Mareykanka ayaa qaar ka mid ah shaqaalaha ka saaraya saldhigyada Bariga Dhexe, sida uu sheegay sarkaal Mareykan ah Arbacadii, ka dib markii sarkaal sare oo Iiraani ah uu sheegay in Tehran ay uga digtay deriska inay weerari doonto saldhigyada Mareykanka haddii Washington ay weerarto.
Iyada oo hoggaanka Iiraan uu isku dayayo inuu joojiyo rabshadaha gudaha ee ugu xumaa ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah abid la kulanto, Tehran waxay raadineysaa inay ka hortagto hanjabaadaha soo noqnoqda ee Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ee ah inuu faragelin ku sameeyo magaca dibadbaxayaasha ka soo horjeeda dowladda.
Sarkaal Mareykan ah, oo ka hadlayay magaciisa, ayaa sheegay in Mareykanku uu qaar ka mid ah shaqaalaha ka soo saarayo saldhigyada muhiimka ah ee gobolka si taxaddar leh iyadoo la tixgelinayo xiisadda gobolka ee sii kordheysa.
Britain waxay sidoo kale qaar ka mid ah shaqaalaha ka soo saaraysay saldhig cirka ah oo ku yaal Qatar ka hor inta aysan dhicin weerarro suurtagal ah oo Mareykanka uu qaad, sida uu ku warramay wargeyska daily mail Wasaaradda difaaca ee Ingiriiska ma aysan bixin wax faallo ah oo degdeg ah.
“Dhammaan calaamadaha ayaa ah in weerar Mareykan ah uu soo socdo, laakiin sidoo kale waa sida uu maamulkani u dhaqmo si uu qof walba u ilaaliyo. Lama saadaalin karo waa qayb ka mid ah istaraatiijiyadda,” ayuu yiri sarkaal ka tirsan militariga reer Galbeedka oo la hadlay Reuters.
Laba sarkaal oo reer Yurub ah ayaa sheegay in faragelinta militariga Mareykanka ay imaan karto 24-ka saacadood ee soo socda. Sarkaal Israa’iili ah ayaa sidoo kale sheegay inay u muuqatay in Trump uu go’aansaday inuu farageliyo, inkastoo baaxadda iyo waqtiga aan weli caddayn.
Saddex diblomaasi oo mareykan ah ayaa sheegay in qaar ka mid ah askarta Mareykanka loo sheegay inay ka baxaan saldhigga al Udeid ee magaalada Doha dalka Qatar oo ah kan ugu weyn ee mareykanku ku leeyahay bariga dhexe.
Trump ayaa si isdaba joog ah ugu hanjabay inuu faragelin ku sameyn doono taageerada dibadbaxayaasha Iiraan, halkaas oo lagu soo warramey in kumannaan qof lagu dilay olole ka dhan ah rabshadaha ka dhanka ah xukunka wadaaddada.
Iiraan iyo cadawgeeda reer Galbeedka labaduba waxay ku tilmaameen rabshadaha, oo billowday laba toddobaad ka hor dibadbaxyo ka dhan ah xaaladaha dhaqaale ee daran oo si degdeg ah u sii kordhayay maalmihii la soo dhaafay, inay tahay rabshadihii ugu xumaa tan iyo Kacaankii Islaamiga ahaa ee 1979 kaas oo ku rakibay nidaamka wadaaddada Shiicada Iiraan.
Sarkaal Iiraani ah ayaa sheegay in in ka badan 2,000 oo qof ay dhinteen. Koox xuquuqul insaanka ah ayaa tirada dhimashada ka dhigtay in ka badan 2,600 intii ay socdeen banaanbaxyada.
Iiraan “weligeed ma aysan la kulmin burbur baaxad leh”, ayuu yiri Madaxa Ciidamada Qalabka Sida Abdolrahim Mousavi Arbacadii, isagoo eedeynaya cadawga shisheeye.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Faransiiska Jean-Noel Barrot ayaa ku tilmaamay “cadaadiskii ugu xoogga badnaa taariikhda casriga ah ee Iiraan”.
Mas’uuliyiinta Iiraan ayaa ku eedeeyay Mareykanka iyo Israa’iil inay kicinayaan rabshadaha, oo ay geysteen dad ay ugu yeeraan argagixiso hubaysan.
Trump ayaa si cad ugu hanjabay inuu faragelin ku sameyn doono Iiraan maalmo, isagoon faahfaahin ka bixin. Wareysi uu siiyay CBS News Talaadadii, wuxuu ku dhaartay “tallaabo aad u xooggan” haddii Iiraan ay disho dibad-baxayaasha. Waxa kale oo uu ku boorriyay Iiraaniyiinta inay sii wadaan dibadbaxyada oo ay la wareegaan hay’adaha, isagoo ku yiri “caawintu way soo socotaa”.
Sarkaalka sare ee Iiraan, oo ka hadlayay magaciisa, ayaa sheegay in Tehran ay weydiisatay xulafada Mareykanka ee gobolka inay ka hortagaan Washington inay weerarto Iiraan.
“Tehran waxay u sheegtay waddamada gobolka, laga bilaabo Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka Carabta ilaa Turkiga, in saldhigyada Mareykanka ee dalalkaas la weerari doono” haddii Mareykanku uu bartilmaameedsado Iiraan, ayuu yiri sarkaalku.
Mareykanka wuxuu leeyahay ciidamo ka kala socda gobolka oo dhan oo ay ku jiraan xarunta hore ee Taliska Dhexe ee Al Udeid ee Qadar iyo xarunta Ciidanka Badda ee Mareykanka ee Shanaad ee Baxrayn.
Iran uma muuqato inay ku dhowdahay inay burburto, sida uu sheegayo Sarkaal Reer Galbeed ah
Socodka macluumaadka ka imanaya gudaha Iiraan waxaa caqabad ku noqday go’doomin internetka
Kooxda xuquuqda aadanaha ee HRANA ee fadhigeedu yahay Mareykanka ayaa sheegtay inay ilaa hadda xaqiijisay dhimashada 2,403 dibadbaxayaal ah iyo 147 qof oo xiriir la leh dowladda, taasoo ka badan tiradii ka soo gaartay mowjadihii hore ee dibadbaxyada ay burburiyeen mas’uuliyiintu sannadihii 2022 iyo 2009.