhulka ay maamusho. Wariyaha Nour Odeh ayaa ka soo warbixiyay Ramallah in qaraxyo xooggan laga maqlay, kuwaasoo ay sabab u yihiin nidaamyada difaaca cirka ee Israa’iil oo gantaallada soo socda qabtay.

Dadka deegaanka Ramallah ayaa ku tiirsan sireenada Israa’iil si ay u ogaadaan weerarrada soo socda, maadaama aysan guryo badan oo Falastiiniyiin ah lahayn godad ama bunkers. Ilaa hadda, ma jiraan warar rasmi ah oo ku saabsan dhaawac, inkastoo warar ka soo baxay baraha bulshada ay muujinayaan saameyn toos ah oo weerarrada ka dhalatay.

Si kastaba ha ahaatee, muuqaalada iyo warbixinada tooska ah ee qaraxyada waa aad u yaryihiin, maadaama ciidanka Israa’iil ay caddeeyeen in aysan oggolaanin faafinta sawirada iyo muuqaalada saameynta tooska ah. Dadka Israa’iil iyo Falastiiniyiinta labaduba waxay sheegayaan in heerka iyo muddada digniinaha sirenada ay tahay mid aan hore loo arag, taasoo ka dhigaysa xaaladda mid aad u xasaasi ah oo cabsi gelinaysa dadka ku nool gobolka.

Wargeyska Haaretz ayaa soo sheegay in Israa’iil, iyada oo ay ka digtooneyso weerarro gantaallo oo ka imanaya Iran, ay bilowday in ay qeyb ka mid ah waaxda tamarta u geliso xaalad degdeg ah. Hawlaha warshadaha shidaalka iyo gaaska dabiiciga ah ayaa la dhimay, qaar ka mid ah kaabayaasha gaaska dabiiciga ahna waa la hakiyay si ku meel gaar ah.

Wargeysku wuxuu sheegay in Bazan Group, oo ka tirsan Israa’iil, ay si ku meel gaar ah u joojisay hawlgalka warshadaha sifeynta ee Haifa. Sidoo kale, Wasiirka Tamarta ee Israa’iil, Eli Cohen, ayaa amray hakad ku meel gaar ah oo lagu sameeyo qaar ka mid ah madalaha gaaska badda, waxaana la filayaa inuu ku dhawaaqo xaalad degdeg ah oo ka jirta waaxda gaaska dabiiciga ah.

Tallaabooyinkan ayaa muujinaya in Israa’iil ay diyaar garow xooggan ku sameyneyso ilaalinta kaabayaasha muhiimka ah ee tamarta, iyadoo cabsi laga qabo saameynta weerarrada Iran ku yeelan karaan sahayda gaaska iyo tamarta dalka.

Dowladda Iran ayaa sheegtay in ay ka adkaatay mowjadihii ugu horreeyay ee weerarrada, iyadoo shacabka lagu wargeliyay in xaaladdu tahay mid gacanta lagu hayo. Sida uu sheegay wariyaha Mohamed Vall oo ka socday Tehran, dowladda ayaa dadweynaha ku dhiirrigelinaysa in ay hadda si ammaan ah u dhaqaaqi karaan, u safri karaan magaalo ilaa magaalo, ama ay u guuri karaan goobaha amniga badan haddii loo baahdo.

Mas’uuliyiintu waxay cadeeyeen in qorshayaal amni iyo adeegyo diyaar yihiin, islamarkaana aysan jirin sabab laga cabsado ama panik la sameeyo. Dowladda ayaa sidoo kale ku faantay in weerarku uu ku guuldareystay ilaa hadda, maadaama hoggaamiyeyaasha sare ee dalka aan la taaban, sida lagu sheegay warbixinada rasmiga ah.

Fikrada Mareykanka iyo Israa’iil ee ahayd in shacabka ka soo horjeeda nidaamka ay dariiqyada u soo baxaan oo ay isku dayaan in ay isbeddel sameeyaan, ayaa illaa hadda aan wax calaamado ah laga arkin. Tani waxay muujinaysaa in Iran ay awood u leedahay in ay xakameyso xaaladda gudaha xitaa marka weerar milatari oo xooggan la soo qaado.

Qayb weyn oo ka mid ah United States Congress ayaa taageero weyn u muujisay weerarka ka dhanka ah Iran, sida uu sheegay wariyaha Kimberly Halkett oo ka socday Aqalka Cad.

