Dowladda Ingiriiska (UK) ayaa wajahaysa su’aalo isa soo taraya oo ku saabsan sida ay ula macaamilayso arrimaha Soomaaliya, kaddib markii falanqeeyayaal iyo kormeerayaal siyaasadeed ay ku eedeeyeen in mowqifkeeda rasmiga ah iyo ficilkeeda dhabta ahi ay si cad iskaga hor imaanayaan.
London waxay si joogto ah u sheegtaa inay si buuxda u taageersan tahay midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Mas’uuliyiinta Ingiriiska ayaa marar badan ku celceliyay in aanay aqoonsanayn Somaliland, isla markaana ay u arkaan qayb ka mid ah Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, tallaabooyinka dhanka dhaqaalaha iyo maalgashiga ee ay qaadayso UK ayaa dhalinaya shaki weyn.
Xudunta doodda ayaa ah dekedda Berbera, oo ah marin badeed istiraatiiji ah oo ku yaalla Gacanka Cadmeed, una dhow marinka Badda Cas. Hay’adda maalgashiga ee dowladda UK, British International Investment (BII), ayaa saami ballaaran ku leh mashruuca horumarinta dekeddaas, iyadoo iskaashi la leh shirkadda DP World ee Imaaraadka laga leeyahay iyo maamulka Somaliland.
Kormeerayaashu waxay tilmaamayaan in Berbera aysan ahayn oo kaliya mashruuc ganacsi, balse ay tahay xarun leh miisaan siyaasadeed iyo mid amni, maadaama ay ku taallo marin ay maraan inta badan ganacsiga caalamiga ah iyo maraakiibta shidaalka. Sidaas awgeed, maalgashiga BII ee halkaas ka socda waxaa loo arkaa mid si dadban u xoojinaya maamul sheegta gooni-isu-taag, taas oo dhaawac ku ah mowqifka rasmiga ah ee UK ee taageerada midnimada Soomaaliya.
Mas’uuliyiin iyo falanqeeyayaal Soomaaliyeed ayaa ku dooday in ficillada noocan ah ay wiiqayaan kalsoonida u dhaxeysa Muqdisho iyo London, isla markaana ay UK gelinayaan eed ah inay laba siyaasad ku ciyaareyso: mid ay ku muujinayso taageero diblomaasiyadeed oo ku wajahan Dowladda Federaalka, iyo mid kale oo ay ku ilaalinayso dano ganacsi iyo istiraatiiji ah oo la xiriira marinnada badda iyo saameynta Geeska Afrika.
Arrintan ayaa banaanka timid kadib markii dhawaan Israa’iil ay shaacisay aqoonsiga Somaliland, tallaabo ay dowladda Federaalka Soomaaliya ku tilmaantay xad-gudub ku ah qaranimada iyo midnimada dalka. Inkastoo UK aysan raacin tallaabadaas, haddana falanqeeyayaashu waxay sheegayaan in maalgashigeeda Berbera uu abuuri karo jawi dhiirrigeliya tallaabooyin noocaas ah.
Dadka u dhuun-daloola siyaasadda gobolka waxay ku qeexeen hab-dhaqanka UK “mugdi siyaasadeed oo ula-kac ah,” iyagoo sheegay in London ay isku dayayso inay mar wada ilaaliso xiriirka ganacsi ee ay la leedahay Khaliijka, gaar ahaan Imaaraadka, iyo doorkeeda diblomaasiyadeed ee ay ku sheeganayso taageerada Soomaaliya midaysan.
Isku soo wada duuboo, arrinta Berbera iyo doorka BII ayaa noqday imtixaan dhab ah oo muujinaya sida ay UK u maareyneyso isku dhaca u dhexeeya mabaa’diideeda ku saabsan midnimada dalalka iyo danaha istiraatiijiga ah ee ku xeeran marinnada badda ee Geeska Afrika.