Dadaallada Israa’iil ay ku doonayso inay fikradda tayada sare ee awoodda milatari (Qualitative Military Edge. QME) ku dabaqdo Turkiga waa “wax aan macquul ahayn gebi ahaanba,” isla markaana waxay khatar ku yihiin in ay wiiqaan awoodda NATO, sida uu sheegay sarkaal hore oo ka tirsanaa Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Maraykanka, isaga oo ka digay in qaab-dhismeedka sharciga ah ee QME uusan waligiis quseynin waddan xubin ka ah NATO.
“Turkigu waa xubin ka tirsan NATO, dhab ahaanna waa gudaha NATO halka erayga qualitative military edge markii ugu horreysay uu Maraykanku u adeegsaday marka loo eego mowqifyada NATO ee la xiriira Ruushka. Ujeeddada NATO waa in ay Maraykanka iyo xulafadiisa siiso awood milatari oo tayo ahaan ka sarreysa tan Ruushka,” ayuu Josh Paul u sheegay wakaaladda Anadolu wareysi uu bixiyay.
“Fikradda ah in tayada sare ee awoodda milatari ee Israa’iil ay ka sarreyso awoodda milatari ee Maraykanka, iyo tan NATO, waa wax aad u aan macquul ahayn, waana arrin si qoto dheer uga welwelinaysa dhammaan xubnaha NATO,” ayuu raaciyay.
Josh Paul, oo ah aasaasaha wada-jirka ururka u dooda siyaasadaha cusub ee A New Policy, waxa uu in ka badan 11 sano ka soo shaqeeyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Maraykanka, isagoo ahaa agaasime ka tirsan Xafiiska Arrimaha Siyaasadda iyo Milatariga, kaas oo kormeera gargaarka amniga iyo wareejinta hubka Maraykanka.
Wuxuu iscasilay bishii Oktoobar 2023 si uu uga mudaaharaado go’aanka maamulka Biden ee ku dedejiyay dirista hubka Israa’iil, xilli ay socotay dagaalka xasuuqa ah ee Gaza, kaas oo ilaa hadda dilay in ka badan 71,000 qof, kana dhaawacay in ka badan 171,000, iyadoo xabbad-joojin jilicsan ay socoto inkastoo ay jiraan jebinno.
Sharciga QME iyo Turkiga
Marka loo eego sharciga Maraykanka ee ku saabsan wareejinta hubka, QME waxay Israa’iil u dammaanad qaaddaa awood ay kaga adkaan karto waddan kasta oo Bariga Dhexe ah. Paul wuxuu sharaxay in tani ay khusayso oo keliya waddamada hoos yimaada Xafiiska Bariga Dhexe (Near East Affairs – NEA) ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda—kuwaas oo ah waddamada Carabta iyo Iiraan—mana jirto marna oo lagu dabaqay waddan xubin ka ah NATO sida Turkiga.
Israa’iil ayaa olole ku jirta si ay uga hor istaagto in Turkiga laga iibiyo diyaaradaha dagaalka ee F-35.
Sanadkii la soo dhaafay, qaar ka mid ah xubnaha Kongareeska ee taageera Israa’iil ayaa ku guuldarreystay isku day ay ku ballaarinayeen QME si ay Turkiga ugu dabaqaan ama ay waddanka ugu daraan hoos-tagga Xafiiska Bariga Dhexe.
Paul wuxuu sheegay in dadaalladan ay ku saabsan yihiin xoojinta saameynta Israa’iil ay ku leedahay Maraykanka, halkii ay ka ahaan lahaayeen “dan dhab ah oo la xiriirta amniga qaranka Maraykanka.”
“Sida uu hadda sharcigu yahay, isla markaana waayo-aragnimadayda aan ku leeyahay Wasaaradda Arrimaha Dibadda, gebi ahaanba ma jirto sabab QME loogu dabaqo Turkiga,” ayuu yiri.
Tayada sare ee awoodda milatari ee Israa’iil iyo saameynta gobolka
Israa’iil ayaa sidoo kale si cad uga soo horjeesatay in diyaaradaha qarsoon ee F-35 laga iibiyo Sacuudi Carabiya iyo Qatar, si ay u ilaaliso awooddeeda hawada ee gobolka.
Paul wuxuu sharaxay in wareejin kasta oo hub ah oo Maraykanku u sameeyo waddan ku yaalla Bariga Dhexe ay u baahan tahay qiimeyn lagu hubinayo inaysan wiiqayn QME-da Israa’iil, taas oo markaas loo gudbiyo Kongareeska.
“Habka QME laftiisu wuxuu hurin karaa tartan hub urursi oo ka dhaca gobolka,” ayuu yiri, isagoo intaa ku daray in tani ay waddamada Carabta ku riixdo Faransiiska, ama xitaa tartamayaasha Maraykanka sida Shiinaha ama Ruushka, isla markaana ay “wiiqdo saameynta Maraykanka ee gobolka.”
‘Israa’iil waxay lumisay taageeradii dadweynaha Maraykanka’
Paul wuxuu sheegay in dagaalka Israa’iil ee Gaza uu si aasaasi ah u beddelay sida dadka Maraykanku u arkaan xiriirka Maraykanka iyo Israa’iil, xilli Washington ay wajahday dhaleeceyn ku saabsan bixinta gargaar milatari inkastoo ay jiraan warbixino lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan bartilmaameedsiga dadka rayidka ah iyo jebinta shuruucda Maraykanka iyo kuwa caalamiga ah, oo ay ku jirto hor istaagga gargaarka bani’aadannimo.
“Israa’iil waxay lumisay taageeradii dadweynaha Maraykanka muddo jiil ah,” ayuu yiri. “Waxaa dhacay isbeddel buuxa oo ku yimid sida Maraykanka dhammaan asalka, aragtiyaha siyaasadeed iyo da’aha kala duwan ay u arkaan xiriirka Maraykanka iyo Israa’iil, iyo xitaa sida ay Israa’iil lafteeda u arkaan.”
Sida uu sheegay Paul, in isbeddelka aragtida dadweynaha loo beddelo siyaasad dowladeed waxay qaadan doontaa waqti.
“Waxay qaadan kartaa dhowr wareeg oo doorashooyin ah si ay si dhab ah ugu dhex milmaan siyaasadda dowladda. Shaqadayda hadda waa inaan sameeyo wax kasta oo aan awoodo si aan u dedejiyo isbeddelkaas,” ayuu yiri.
Isagoo ka hadlayay iscasiliddiisii iyo shaqadiisa hadda ee u doodista, Paul wuxuu sheegay inuu ka tagay dowladda kadib markii uu ogaaday in dood gudaha ah aysan mar dambe suuragal ahayn.
“Waxaan dareemay waqtigaas in haddii aan wax saameyn ah yeelan kari lahaa, haddii aan wax ka beddeli kari lahaa waxyaabaha ka socda gudaha dowladda Maraykanka, aan sii joogi lahaa,” ayuu yiri.
Tan iyo markii uu ka tagay Wasaaradda Arrimaha Dibadda, Paul wuxuu diiradda saaray u doodista isaga oo adeegsanaya ururkiisa A New Policy, isagoo la falgalaya mas’uuliyiin la doortay, xubnaha Kongareeska, iyo musharraxiinta ka hor doorashooyinka dhexe ee Maraykanka ee soo socda.