Maamulka ayaa si faahfaahsan ugu warbixiyay waxa ka dhacay habeenkii la soo dhaafay koox loo yaqaan “gang of eight”, oo ka kooban hoggaanka xisbiga Dimuqraadiga iyo kan Jamhuuriga, labada aqal ee Congress-ka Mareykanka, taasoo ah Golaha Wakiilada iyo Senate-ka. Farriintaas ayaa horey loo gaarsiiyay xubnaha, sidaas darteed Congress-ka kama aysan noqon wax lama filaan ah.

Waxaa sidoo kale la sheegay in qayb weyn oo ka mid ah Congress-ka ay horey u taageersanayd weerarka, isla markaana ay cadaadis saareen in loola dhaqmo Iran. Toddobaadkii la soo dhaafay, Senator Marco Rubio, oo sidoo kale ah Xoghayaha Arrimaha Dibadda iyo Lataliyaha Amniga Qaranka ee Madaxweynaha, ayaa ku sugnaa Capitol Hill isagoo warbixin siiyay xubnaha Congress-ka ku saabsan xaaladda Iran.

Tani waxay muujinaysaa in taageerada siyaasadeed ee gudaha Mareykanka ay tahay mid xooggan, taasoo ka dhigaysa go’aanka weerarka mid taageero gudaha leh, isla markaana u suurta gelinaya maamulka in uu sii wado hawlgallada milatari ee ka dhanka ah Tehran.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran, Abbas Araghchi, ayaa soo bandhigay farriin adkaysi leh oo uu ku qoray baraha bulshada, isaga oo si toos ah uga jawaabay weerarrada Israa’iil iyo Mareykanka ee ka dhan ah Tehran.

Araghchi wuxuu sheegay in dagaalka uu Netanyahu iyo Trump ku qaaday Iran uu yahay mid aan la kicin, sharci darro ah, isla markaana aan sharciyeysneyn, isaga oo intaa ku daray in Trump uu siyaasadda “America First” u rogay “Israel First,” taasoo mar walba micnaheedu yahay “America Last.”

Wasiirku wuxuu caddeeyay in ciidamada qalabka sida ee awooda badan ee Iran ay diyaar u yihiin dagaalkan, islamarkaana ay “ciqaabi doonaan kuwa weerarka ku soo qaaday sida ay mudan yihiin.”

Farriintiisa waxaa sidoo kale ku jiray sawir shaashad ah oo ka turjumaya tweet uu Trump qoray sanadkii 2012, kaasoo sheegay: “Hadda oo natiijooyinka codbixinta Obama ay hoos u dhacayaan – ka daawo inuu weerar ku qaado Libya ama Iran. Wuxuu aad u degdegayaa.”

Farriintan ayaa muujinaysa go’aanka adag ee Tehran iyo diyaar garowga milatari ee ka dhanka ah ficillada Israa’iil iyo Mareykanka, isla markaana sare u qaadaysa xiisadda gobolka.

Shirkadda nukliyeerka ee dowladda Ruushka, Rosatom, ayaa sheegtay in goobaha nukliyeerka ee Iran aan lagu beegsankarin xaalad kasta. Rosatom ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday inay ka saartay dalka 94 qof, oo ay ku jiraan carruurta shaqaalaha, shaqaalaha aan lagama maarmaanka ahayn, iyo qof kasta oo doonayay inuu dalka ka baxo, iyada oo xaalad xiisadeedka milatari ee u dhexeeya Israa’iil iyo Mareykanka ay sii socoto. Maareeyaha guud ee Rosatom, Alexei Likhachev, ayaa sheegay in shirkaddu si joogto ah ula socoto xaaladda, islamarkaana ay qiimeyneyso khataraha. Haddii loo baahdo, tallaabooyin dheeraad ah ayaa lala qaadi doonaa Wasaaradda Arrimaha Dibadda si loo hubiyo amniga shaqaalaha. Likhachev ma faahfaahin xaaladda saldhigga Bushehr, balse wuxuu cadeeyay in goobaha nukliyeerka ee Iran ay tahay in aan lagu beegsankarin xaalad kasta. Saldhigga Bushehr, oo ah midka kaliya ee hawlgalka nukliyeerka ee Iran, waxaa dhisay Ruushka, waxaana weli ka howlgala shaqaale Iran iyo kuwa Rosatom ah. Tani waxay muujinaysaa walaaca caalamiga ah ee ku saabsan amniga goobaha nukliyeerka, iyadoo xiisadda u dhexeysa Iran, Israa’iil, iyo Mareykanka ay sare u qaadayso khatarta shilal halis ah oo saameyn kara gobolka iyo adduunka.

