Saxiixa Axdiga Guddiga Nabadda (Board of Peace) ayaa si dhow isha loogu hayaa, iyadoo dunidu si gaar ah u eegayso qodobbada uu xambaarsan yahay iyo sida loo fulin doono waajibaadka loo dejiyey. Inkasta oo axdigu u muuqdo mid loogu talagalay in uu furo bog cusub oo xal siyaasadeed ah, haddana waxa si cad u muuqata in weli ay taagan yihiin su’aalo waaweyn oo ku saabsan waxa dhabta ah ee ka dhalan kara marka la gaaro marxaladda hirgelinta.
Qodobka ugu weyn ee la isku haysto ayaa ah mustaqbalka Gaza kaddib laba sano oo dagaal ah. Dagaalka muddada dheer socday wuxuu sababay burbur baahsan, xaalad bani’aadannimo oo sii xumaanaysa, iyo kala daadsanaan siyaasadeed oo ka dhigaysa in wixii xal ah ee la keenayo uusan ku filnaan hadal iyo saxiix kaliya, balse uu u baahan yahay qorshe muuqda oo si cad u qeexaya cidda mas’uul ka noqonaysa maamulka, amniga, iyo dib-u-dhiska. Taasi waa sababta ay su’aalaha ugu badan u wareegayaan: yaa maamuli doona Gaza dagaalka kaddib, sideese loo dhisi doonaa nidaam shaqeeya oo dadka u soo celin kara adeegyada aasaasiga ah iyo xasillooni siyaasadeed?
Arrin kale oo culays gaar ah leh waa hub-ka-dhigista Xamaas, taas oo lagu tilmaami karo qodobka ugu adag ee axdigan ku xeeran. Qaar ka mid ah quwadaha taageersan hindisahan waxay ku doodaan in aan la heli karin maamul nabad ah haddii ay sii jirto awood ciidan oo aan hoos iman hay’ad dawli ah, halka dhinaca kale ay jiraan kuwa qaba in hub-ka-dhigistu ay noqon karto mid aan hirgeli karin haddii aan la helin heshiis siyaasadeed dhameystiran oo ay dhinacyadu ku wada qanacsan yihiin. Sidaas darteed, hub-ka-dhigista Xamaas waxay noqotay imtixaanka ugu weyn ee muujinaya in axdigu yahay mid la dhaqan gelin karo iyo in kale.
Walaacaasi wuxuu sii xoogaystay kaddib markii dalal ay ka mid yihiin Norway iyo Faransiiska ay muujiyeen shaki ku saabsan sida guddigan u shaqayn doono. Dalalkan waxay hoosta ka xariiqeen in xitaa haddii gollaha Nabadda loo xilsaaro Qaramada Midoobay, haddana ay weli taagan tahay mugdi ku saabsan cidda yeelan doonta awoodda maamulka iyo go’aan-qaadashada (jurisdiction). Su’aashu waxay tahay: haddii la yiraahdo guddigu wuu shaqaynayaa, yaa fulinaya go’aannadiisa, yaase ku qasbaya dhinacyada inay u hoggaansamaan? Intaas waxaa dheer, Norway iyo Faransiiska waxay ku doodeen in Qaramada Midoobay ay tahay in ay door weyn ku yeelato maamulka Gaza dagaalka kaddib, si loo helo sharciyad caalami ah, loogana fogaado in qorshuhu u ekaado mid dhinac keliya laga wado.
Haddaba, inkasta oo axdigan lagu tilmaamayo tallaabo hal dhinac ah, haddana cabsida ugu weyn waxay ku jirtaa sida uu uga shaqayn doono dhanka dhulka, maadaama qorshe kasta oo nabadeed uu guulaysan karo oo keliya marka uu leeyahay qaab fulineed cad, dhaqaale lagu taageero, nidaam amni oo sugan, iyo hay’ad awood u leh inay maamusho marxaladda kala-guurka. Taasi waa halka ay ka muuqato hubanti la’aanta: axdigu ma noqon doonaa bilow dhab ah oo xal waara, mise wuxuu ku ekaan doonaa warqad la saxiixay oo aan wax badan ka beddelin xaaladda adag ee Gaza ka taagan?
Dhinaca kale, indhaha ayaa hadda u jeesanaya waxa uu Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ka sheegi doono xilliga uu saxiixayo axdigan. Hadalkiisa ayaa la filayaa inuu noqdo fariin siyaasadeed muujin karta jihada uu Mareykanku u wado qorshahan, heerka uu ka go’an yahay, iyo waxa laga filayo dhinacyada ku lugta leh. Si kastaba ha ahaatee, waxa cad in saxiixa axdigu uu yahay bilow, balse guusha dhabta ahi ay ku xirnaan doonto jawaabta su’aalaha weli furan: mustaqbalka Gaza, qaabka maamulka dagaalka kaddib, iyo sida loo maareynayo hub-ka-dhigista Xamaas. Haddii aan arrimahaas si hufan loo caddeyn, waxaa jiri karta halis ah in hindisahan uu noqdo mid lagu murmo, halkii uu ka noqon lahaa jid lagu gaaro nabad waarta.