Afar iyo toban dal iyo saddex urur goboleed ayaa Axaddii cambaareeyay hadallo uu jeediyay Mike Huckabee, safiirka Mareykanka u fadhiya Israa’iil, kaasoo sheegay in “ay la aqbali karo in Israa’iil ay maamusho dhulal ay leeyihiin dalal Carbeed, oo ay ku jirto Daanta Galbeed ee la haysto.”
War-saxaafadeed wadajir ah oo ay soo saareen wasaaradaha arrimaha dibadda ee Türkiye, Masar, Urdun, Lubnaan, Indonesia, Kuwait, Falastiin, Qatar, Cumaan, Pakistan, Baxreyn, Sacuudi Carabiya, Suuriya iyo Imaaraadka Carabta ayaa lagu muujiyay “cambaarayn xooggan iyo walaac qoto dheer” oo ku saabsan hadalladaas.
Bayaanka waxaa sidoo kale ka qeyb qaatay xoghayeyaasha Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC), Jaamacadda Carabta iyo Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC).
Wasaaraduhu waxay ku tilmaameen hadallada ergayga Mareykanka kuwo “khatar ah oo hurinaya xiisad,” iyagoo sheegay inay yihiin “ku xadgudub cad oo ka dhan ah mabaadi’da sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay,” isla markaana halis weyn ku ah amniga iyo xasilloonida gobolka.
Waxay sheegeen in hadalladu si toos ah uga hor imaanayaan aragtida uu soo bandhigay Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump iyo Qorshaha Dhameystiran ee Lagu Soo Afjarayo Colaadda Gaza, kaasoo ku saleysan xakamaynta xiisadaha iyo abuurista waddo siyaasadeed oo lagu gaaro xal dhammeystiran oo xaqiijinaya in shacabka Falastiin ay yeeshaan dowlad madax-bannaan.
Saxiixayaasha ayaa sheegay in qorshuhu ku dhisan yahay “kor u qaadidda dulqaadka iyo wada noolaanshaha nabadeed,” iyagoo ka digay in isku day kasta oo “lagu sharciyeynayo qabsashada dhulalka dadka kale ay dhaawacayso ujeeddooyinkan, hurinayso xiisadaha,” isla markaana ay tahay kicin colaadeed halkii ay nabad ka horumarin lahayd.
Wasaaraduhu waxay “mar kale xaqiijiyeen in Israa’iil aysan wax madax-bannaani ah ku lahayn Dhulka Falastiiniyiinta ee la haysto ama dhul kale oo Carbeed oo la qabsaday,” ayaa lagu yiri bayaanka. “Waxay si adag u diideen isku day kasta oo lagu darayo Daanta Galbeed ama lagu kala goynayo Gaza, waxayna si cad uga soo horjeesteen ballaarinta degsiimooyinka ku yaalla dhulka Falastiiniyiinta ee la haysto, iyo hanjabaad kasta oo ku wajahan madax-bannaanida dalalka Carabta.”
Bayaanku wuxuu ka digay in “sii socoshada siyaasadaha fidinta iyo tallaabooyinka sharci-darrada ah ee Israa’iil ay sii hurin doonaan rabshadaha iyo colaadda gobolka, isla markaana ay dhaawici doonaan rajada nabadda.”
Saxiixayaasha ayaa ku baaqay in la joojiyo waxa ay ku tilmaameen “hadallo hurinaya,” waxayna mar kale adkeeyeen “ka go’naanshahooda xuquuqda aan la dafiri karin ee shacabka Falastiin ee is-maamulidda iyo dhismaha dowlad madax-bannaan” oo ku saleysan xuduudihii 4-ta Juun 1967, iyo in la soo afjaro qabsashada dhammaan dhulalka Carabta.
Ergayga Mareykanka oo difaacay sheegashooyin dhuleed oo ballaaran oo Israa’iil ah
Mike Huckabee, oo loo magacaabay safiirka Mareykanka u fadhiya Israa’iil bishii Abriil 2025, waa Masiixi Evangelical ah oo horey uga hadlay sheegashooyin fidin ku saleysan waxa uu ku tilmaamay “xuquuq rabbaani ah” oo Israa’iil ku leedahay Daanta Galbeed.
Wuxuu ku dooday in Israa’iil ay leedahay “xuquuq Kitaabi ah” oo ku aaddan dhulka u dhexeeya webiyada Niil iyo Furaat, isagoo ku yiri barnaamij podkast ah oo la sii daayay Jimcihii: “Way fiicnaan lahayd haddii ay (Israa’iil) wada qaadato dhammaantood.”
Huckabee wuxuu hadalladan ka sheegay wareysi uu siiyay weriyaha Mareykanka Tucker Carlson, intii lagu jiray kaasoo uu ku difaacay falalka Israa’iil ee Marinka Gaza isla markaana muujiyay taageero ku aaddan fikradda ah “qaddar rabbaani ah” oo Israa’iil siinaya gacan ku haynta gobolka.
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa bishii Agoosto ee sanadkii hore u sheegay telefishinka i24 inuu si weyn ugu xiran yahay aragtida Israa’iil Weyn (Greater Israel). Wuxuu sheegay inuu isu arko “ku jira howl taariikhi ah oo ruuxi ah,” oo ay ku jiraan “jiilal Yuhuud ah oo ku hamiyay inay yimaadaan halkan iyo jiilal kale oo naga dambeeya.”
“Israa’iil Weyn” waa eray siyaasadeed oo Israa’iil lagu isticmaalo si loo tilmaamo ballaarinta dhulka Israa’iil si loogu daro Daanta Galbeed, Gaza iyo Buuraha Golan ee Suuriya, iyadoo fasiraado qaarkood ay sidoo kale ku daraan Jasiiradda Siinaay ee Masar iyo qaybo ka mid ah Urdun.