Tirada dadka ku dhintay weerar Israa’iil ku qaaday dugsi hoose oo gabdho ah oo ku yaalla magaalada Minab, koonfurta Iran, ayaa korortay ilaa 51 qof, iyadoo 60 qof kalena ay dhaawacmeen, sida ay sheegtay wakaaladda wararka dowladda IRNA.

Mas’uulka magaalada, Mohammad Radmehr, ayaa wakaaladda u sheegay in Israa’iil ay si toos ah u weerartay dugsiga subaxdii, xilli 170 arday ay ku sugnaayeen gudaha. Wuxuu intaas ku daray in tirada dhimashadu ay sii kordhi karto maadaama howlgallada badbaadada ay wali socdaan. Weerarkan ayaa muujinaya saameynta halista ah ee dagaalku ku leeyahay carruurta iyo rayidka, isla markaana kor u qaadaya walaaca caalamiga ah ee ku saabsan ilaalinta goobaha waxbarashada iyo dadka aan dagaalka ku lug lahayn.

Qaraxyada ka dhashay burburka gantaallada ayaa cabsi weyn ku abuuray hareeraha caasimadda Qatar, Doha. Muuqaalo fiidiyoow ah oo si weyn loogu faafiyay internet-ka ayaa muujinaya dad cararaya oo qaylinaya iyagoo raadinaya meel ammaan ah, kadib markii burburka gantaalku dhulka ku dhacay, taasoo keentay qarax weyn oo ka dhashay dab casaan ah iyo dhuxul madow oo badan. Fiidiyowga, oo ay xaqiijisay Al Jazeera, ayaa muujinaya sida xaaladdu u noqotay mid cabsi leh. Mid ka mid ah dadka goobta joogay ayaa la maqlayaa isagoo leh: “Waxay igu dhowdahay qolkeyga,” wuxuuna ku daray, “Ilaah ha inaga ilaaliyo.” Qaraxyadan ayaa muujinaya saameynta tooska ah ee dagaalka iyo weerarrada milatari ee gobolka ku yeeshay nolosha dadka rayidka ah.

From Qatar pic.twitter.com/J59oa3VELj

— Sleepless in Lahore (@mahobili) February 28, 2026

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Russia, Sergei Lavrov, ayaa si xooggan u cambaareeyay weerarradii Mareykanka iyo Israa’iil ee ka dhacay Iran, kadib wada hadal telefoon ah oo uu la yeeshay dhiggiisa Iran, Abbas Araqchi. Lavrov ayaa ku tilmaamay weerarradaas “weerar hubaysan oo aan la kicin”, wuxuuna ku baaqay in isla markiiba la joojiyo howlgalka milatari ee ka dhanka ah Tehran. Dowladda Ruushka ayaa sidoo kale ku celisay muhiimadda ilaalinta xasilloonida gobolka iyo in xal diblomaasiyadeed laga gaaro xiisadda sii kordheysa.

Ra’iisul Wasaaraha Spain, Pedro Sánchez, ayaa si cad uga soo horjeestay waxa uu ku tilmaamay “tallaabo milatari oo keli-talis ah” oo ay qaadeen Mareykanka iyo Israa’iil. Wuxuu sheegay in ficilladan ay keenayaan koror xiisad iyo jawi caalami ah oo aan la saadaalin karin, isla markaana ay sii adkeynayaan xaaladda caalamka ee colaad iyo khatar ku saleysan.

Sánchez wuxuu sidoo kale cambaareeyay tallaabooyinka dowladda Iran iyo Ciidanka Kacaanka ee Revolutionary Guard, isagoo ku adkeystay in la helo dejinta xiisadda si degdeg ah iyo in si buuxda loo ixtiraamo sharciga caalamiga ah. Wuxuu qoraalkiisa ku soo bandhigay baraha bulshada ee X, isagoo ku baaqay in dhammaan dhinacyadu ay ka shaqeeyaan nabad iyo xasillooni caalami ah.

muuqaal weerarkii ugu horeeyey lagu qaaday Baxrayn

Iran waxay si dhaqso ah uga jawaabtay weerarradii wadajirka ahaa ee Mareykanka iyo Israa’iil, iyadoo bilowday weerarro gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn (drones) oo isku dubaridan, kuwaasoo lagu beegsaday dhulka Israa’iil iyo saldhigyada ciidamada Mareykanka ee gobolka.

