Waa maxay xidhiidhka ka dhexeeya aqoonsiga Somaliland ee Israel iyo soo jeedintii Sionist 1930-kii?

Israel waxay aqoonsatay Somaliland sida waddan madax-bannaan, taas oo dhalisay cambaareyn caalami ah. In kasta oo Somaliland ay ka go’day Soomaaliya 1991, haddana weli waxaa ka maqnaan aqoonsiga Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika, iyadoo dowladda Soomaaliya ay u aragto Somaliland qayb ka mid ah dhulkeeda.

Sida aqoonsiga Israel uu xoojiyay cabsi ku saabsan in qorshahan uu yahay mid qeyb ka ah istiraatijiyad lagu doonayo in si xoog ah loo guuriyo Falastiiniyiinta Gaza loona dejiyo Somaliland. Sidoo kale, waxaa laga hadlayaa su’aasha ah in himilooyinka Zionist ee Israel ay ku faafaan meelo ka baxsan Falastiin. Qaar ka mid ah dadka Soomaalida iyo kuwa kale waxay arkaan aqoonsigan sidii qayb ka mid ah qorshe muddo dheer socday oo Zionist ah oo loogu talagalay in la helo dhul Afrikaan ah si loo sameeyo gobollo cusub, gaar ahaan iyadoo dadka deegaanka ay yiraahdaan “ma aysan keeneynin dhibaato weyn”.

Dhibaatooyinka iyo rabitaanka Zionist ee ku aaddan Somaliland waxay soo noqdeen markii la xusay dukumeentiyo hore, sida qoraalka Hermann Fuernberg ee 1942, oo ka hadlayay in Yuhuudda Yurub lagu dajiyo gobolka Harrar ee Itoobiya iyo Somaliland British, taasoo markaas loo arkay inay tahay meel lagaga faa’iideysan karo. Sidoo kale, waxaa la xusay maqaal ku daabacan wargeyskan “Canadian Jewish Chronicle” oo ku baaqayay in Itoobiya laga dhigo “guri” cusub oo Yuhuudda loogu talagalay.

Waxaa kale oo xusid mudan in qaar ka mid ah warbixinada 2025 ay muujinayaan in Israel iyo Maraykanka ay u soo jeediyeen Somaliland iyo dalal kale inay ka caawiyaan dib-u-dejinta laba milyan oo Falastiiniyiin ah oo laga qaxiyay Gaza.

Tallaabada Israel ee aqoonsiga Somaliland waxaa sidoo kale cambaareeyay dalal badan oo reer Carbeed, Midowga Afrika, iyo dalal kale oo si xooggan ugu muujiyay inay arrintan u arkaan inay kor u qaadi karto qorshayaal lagu doonayo in si xoog ah looga saaro Falastiiniyiinta Gaza si loogu sameeyo deganaansho Yuhuudi ah, taasoo loo arko inuu yahay “nadiifinta qowmiyadeed”.

Qorshahani wuxuu taabanayaa arrimaha siyaasadeed ee muhiimka ah, waxaana uu muujinayaa khataraha ku saabsan xuduudaha iyo dhaq-dhaqaaqyada caalamiga ah ee ay wadamadu kala qabaan.