Riyaad ayaa cambaaraysay weerarro ay ku tilmaantay “falal dambiyeed” oo ay fuliyeen Ciidamada Taageerada Degdegga ah (RSF) ee ka dhacay gobollada Kordofaan Waqooyi iyo Koonfur, iyadoo ku eedaysay dagaalyahanno shisheeye iyo hub dibadda laga keenay inay sii hurinayaan colaadda Suudaan oo socotay ku dhowaad saddex sano.
Sacuudi Carabiya ayaa mar kale xaqiijisay taageeradeeda midnimada dhuleed iyo madaxbannaanida Suudaan, iyadoo cambaaraysay weerarrada RSF ee lagu dilay tobannaan qof, oo ay ku jiraan haween iyo carruur.
Bayaan ay wasaaradda arrimaha dibadda Sacuudigu soo saartay Sabtidii ayaa lagu cambaaraynayay “faragelin shisheeye” oo ay sameeyeen “qaar ka mid ah dhinacyada” ku lugta leh Suudaan, taas oo ay ka mid yihiin “soo gelitaanka joogtada ah ee hub sharci-darro ah, calooshood-u-shaqeystayaal iyo dagaalyahanno shisheeye”, kuwaas oo sii wadaya dagaalka socday ku dhowaad saddex sano. Bayaanku ma sheegin dhinacyadaas si gaar ah.
Arrintan ayaa timid maalin kaddib markii Shabakadda Dhakhaatiirta Suudaan, oo ah hay’ad bini’aadannimo, ay sheegtay in weerar drone ah oo ay RSF ku qaadday gaari siday qoysas barakacayaal ah oo ku sugnaa Kordofaan Waqooyi uu dilay ugu yaraan 24 qof, oo ay ku jiraan siddeed carruur ah.
Weerarkaasi wuxuu daba socday weerarro drone oo isdaba joog ah oo lagu qaaday kolonyo gargaar bini’aadannimo iyo gaadiid shidaal sida oo marayay Kordofaan Waqooyi, waxaana ka mid ahaa weerar Jimcihii lagu qaaday kolonyo ay leedahay Barnaamijka Cunnada Adduunka (WFP), kaas oo ay ku dhinteen ugu yaraan hal qof.
Bayaan kale oo ay Sabtidii soo saartay wasaaradda arrimaha dibadda Suudaan ayaa lagu sheegay in “beegsiga kolonyada gargaarka iyo hantida bini’aadannimada ay tahay xadgudub halis ah oo ka dhan ah mabaadi’da sharciga bini’aadannimada caalamiga ah, isla markaana si ula kac ah u wiiqaya dadaallada lagu gaarsiinayo gargaar kuwa u baahan”.
Waxay intaas ku dartay: “Weerarkan ma aha dhacdo gooni ah, balse waa sii wadidda hannaan ay maleeshiyadu u adeegsato carqaladaynta shaqada bini’aadannimada iyo adeegsiga cunno-la’aanta sidii cadaadis loogu saari lahaa shacabka,” iyadoo ugu baaqday beesha caalamka inay qaaddo tallaabooyin lagula xisaabtami karo RSF.
Dagaallada u dhexeeya RSF iyo ciidanka Suudaan ayaa si weyn uga sii daray gobollada Kordofaan bilihii u dambeeyay, kaddib markii magaalada el-Fasher ay bishii Oktoobar gacanta u gashay RSF. Colaadda socotay ku dhowaad saddex sano ayaa lagu qiyaasay inay dishay ilaa 40,000 oo qof, isla markaana ay ku riixday in ka badan 21 milyan oo qof ku dhowaad kala bar dadka Suudaan xaalad cunto-yaraan daran.
Wasaaradda arrimaha dibadda Sacuudiga ayaa sheegtay in weerarrada RSF ay yihiin “kuwa gebi ahaanba aan la cudur daaran karin, isla markaana ah xadgudubyo cadcad oo ka dhan ah dhammaan xeerarka bini’aadannimada iyo heshiisyada caalamiga ah ee khuseeya”.
Wasaaraddu waxay dalbatay in “RSF si degdeg ah u joojiso xadgudubyadan, kuna hoggaansanto waajibaadkeeda anshaxeed iyo mid bini’aadannimo si loo hubiyo in gargaar loo gudbiyo dadka u baahan, iyadoo la raacayo sharciga bini’aadannimada caalamiga ah” iyo heshiiskii xabbad-joojinta ee dhinacyada dagaallamaya ku gaareen Jiddah sanadkii 2023.
Waxay sidoo kale sheegtay in “qaar ka mid ah dhinacyada” ay sii hurinayaan colaadda iyagoo diraya hub iyo dagaalyahanno, inkastoo ay sheeganayaan inay taageerayaan xal siyaasadeed oo Suudaan ah.
Bayaankan ayaa imanaya iyadoo dowladda Suudaan ay ku eedaysay Imaaraadka Carabta inay hub iyo dhaqaale siiyaan RSF. Suudaan ayaa sanadkii hore dacwad ka gudbisay Imaaraadka Maxkamadda Caddaaladda Caalamiga ah (ICJ), iyadoo ku eedaysay “ku lug lahaansho xasuuq” ay RSF ka geysatay bulshada Masalit ee Galbeedka Daarfuur. Imaaraadka ayaa beeniyay eedeymahaas.
Dhanka kale, Sacuudi Carabiya ayaa sidoo kale ku eedaysay Imaaraadka inay taageerayaan Golaha Ku-Meel-Gaarka Koonfurta (STC) ee Yemen. STC, oo markii hore ka mid ahaa dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay ee ay Sacuudigu taageerto, ayaa bishii Diseembar ee la soo dhaafay qaaday weerar ballaaran oo ka dhacay gobollada Hadramout iyo al-Mahra, iyagoo doonaya inay dhisaan dowlad gooni ah.
Weerarkaas ayaa sababay kala qaybsanaan ku timid dowladda Yemen ee caalamku taageero, wuxuuna ku qasbay Sacuudi Carabiya inay qaaddo duqeymo culus oo lagu bartilmaameedsaday STC. Imaaraadka ayaa kaddib ka saaray ciidamadiisa Yemen, isagoo sheegay inuu taageerayo amniga Sacuudi Carabiya.
Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka ayaa hore uga wada tirsanaa isbahaysigii militari ee Carabta ee loo sameeyay la-dagaallanka Xuutiyiinta, kuwaas oo 2015 si buuxda ula wareegay caasimadda Yemen ee Sanca.