Dhawr daqiiqo kadib markii weerarrada Iran la qaaday, qaraxyo ayaa laga maqlay waqooyiga Israa’iil, halkaasoo nidaamyada difaaca cirka ee Israa’iil la hawlgeliyay si loo qabto gantaallada Iran. Ciidanka Israa’iil ayaa sheegay inay hawlgelinayaan shabakadooda difaaca cirka si ay uga hortagaan weerarradaas. Warkii ugu horeeyay ee la helay wuxuu sheegay in aan weli la xaqiijin dhimasho ama burbur weyn oo ka dhacay weerarkaas.

Qaraxyadu sidoo kale waxaa laga maqlay dhowr dal oo Carbeed oo Khaliijka ku yaalla, kuwaasoo martigeliya ciidanka Mareykanka, oo ay ku jiraan Qatar, Kuwait, United Arab Emirates, iyo Bahrain.

Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Fars, Tehran waxay bartilmaameed ka dhigtay saldhigyo milatari oo ku yaalla dalalkaas. Waxaa la magacaabay saldhigga hawada Al Udeid ee Qatar, oo ka mid ah xarumaha ugu waaweyn ee Mareykanka ee gobolka, iyo xarunta Taliska Shanaad ee Ciidamada Badda Mareykanka ee Bahrain.

Haddii wararkani xaqiiqda yihiin, tallaabadan waxay muujinaysaa in khilaafka uusan ku ekaan Israa’iil oo keliya, balse uu si toos ah u soo galayo kaabayaasha milatari ee Mareykanka ee gobolka. Tani waxay kordhin kartaa khatarta dagaal goboleed ballaaran oo ku lug yeesha dalalka Khaliijka iyo malaayiin rayid ah.

Xaaladda hadda jirta wali waa mid is bedbeddelaysa, waxaana socda xaqiijin madax-bannaan oo ku saabsan baaxadda burburka iyo khasaaraha dhimashada.

Xiisadda dagaal ee u dhexeysa Iran, Israa’iil iyo Mareykanka ayaa sii xoogeysatay kadib markii ciidanka Iran ay ku dhawaaqeen in ay bilaabeen “weerarkii ugu horreeyay ee ballaaran oo drones ah” oo si toos ah uga soo duulay gudaha Iran kuna wajahan Israa’iil. Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Tasnim, mowjad diyaarado aan duuliye lahayn (drones) ah ayaa loo diray dhanka Israa’iil, taasoo muujinaysa koror cusub oo ku yimid heerka iska horimaadka.

Dhanka kale, Israa’iil ayaa sheegtay inay beegsatay “boqolaal bartilmaameed milatari oo Iran ku yaalla,” oo ay ku jiraan goobaha laga tuuro gantaallada. Ciidanka cirka ee Israa’iil ayaa sidoo kale sheegay inay ku howlan yihiin ka hortagga weerarro jawaab celin ah oo ka imanaya Iran. Arrintani waxay muujinaysaa in dagaalku isu beddelay is-weydaarsi hawada ku saleysan, iyadoo labada dhinac mid walba isku dayayo inuu waxyeelleeyo awoodda milatari ee kan kale.

Saameynta dagaalka ayaa durba ka muuqata dhinaca rayidka iyo ganacsiga. Shirkadda diyaaradaha ee Emirates ayaa ku dhawaaqday inay si ku meel gaar ah u joojisay howlgalkeedii ka socday garoonka Dubai sababo la xiriira xiritaanka hawada gobolka. Tani waxay qeyb ka tahay hakad ballaaran oo ku yimid duulimaadyadii Bariga Dhexe, iyadoo shirkado badan ay qiimeynayaan khataraha amni.

Dhanka falanqaynta istaraatiijiyadda milatari, Andreas Krieg oo bare ka ah King’s College London ayaa sheegay in qorshaha Israa’iil iyo Mareykanka uu ku dhisan yahay weerarro fog (remote standoff) oo hawada ku saleysan, balse uusan lahayn ciidamo dhulka jooga. Sida uu sheegay, iyada oo aan dhul la qabsan oo la hayn, ma fududa in nidaamka Iran si fudud u burburo. Krieg wuxuu ku dooday in xitaa haddii la wiiqo awoodaha milatari, isbeddel nidaam ma imaan karo haddii aysan jirin mucaarad mideysan oo gudaha ah.

