Hoggaamiyaha millatariga ee Burkina Faso, Ibrahim Traore, ayaa ku baaqay in dadka ay “ilaawaan” arrinta dimuqraadiyadda, kaliya saddex bilood kadib markii dowladda uu hoggaamiyo ay burburisay dhammaan xisbiyada siyaasadeed ee dalka Galbeedka Afrika.
Traore ayaa la hadlay wariyeyaasha isagoo muuqaal dheer ka bixiyay telefishinka dowladda Khamiistii, isagoo tusaale u soo qaatay Libya oo uu sheegay in dibadda laga doonay in dimuqraadiyad lagu soo rogo, balse ay fashilantay. “Dadka waa inay ilaawaan arrinta dimuqraadiyadda,” ayuu yiri. “Waa inaan runta sheegnaa: dimuqraadiyaddu annaga maaha.”
“Dimuqraadiyaddu way na diltaa,” ayuu Traore ku sheegay sida ay baahisay idaacadda Faransiiska ee RFI.
“Fiiri Libya, waa tusaale cad oo nagu dhow! Meelkasta oo dunida laga doonayo in dimuqraadiyad lagu dhiso, waxaa ka dhaca dhiig-bax… Dimuqraadiyaddu waa addoonsi…”
Tani waa calaamad kale oo muujinaysa sida dowladda Traore uga leexatay ballan-qaadyadii hore ee ahayd in dalka loo celiyo waddada dimuqraadiyadda.
Traore ayaa awoodda la wareegay bishii Sebtembar 2022, sideed bilood kadib markii afgambi milatari uu ka qayb qaatay uu afgambi ku sameeyay dowladda si dimuqraadi ah loo doortay ee Madaxweyne Roch Marc Kabore.
Dowladaha millatariga ayaa ballan qaaday inay la dagaallamaan kooxaha Al-Qaacida iyo ISIL ee ku faafay dalka, kuwaas oo hadda xukuma qaybo badan oo dhul ah. Si kastaba ha noqotee, dalka ayaa wali la kulmaya weeraro joogto ah, iyadoo boqolaal kun oo rayid ah la barakiciyay.
Traore, oo taageero ballaaran ka helay qurba-joogta Afrika ee ka soo horjeeda siyaasadda reer Galbeedka, ayaa markii hore ballan qaaday inuu qaban doono doorashooyin sanadka 2024. Hal sano kadib, hoggaamiyaha ayaa dib uga noqday ballantaas isagoo sheegay in doorashooyinka la qaban doonin ilaa dhammaan qaybaha Burkina Faso ay nabad ku tahay codbixinta.
Baarlamaanka iyo dhammaan hawlaha siyaasadeed ayaa horay loo hakiyay markii Traore awoodda la wareegay. Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka ayaa la burburiyay bishii Luulyo 2025, dowladda Traore ay sheegtay in hay’addaasi aad u kharash badan tahay.
Falanqeeyayaasha ayaa sidoo kale ka digay in dowladda ay bartilmaameedsanayso hay’ado kale, oo ay ku jiraan warbaahinta iyo garsoorka.
Wariyeyaasha, hogaamiyeyaasha mucaaradka iyo dacwad-oogayaasha dhaliila dowladda millatariga ayaa lagu qasbay inay u adeegaan safka hore ee dagaalka bilihii ugu dambeeyay, qaarna kadibna waa la sii daayay.
Tallaabooyin la mid ah oo lagaga qaaday xisbiyada siyaasadeed ayaa ka dhacay dalalka dariska ah ee Niger iyo Mali, kuwaas oo sidoo kale la tacaalaya kooxaha hubaysan ee argagixisada.
Saddexda dal ayaa ka baxay ururka dhaqaale ee Galbeedka Afrika (ECOWAS) si ay u sameeyaan Isbahaysiga Dalalka Sahel (AES) bishii Janaayo ee hore, kadib cadaadis loo saaray inay qabtaan doorashooyin.
Waxay sidoo kale la kaashadeen dagaalyahanno shisheeye oo Ruush ah ka dib markii ay ka saareen awooddii hore ee gumeysiga, Faransiiska, oo horay u haysay ilaa 5,000 oo askari si ay ula dagaallamaan kooxaha hubaysan ee gobolka Sahel.
Rabshadaha ayaa sii wada inay saameeyaan Burkina Faso. Tirada dhimashada ayaa saddex jibaarmeysay saddexdii sano ee la soo dhaafay tan iyo markii Traore talada qabtay, iyadoo gaartay 17,775 bishii May ee la soo dhaafay, marka loo eego saddexdii sano ee ka horreeyay oo lagu diiwaan geliyay dhimashooyin isku dhaf ah 6,630, sida uu falanqeeyay Xarunta Daraasaadka Istiraatiijiga Afrika ee Maraykanka.