Safiirka Mareykanka ee Israel, Mike Huckabee, ayaa hadalkiisii kiciyay dhaleeceyn ballaaran oo uga timid dalalka Carabta iyo Muslimiinta kadib markii uu soo jeediyay in Israel ay xaq u leedahay inay ballaariso dhulkeeda oo ku fidsan qaybo badan oo Bariga Dhexe ah.
Huckabee ayaa hadalladan jeediyay intii lagu guda jiray wareysi uu siiyay faalloodaha Mareykanka Tucker Carlson, oo la baahiyay Jimcihii, xilli laga weydiinayay xuduudaha juqraafiyeed ee Israel.
Carlson ayaa Huckabee oo isku tilmaama Kirishtaan Zionist ah isla markaana taageere adag u ah Israel ka codsaday inuu caddeeyo mowqifkiisa ku aaddan ballanqaadka Kitaabka Quduuska ah ee dhulka u dhexeeya webiga Furaat ee Ciraaq iyo webiga Niil ee Masar loo ballanqaaday farcanka Nabi Ibraahim, iyo in dowladda casriga ah ee Israel ay xaq u leedahay inay sheegato dhaxalkaas.
“Haddii ay wada qaataan dhulkaas oo dhan, way fiicnaan lahayd,” ayuu yiri Huckabee.
Dhulkaas wuxuu ku jiri lahaa Lubnaan, Suuriya, Urdun iyo qaybo ka mid ah Sacuudi Carabiya.
Safiirka Mareykanka ayaa markii dambe u muuqday inuu ka noqday hadalkaas, isagoo sheegay inuu ahaa “hadal waxyar lagu buunbuuniyay”. Wuxuu sidoo kale sheegay in Israel aysan dooneyn inay ballaariso dhulkeeda, balse ay xaq u leedahay amni ku aaddan dhulka ay hadda gacanta ku hayso.
Maraykanku ha bixiyo faahfaahin.
Hadallada Huckabee ayaa si degdeg ah u dhaliyay caro iyo cambaareyn uga timid Masar, Urdun, Sacuudi Carabiya, Ururka Iskaashiga Islaamka iyo Jaamacadda Carabta, kuwaas oo bayaano kala duwan ku tilmaamay hadalladiisa “xagjirnimo”, “kicin” iyo “aan la jaanqaadeyn mowqifka rasmiga ah ee Washington”.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudi Carabiya ayaa hadallada Huckabee ku tilmaantay “hadal xagjirnimo ah” iyo “mid aan la aqbali karin”, waxayna ugu baaqday Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka inay bixiso faahfaahin cad.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Masar ayaa ku tilmaantay hadalladaas “xadgudub cad oo ka dhan ah sharciga caalamiga ah”, iyadoo intaas ku dartay in “Israel aysan wax madax-bannaani ah ku lahayn dhulka Falastiin ee la haysto ama dhulalka kale ee Carabta”.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Urdun ayaa ku tilmaantay hadalladaas “kuwo macno darro ah oo kicinaya”, isla markaana jebinaya xeerarka diblomaasiyadda iyo “xadgudub ku ah madaxbannaanida dalalka gobolka”.
Jaamacadda Carabta ayaa sidoo kale bayaan ku sheegtay in “hadallo noocan ah oo xagjirnimo ah isla markaana aan lahayn saldhig macquul ah ay kaliya hurinayaan dareenka dadweynaha iyo shucuurta diimeed iyo midda qaran”.
Huckabee, oo uu Madaxweyne Donald Trump u magacaabay safiirka Israel sannadkii 2024, ayaa muddo dheer ka soo horjeeday fikradda xal laba dowladood ah oo u dhexeeya Israel iyo Falastiiniyiinta, wuxuuna diiday jiritaanka waxa loo arko gumeysi sharci darro ah oo Israel ka waddo Daanta Galbeed. Sannadkii 2008, Huckabee wuxuu xitaa su’aal geliyay aqoonsiga Falastiiniyiinta, isagoo yiri, “Runtii ma jiro wax la yiraahdo Falastiini.”
Sannadkii 2024, Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda ayaa go’aamisay in qabsashada Israel ee dhulka Falastiin ay tahay mid sharci darro ah ayna tahay in si degdeg ah loo joojiyo.
Si kastaba ha ahaatee, sharciga Israel si cad uma qeexo xuduudaha dalka. Israel sidoo kale waxay haysataa Buuraha Golan ee Suuriya, oo ay si sharci darro ah ugu darsatay sannadkii 1981.
Mareykanka ayaa ah dalka kaliya ee aqoonsaday madaxbannaanida ay Israel ku sheegato dhulka Suuriya, tan iyo 2019 xilligii koowaad ee madaxweynenimada Trump.
Kadib dagaalkii 2024 ee ay la gashay Hezbollah, Israel waxay sidoo kale saldhigyo milatari ka sameysatay shan goobood oo ku yaalla gudaha Lubnaan.
Qaar ka mid ah siyaasiyiinta Israel, oo uu ku jiro Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu, ayaa si furan u taageeray fikradda “Israel Weyn” oo leh xuduudo la ballaariyay.