Madaxweynaha Faransiiska, Emmanuel Macron, ayaa sheegay in dagaalku leeyahay “cawaaqib culus oo ku wajahan nabadda iyo amniga caalamka,” isagoo ku baaqay in kororka halista ah la joojiyo. Wuxuu caddeeyay in Faransiisku qaadi doono tallaabooyin lagu ilaalinayo muwaadiniintiisa iyo danihiisa ku sugan Bariga Dhexe, islamarkaana uu diyaar u yahay inuu taageero xulafadiisa haddii loo baahdo.

Sidoo kale, madaxa International Committee of the Red Cross, Mirjana Spoljaric, ayaa ka digtay in kororka milatari uu hurinayo “falcelin silsilad ah oo khatar ah” oo ka dhan ah rayidka. Waxay ku adkeysatay in la ixtiraamo xeerarka dagaalka, gaar ahaan Heshiisyada Geneva, isla markaana laga ilaaliyo kaabayaasha rayidka sida isbitaallada, guryaha iyo iskuullada.

Xaaladda hadda jirta waxay muujinaysaa dagaal si weyn ugu tiirsan awoodda cirka iyo tiknoolajiyada casriga ah, halka cadaadiska diblomaasiyadeed iyo baaqyada xabbad-joojinta ay sii kordhayaan. Haddii weerarrada drones-ka iyo gantaalladu sii socdaan, khatarta fiditaanka dagaalka ee gobolka ayaa si weyn u kordhi karta, taasoo saameyn doonta amniga, dhaqaalaha iyo nolosha rayidka guud ahaan.

Aragtida Heemaal News ee xaaladda dagaalka

Dagaalka u dhexeeya Iran, Mareykanka iyo Israa’iil ayaa galay marxalad aad u kacsan, iyadoo hadallada hoggaamiyeyaasha iyo dhaq-dhaqaaqyada milatari ay muujinayaan xaalad khatar ah oo saameyn karta gobolka iyo dunidaba. Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa sheegay in weerarka wadajirka ah ee lala fuliyay Mareykanka uu yahay mid lagu doonayo in lagu tirtiro waxa uu ku tilmaamay “khatar jiritaan” oo ka imanaysa Iran. Wuxuu ku adkeystay in howlgalkaasi uu abuuri doono xaalad ay shacabka Iran kaga takhalusi karaan cadaadis iyo kali-talisnimo, isaga oo fariin toos ah u diray bulshada Iran.

Dhanka kale, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku dhawaaqay in ujeeddada weerarradu tahay difaaca shacabka Mareykanka iyo baabi’inta hanjabaadaha degdegga ah ee ka imanaya nidaamka Iran. Wuxuu si cad u sheegay in la burburin doono warshadaha gantaallada Iran, la wiiqi doono awooddeeda badeed, isla markaana la hubin doono in Iran aysan waligeed helin hub nukliyeer. Hadalladiisu waxay muujinayeen mowqif adag oo fariin u diraya Tehran iyo cid kasta oo la safan.

Iran iyaduna si kulul ayay uga jawaabtay. Warbaahinta gudaha ayaa sheegtay in mas’uuliyiinta sare ee dalka ay ku sugan yihiin xaalad caafimaad oo wanaagsan, inkastoo ay jireen warar sheegaya in la beegsaday. Madaxweynaha Iran, Masoud Pezeshkian, iyo saraakiil kale oo sare ayaa lagu sheegay in aysan waxba gaarin. Tehran waxay ku dooday in weerarradu jebiyeen madaxbannaanideeda, isla markaana ay xaq u leedahay inay iska difaacdo.

Mid ka mid ah arrimaha ugu murugsan ayaa ah wararka sheegaya in dugsi ku yaalla Minab lagu weeraray, halkaas oo warbaahinta dowladda ay ku sheegtay inay ku dhinteen 40 qof. Haddii arrintan si madax-bannaan loo xaqiijiyo, waxay dhalin kartaa su’aalo culus oo la xiriira sharciga dagaalka iyo ilaalinta dadka rayidka ah, taas oo hoos imanaysa qawaaniinta uu dejiyey United Nations iyo heshiisyada caalamiga ah ee bani’aadannimada.

Saameynta dagaalkan kuma koobna oo kaliya dhinacyada tooska ah ee ku lugta leh. Gobolka Bariga Dhexe ayaa wajahaya halis fiditaan, gaar ahaan haddii la carqaladeeyo marin-biyoodka istiraatiijiga ah ee Strait of Hormuz, halkaas oo qayb weyn oo shidaalka dunida uu maro. Haddii marin-biyoodkaas uu xirmo ama uu noqdo goob dagaal, qiimaha shidaalka caalamka si weyn ayuu u kici karaa, taasoo saameyn doonta dalalka shidaalka soo dejista, oo ay ku jirto Soomaaliya.

