HNN: Weerar cusub oo ay fulisay Iran ayaa muujinaya inay ku guuleysteen horumarin ay muddo dheer ka shaqeynayeen. Gantaal cusub ayaa u muuqda mid leh awood uu ku gaari karo ku dhowaad dhammaan Yurub.
Laba gantaal oo ay leedahay Iran ayaa loo diray dhanka jasiiradda yar ee la yiraahdo Diego Garcia oo ku taalla bartamaha Badweynta Hindiya.
Gantaalladan waxaa la rabay inay ku dhuftaan saldhig milatari oo Ingiriisku leeyahay oo ku yaalla jasiiraddaas, kaas oo Maraykanku muddo dheer u adeegsanayay saldhig diyaaradaha culus ee dagaalka tan iyo 1970-meeyadii.
Haddii ay ku guuleystaan inay bartilmaameedkaas garaacaan, waxay noqon lahayd meel aad muhiim u ah. Saldhiggaas muddo dheer waxaa loo arki jiray sida markab dagaal oo go’an oo u adeega inta badan ciidamada Maraykanka.
Gantaalladu ma aysan gaarin bartilmaameedkii markan. Si kastaba ha ahaatee, isku daygan wuxuu muujinayaa in masaafada ay gaari karaan gantaallada ugu dheer ee Iran ay laba jibbaar ka badan tahay sidii hore loo qiyaasi jiray.
– Haddii Iran ay hadda samaysay gantaallo ballistic ah oo gaari kara 4000 km, taasi waxay ka dhigan tahay inay gaari karaan dhammaan dalaka Yurub haddii laga rido waqooyi-galbeed ee Iran. Sidoo kale waxay gaari karaan ilaa London. Iran waxay hore u sheegtay in gantaalladeedu ku egyihiin 2000 km. Jasiiradda Diego Garcia waxay u jirtaa Iran 3800 km.
Caawimaad ka timid Waqooyiga Kuuriya
Ciidamada Israel ayaa sheegay in Iran markii ugu horreysay dagaalkan ay isticmaashay gantaal ballistic ah oo laba marxaladood leh, sida ay werisay AP.
Iran muddo dheer horumarinaysay gantaalka Khorramshahr, isla markaana qaar ay sheegayaan in nooc cusub oo ka mid ah la sameeyay oo gaari kara 4000 km.
Waxay sii horumarinayaan gantaal asal ahaan ka yimid Waqooyiga Kuuriya, oo ay marar badan hagaajiyeen. Waxaa hore u jiray iskaashi dhinaca tiknoolajiyadda hubka ah oo u dhexeeyay Iran iyo Waqooyiga Kuuriya.
Sanadkii 2018, Iran waxay iibsatay gantaalka Hwasong ee Waqooyiga Kuuriya. Tan iyo markaas, Waqooyiga Kuuriya lafteedu waxay horumarisay noocyo cusub oo hubkan ah, waxaana mid la tijaabiyay bishii Janaayo ee dhoweyd.
Weerarka lagu qaaday Diego Garcia wuxuu muujinayaa sida Iran muddo dheer uga shaqeyneysay kordhinta awooddeeda gantaallada masaafada dheer. Tani waxay ahayd istaraatiijiyad cad oo qorsheysan.
Waxaa hore loo ogaa in Iran ay gaari karto meel ka fog 2000 km iyadoo adeegsanaysa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones), balse kuwaas waa sahlan tahay in la soo rido. Laakiin gantaallada ballistic-ga ah waa kuwo aad uga khatar badan, isla markaana aad uga adag in la joojiyo.
Sida Yurub isu difaaci karto
In muddo dheer la dareemayay khatar ku wajahan Bariga Yurub. Haddii laga rido galbeedka Iran, xitaa 2000 km ayaa lagu gaari karaa dalal ka tirsan NATO sida Turkiga.
NATO waxay dhistay nidaam difaac oo ka dhan ah gantaallada ballistic-ga, inkastoo uu muran dhaliyay markii la sameeyay. Waxaa lagu sababeeyay khatarta ka iman karta Iran.
Diego Garcia waa bartilmaameed ay Iran jeceshahay, balse ma ahan meesha ugu weyn ee Maraykanku hadda ka diro ciidamada iyo diyaaradaha dagaalka — kuwaas waxay ku dhow yihiin biyaha Iran.
Si kastaba ha ahaatee, haddii la garaaco bartilmaameedkan, waxay yeelan lahayd saameyn astaan weyn leh. Diego Garcia waxay muddo dheer ahayd meel muhiim iyo badqab u ah dagaallada Maraykanka ee Bariga Dhexe uu ka wado.
Isku daygan wuxuu muujinayaa in Iran wali leedahay awood weerar, inkastoo Maraykanku sheegayo inay burburiyeen nidaamyo badan oo gantaallo ah.
Weerarada Israel iyo Maraykanka ayaa laga yaabaa inay burburiyeen qaar ka mid ah goobaha laga rido gantaallada ee galbeedka Iran, kuwaas oo muhiim u ah haddii Iran rabto inay gaarto Yurub.
Magaalada Tabriz ee waqooyi-galbeed Iran waxaa yaalla saldhigyo laga rido gantaallo oo la rumeysan yahay in la weeraray, sida uu sheego Trump.
Israel waxay weerartay goobaha ay ogtahay. Waxaa la filayaa inay beegsadeen kuwa ugu muhiimsan, gaar ahaan kuwa galbeedka ugu dhow.
Heemaal News Netork