Iran Iyo Maraykanku Maxay Ku Kala Seexdeen Xalay, Saakana Ku Waabariisteen

by Heemaal
8 minutes read

Waxaan halkan idiinku soo gudbinayanaa wararkii u danbeeyey ee wadahadalada Iiraan iyo Maraykanka, ee ka soo cusboonaaday xalay.

Merz oo Jarmal ah ayaa ka digay suurtagalnimada xiisad sii kacda ka hor wada-hadallada

Ra’iisul Wasaaraha Jarmalka Friedrich Merz ayaa ka digay halista koror milatari oo ka dhici kara Bariga Dhexe ka hor wada-hadallada Mareykanka iyo Iiraan.

Merz ayaa wariyeyaasha ugu sheegay caasimadda Qatar ee Doha shalay in cabsida dagaal cusub ay si weyn u hareysay wada-hadalladii uu la yeeshay intii uu safarka ku marayay dalalka Khaliijka.

“Waxaa si weyn loo muujiyay walaac ku saabsan in colaadda Iiraan ay sii xumaato,” ayuu yiri hoggaamiyaha Jarmalka.

Ma aha markii ugu horreysay ee dalka Khaliijka ah ee Cumaan uu martigeliyo wada-hadallo dadban oo u dhexeeya Mareykanka iyo Iiraan.

Cumaan iyo Talyaaniga ayaa martigeliyay wareeggii hore ee wada-hadallada sanadkii hore, kuwaas oo gaaray shan wareeg ka hor inta uusan Israa’iil weerarin Iiraan.

Wada-hadallada markii hore waxaa loo qorsheeyay in lagu qabto Turkiga, balse Arbacadii ayaa la shaaciyay in goobta loo beddelay Muscat.

Kulanka waxaa dhinaca Mareykanka ka qeyb geli doona wakiilka gaarka ah Steve Witkoff iyo soddogga Madaxweyne Trump, Jared Kushner, halka dhinaca Iiraanna uu ka qeyb geli doono Wasiirka Arrimaha Dibadda Araghchi.

Wada-hadalladii hore, Iiraan waxay meesha ka saartay in laga hadlo gantaalladeeda, iyadoo ku tilmaantay hubka gaari kara Israa’iil mid is-difaac ah oo ay waddan walba xaq u leedahay.

Si kastaba ha ahaatee, laba ilo oo xog-ogaal u ah wada-xaajoodyada ayaa Al Jazeera u sheegay in Qatar, Masar iyo Turkiga ay soo jeediyeen hannaan heshiis oo loogu talagalay kulanka Jimcaha, kaas oo dhigaya in Iiraan ay ogolaato inaysan kobcin uranium-ka (zero enrichment) muddo saddex sano ah.

Ka dib muddada saddexda sano ah, Tehran waxay ogolaan doontaa in kobcinta uranium-ka lagu xaddido wax ka yar 1.5 boqolkiiba.

  • Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iiraan ayaa sheegay in wada-hadalladu ujeedkoodu yahay in la gaaro “heshiis caddaalad ah, labada dhinacba ku qanacsan, isla markaana sharaf leh oo ku saabsan arrinta nukliyeerka.”
  • “Waxaan u mahadcelineynaa dhammaan dalalka deriska ah iyo kuwa gobolka ee saaxiibka ah kuwaas oo si mas’uuliyad iyo walaac leh door uga qaatay habkan, waxaana rajeyneynaa in dhinaca Mareykankuna uu habkan uga qeyb galo mas’uuliyad, dhab-u-fiirin iyo hal-abuur,” ayuu yiri Esmaeil Baghaei.
  • Mas’uuliyiinta sare ee Iiraan ayaa si isdaba joog ah u adkeeyay inay u furan yihiin wada-hadal ay la galaan Washington, balse kaliya haddii Trump joojiyo hanjabaadda tallaabo militari.
  • Hoggaamiyaha Sare Ayatollah Ali Khamenei ayaa warbaahinta dowladda ka sheegay toddobaadkan in “qaranka Iiraan uusan ka baqi doonin” hanjabaadaha Washington, isla markaana uu ka jawaabi doono weerar kasta.
  • Afhayeenka Aqalka Cad Karoline Leavitt ayaa sheegtay in Trump “uu doonayo inuu arko haddii heshiis la gaari karo” Iiraan, balse uu ka digay in “uu haysto doorashooyin badan oo ka baxsan diblomaasiyadda, isagoo ah taliyaha guud ee ciidanka ugu awoodda badan taariikhda dunida.”
  • Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio ayaa wariyeyaasha u sheegay in Washington “mar walba diyaar u ahayd wada-hadal” ay la gasho Tehran, balse uu sheegay inuusan hubin in heshiis la gaari karo.
  • “Si wada-hadalladu u noqdaan kuwo macno leh, waa inay ku jiraan arrimo gaar ah,” ayuu yiri Rubio, oo ay ku jiraan barnaamijyada gantaallada iyo nukliyeerka ee Iiraan, taageerada ay siiso kooxaha hubeysan ee gobolka, iyo xaaladda xuquuqda aadanaha ee gudaha dalka.
  • Trump ayaa marar badan ku hanjabay inuu weerari doono Iiraan, isagoo isla markaasna sheegay in dalkaasi doonayo heshiis; toddobaadkan ayuu madaxweynaha Mareykanka yiri Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan Ayatollah Ali Khamenei “waa inuu aad uga walwalaa.”
  • Mas’uuliyiin ka kala socda Iiraan iyo Mareykanka ayaa la filayaa inay ku kulmaan caasimadda Cumaan ee Muscat, iyadoo ay sii kordhayaan xiisadaha labada dal.
  • Wada-hadalladu waxay imaanayaan kadib maalmo dadaallo diblomaasiyadeed oo xooggan oo ka socda gobolka, iyadoo dalal ay ka mid yihiin Qatar, Masar iyo Turkiga ay isku dayayaan inay yareeyaan khatarta iska hor-imaad militari.
  • Qaabka saxda ah ee wada-hadallada iyo mowduucyada laga hadli doono weli ma cadda, sababo la xiriira kala duwanaansho u dhexeeya labada dhinac.
  • Mas’uuliyiinta Iiraan ayaa sheegay inay doonayaan in diiradda la saaro barnaamijka nukliyeerka ee dalka, halka maamulka Madaxweyne Donald Trump uu riixayo in arrimo kale—sida gantaallada Iiraan—miiska la saaro.

Waxaan ka helaynaa warar ka imanaya Muscat oo sheegaya in wada-hadalladu ay wax yar dib u dhici doonaan islamarkaana aysan bilaaban doonin 10:00 subaxnimo (06:00 GMT) sidii hore loo qorsheeyay.

Wariye ka tirsan telefishinka dowladda Iran oo ku sugan Muscat ayaa soo xigtay xubin ka tirsan kooxda wada-xaajoodka Iran oo sheegay in wada-hadalladu ay bilaaban doonaan inta u dhexeysa 10:00 iyo 11:00 subaxnimo.

Adblock Detected

Please support us by disabling your AdBlocker extension from your browsers for our website.