Beesha caalamka ayaa ku baaqaysa degganaansho iyo wada-hadal, iyadoo laga cabsi qabo in xaaladdu isu beddesho dagaal goboleed ballaaran. Mustaqbalka dhow wuxuu ku xirnaan doonaa sida ay dhinacyadu u maareeyaan cadaadiska milatari iyo kan diblomaasiyadeed. Haddii la helo waddo wada-xaajood, xiisadda waa la dejin karaa; haddii kale, dagaalku wuxuu u horseedi karaa gobolka iyo dunidaba marxalad cusub oo qalalaase ah.

🇮🇱 Hadalka Israa’iil & Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu

Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil ayaa sheegay in weerarka wadajirka ah ee Mareykanka iyo Israa’iil uu ujeedkiisu yahay:

• In la tirtiro waxa uu ku tilmaamay “khatar jiritaan (existential threat)” oo ka imanaysa Iran.

• In la abuuro xaalad u saamaxda shacabka Iran inay ka takhalusaan “cadaadis iyo kali-talisnimo.”

• Wuxuu sheegay in howlgalka wadajirka ahi uu “abuurayo shuruudo ay dadka Iran si geesinimo leh ugu go’aansan karaan mustaqbalkooda.”

Israa’iil waxay hore u sheegtay in tallaabooyinkani yihiin kuwo ka hortag ah, si looga hortago hanjabaado la xiriira gantaallada iyo barnaamijka nukliyeerka Iran.

🏫 Khasaaraha ka dhashay weerar dugsi

Warbaahinta dowladda Iran (IRNA) ayaa sheegtay in:

• Weerar Israa’iil ay ku qaadday dugsi hoose oo gabdho ah oo ku yaalla Minab (gobolka Hormozgan, koonfurta Iran).

• Tirada dhimashada ay kor u kacday ilaa 40 qof, iyadoo hore loo sheegay 24.

Israa’iil weli si faahfaahsan ugama aysan jawaabin warbixinta khasaarahaas gaarka ah waqtigan.

🇺🇸 Hadalka Madaxweyne Donald Trump

Madaxweyne Trump wuxuu sheegay in weerarrada wadajirka ah ay ujeedkoodu yahay:

• “In la difaaco shacabka Mareykanka iyadoo la baabi’inayo hanjabaadaha degdegga ah ee ka imanaya nidaamka Iran.”

• In la burburiyo warshadaha gantaallada Iran.

• In la wiiqo awoodda ciidamada badda Iran.

• In la joojiyo waxa uu ku tilmaamay “wakiillo argagixiso” oo gobolka ka hawlgala.

• In si cad loo xaqiijiyo in Iran aysan waligeed heli doonin hub nukliyeer.

Wuxuu sidoo kale ka digay in Iran ay “baran doonto in aan la caqabadeyn awoodda ciidamada Mareykanka.”

🇮🇷 Jawaabta Iran

Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Fars:

• Mas’uuliyiinta sare ee Iran — oo ay ku jiraan Madaxweynaha Masoud Pezeshkian, Guddoomiyaha Baarlamaanka Mohammad Bagher Ghalibaf, iyo mas’uul amni oo sare Ali Larijani — dhammaantood waa “ku sugan yihiin caafimaad buuxa.”

• Wararkii sheegay in hoggaamiyeyaasha la beegsaday ayaa lagu tilmaamay kuwo aan sax ahayn.

📌 Xaaladda Guud

• Hadallada ka imanaya dhinacyada oo dhan waa kuwo aad u adag oo muujinaya xiisad sare.

• Wararka khasaaraha rayidka ah ayaa sii kordhaya, balse xaqiijinta madax-bannaan weli way socotaa.

• Beesha caalamka ayaa ku baaqaysa dejin iyo xabbad-joojin.

Halkan waa fal-celinta caalamka ee dagaalka u dhexeeya Iran, Mareykanka iyo Israa’iil 

🇬🇧 United Kingdom

• Dowladda UK waxay sheegtay in Iran aan loo oggolaan karin horumarinta hub nukliyeer, balse waxay ku baaqday xal diblomaasiyadeed iyo xakameyn degdeg ah si dagaalku uusan u fidin.

• Waxay soo saartay digniino safar oo ku wajahan muwaadiniinteeda Bariga Dhexe.

🇷🇺 Russia

• Ruushka ayaa cambaareeyay weerarrada, kuna tilmaamay xadgudub sharciyada caalamiga ah.

• Waxay ku baaqeen shir degdeg ah oo Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay ah.

• Duulimaadyada Ruushka ee ku wajahan gobolka ayaa la hakiyay sababo amni.

🇨🇳 China

• Shiinaha wuxuu ku baaqay dejin degdeg ah iyo wada-hadal, isagoo ka digay in dagaalku khalkhal gelin karo sahayda shidaalka iyo ganacsiga caalamka.

• Waxay ku boorisay dhammaan dhinacyada inay is xakameeyaan.

🇪🇺 European Union

• Midowga Yurub wuxuu sheegay in xaaladdu “aad u khatar badan tahay.”

• Waxay ku baaqeen joojinta dagaalka iyo in dib loogu laabto wada-xaajoodka ku saabsan arrimaha nukliyeerka Iran.

🌍 United Nations

• Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa ka digay in dagaalku sababi karo qalalaase ballaaran oo gobolka iyo dunidaba ah.

• Waxaa la filayaa kulan degdeg ah oo Golaha Ammaanka ah.

🇸🇦 Saudi Arabia & 🇶🇦 Qatar

• Dalalka Khaliijka ayaa sare u qaaday heerka feejignaanta amniga.

• Qaar waxay ku baaqeen in xiisadda si degdeg ah loo dejiyo, maadaama ay ka baqayaan in dagaalku ku fido gobolka.

🇹🇷 Turkey

• Turkiga ayaa ku baaqay xabbad-joojin degdeg ah, isagoo sheegay in dagaal cusub uu halis ku yahay xasilloonida gobolka.

---

📌 Saameyn Caalami ah

• Qiimaha shidaalka ayaa kor u kacay suuqyada caalamka.

• Suuqyada saamiyada qaarkood hoos bay u dhaceen cabsi la xiriirta dagaal ballaaran.

• Duulimaadyo badan oo caalami ah ayaa la hakiyay ama la beddelay.

✅ 3. Rakaabka iyo duulimaadyada ayaa hakad galay

• Diyaarado badan oo caalami ah ayaa joojiyay ama beddelay duulimaadyadooda sababo la xiriira khatarta dagaalka ee gobolka. Dalal badan oo Carbeed ayaa xiray hawadooda, taas oo saameysay shirkado ay ka mid yihiin Air France-KLM, British Airways, Norwegian Air, iyo kuwo kale.

• Ruushku sidoo kale wuxuu joojiyay duulimaadyadiisa u dhexeeya Iran iyo Israa’iil, maadaama ay hawadu aanay ammaan ahayn.

✅ 4. Dalalka caalamka jawaab ayey ka bixiyeen

• Boqortooyada Ingiriiska waxay sheegtay in Iran aan la oggolaan karin in ay horumariso hub nukliyeer, iyada oo diirada saareysa xal diblomaasiyadeed, islamarkaana ay talaabooyin ammaan ah u qaadayso muwaadiniinteeda.

✅ 5. Xaaladda dagaalka way sii ballaaran kartaa

• Warbixino ayaa sheegaya in Iran ay sidoo kale weerarro ku beegsaday saldhigyo Milatari oo Mareykan ah Bariga Dhexe, sida marin-hargeysa barkadaha badda ee Bahrain, halkaas oo ay dad ku dhaawacmeen muuqaalada gantaallo la duubay.

• Dalka Iran ayaa sidoo kale la sheegay inay weerarro missile ku qaaday meelo ay ku jiraan Qatar, Kuwait, UAE iyo Jordan sida jawaab celin.

Waxaa maanta (28-Feb, 2026) si weyn u kacsan dagaal u dhexmaray Mareykanka iyo Israa’iil oo si wadajira weerar ciidan ugu qaaday Iran, kadib sanado kor u sii kacayay xiisad siyaasadeed iyo mid milatari oo gobolka Bariga Dhexe.

🪖 Maxaa dhacay?

• Mareykanka iyo Israa’iil waxay bilaabeen weerar hawada iyo gantaallada ah oo ka dhan ah Iran, iyagoo bartilmaameedsaday meelo muhiim ah oo milatari iyo siyaasadeed gudaha dalka Iran.

• Israa’iil ayaa ku tilmaantay weerarka “pre-emptive strike” (weerar ka hortag ah) si looga hortago hanjabaadyo ay u aragto inay ka imanayaan Iran.

🎯 Sababta Dagaalka

• Mareykanka iyo Israa’iil waxay sheegeen in Iran ay hanjabaad dhab ah ku tahay ammaanka gobolka, gaar ahaan barnaamijkeeda nukliyeerka iyo gantaallada.

• Wadahadallo diblomaasiyadeed oo u dhexeeyay Mareykanka iyo Iran ayaa fashilmay toddobaadyo ka hor, taasoo sii kordhisay xiisadda.

💥 Sida Iran u Jawaabtay

• Iran waxay ku jawaabtay weerarrada gantaallo iyo diyaaradah aan duuliye lahayn oo ay ku beegsadeen saldhigyo Mareykan iyo Israa’iil ah, gaar ahaan gobolka Khaliijka iyo meelo kale oo ku dhow.

• Iran ayaa sheegtay inay xaq u leedahay inay iska difaacdo, waxayna ka digtay inay sii ballaarin karto dagaalka haddii weerarrada sii socdaan.

🧨 Xaaladda Gobolka

• Qaraxyo ayaa laga maqlay Tehran iyo magaalooyin kale oo Iran ah, waxaana la xiray hawada duulimaadyada ee dalkaasi.

• Israa’iil ayaa codsaday in shacabka ay raadsadaan meelaha ammaanka ah iyadoo ay hawada cirka ku jira gaashaamanayaan.

• Diyaaradaha caalamiga ah ayaa joojiyay duulimaadyada ku wajahan ama ka baxaya Bariga Dhexe sababo la xiriira xiisadda oo sii kacsan.

📌 Xaaladda Waa Mid Socota

Dagaalkan maahan mid weli dhamaaday, waana xaalad khatar badan oo saameyn karta gobolka Bariga Dhexe iyo dunida inteeda kale. Waxa jira digniino ku saabsan in uu ku fidiyo dalal kale ama uu saameeyo amniga iyo siyaasadda caalamka.

🔥 Wararkii Ugu Dambeeyay

🇺🇸 Mareykanka iyo 🇮🇱 Israa’iil ayaa bilaabay weerarro milatari oo isku duuban oo ka dhan ah Iran.

• Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa ku dhawaaqay in Mareykanku bilaabay “howlgallo dagaal oo waaweyn” gudaha Iran, isagoo sheegay in ujeeddadu tahay difaaca shacabka Mareykanka iyo ka hortagga hanjabaadaha ka imanaya barnaamijyada gantaallada iyo nukliyeerka ee Iran.

• Qaraxyo ayaa laga soo sheegay magaalooyin badan oo Iran ku yaalla sida Tehran, Isfahan, Qom, Karaj, iyo Kermanshah.

💥 Xaaladda Dagaalka

• Qaraxyo badan ayaa laga maqlay agagaarka caasimadda Tehran, waxaana la xiray hawada Iran (duulimaadyadii waa la joojiyay).

• Ilaalada Kacaanka Iran iyo ciidamadeeda ayaa la sheegay inay bilaabeen jawaab celin, oo ay ku jiraan gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn (drones) oo lagu beegsanayo bartilmaameedyo Mareykan iyo Israa’iil ah.

🎙️ Hadalka Trump

• Trump wuxuu sheegay in howlgalka uu yahay olole ballaaran oo lagu burburinayo awoodda gantaallada Iran, laguna joojinayo horumarinta hubka nukliyeerka.

• Wuxuu ka digay in ay dhici karto in askar Mareykan ah ay ku dhintaan dagaalka.

• Wuxuu sidoo kale ugu baaqay shacabka Iran inay “la wareegaan dowladdooda” marka weerarradu dhammaadaan.

🛡️ Jawaabaha Gobolka

• Israa’iil ayaa ku dhawaaqday xaalad degdeg ah, waxayna sheegtay in tallaabadan ay lagama maarmaan u tahay badbaadadeeda.

• Hoggaanka Iran ayaa cambaareeyay weerarka, kuna tilmaamay mid jebinaya sharciga caalamiga ah, iyagoo ballanqaaday inay difaaci doonaan dalkooda.

🧨 Khasaaraha

• Warbixinno hordhac ah ayaa sheegaya inay jiraan dad rayid ah oo ku dhintay weerarrada, inkastoo tirada saxda ah weli la hubin.

• Kaabeyaasha iyo bartilmaameedyo milatari ayaa la garaacay, balse khasaaraha guud wali si cad looma oga.