Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi Cirro, ayaa ku eedeeyay dowladda UK inay ku dhaqmeyso “laba wajiilenimo siyaasadeed”, kadib markii London ay taageertay aqoonsiga Palestine balse ay weli diiddan tahay inay aqoonsato Somaliland.
Wareysi uu siiyay The Telegraph ayuu Cirro ku sheegay in Somaliland ay muddo dheer buuxisay shuruudaha dowladnimo, isla markaana Britain looga fadhiyo inay taageerto Hargeysa maadaama uu jiro xiriir taariikhi ah oo qoto dheer oo labada dhinac ka dhexeeya.
“Xiriirka naga dhexeeya Britain waa mid aan la jebin karin, balse waxaan ka fileynaa Britain inay na aqoonsato,” ayuu yiri Cirro. “Haddii Britain ay taageerto xuquuqda aadanaha, xorriyadda hadalka iyo xasilloonida dimoqraadiyadeed, waa inay na siisaa taageeradeeda.”
Cirro ayaa si gaar ah u dhaliilay waxa uu ku tilmaamay isburin siyaasadeed, isagoo sheegay in Britain ay aqoonsi iyo taageero siyaasadeed u muujisay Falastiin, halka ay weli ka gaabsaneyso aqoonsiga Somaliland oo, sida uu sheegay, leh dowlad shaqeyneysa, doorashooyin joogto ah iyo amni ka duwan xaaladaha ka jira qaybo badan oo gobolka ah.
Sida uu qoray The Telegraph, hoggaamiyaha Somaliland ayaa ku dooday in Hargeysa ay buuxisay qodobada ku xusan Montevideo Convention, kuwaas oo qeexaya shuruudaha dowladnimo, sida dad joogto ah, dhul cayiman, dowlad shaqeyneysa iyo awood ay xiriirro diblomaasiyadeed kula yeelan karto dalal kale.
Somaliland ayaa hore u ahaan jirtay maxmiyad uu maamulo Ingiriisku kahor xornimadii sanadkii 1960, kadibna waxay la midowday Koonfurta Soomaaliya si loo dhiso Jamhuuriyadda Soomaaliya. Hase yeeshee, sanadkii 1991 ayay dib ugu dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya kadib burburkii dowladdii dhexe.
Inkasta oo Somaliland ay tan iyo xilligaas lahayd maamul, ciidan, baarlamaan iyo lacag u gaar ah, haddana ma aysan helin aqoonsi rasmi ah oo caalami ah.
Dhanka kale, Dowladda Federaalka Somalia ayaa si adag uga soo horjeedda aqoonsi kasta oo la siiyo Somaliland, iyadoo ku adkeysaneysa in Somaliland ay qeyb ka tahay dhulka Soomaaliya. Muqdisho ayaa sidoo kale marar badan uga digtay dowladaha shisheeye inay qaadaan tallaabo kasta oo sharciyeyn karta gooni-isu-taagga Hargeysa.
Britain ayaa weli taageerta mowqifka caalamiga ah ee ku dhisan midnimada dhuleed ee Soomaaliya, iyadoo London ay qabto in arrinta Somaliland lagu xalliyo wada hadal u dhexeeya Muqdisho iyo Hargeysa.
Hadallada Cirro ayaa kusoo aadaya xilli muranka aqoonsiga Somaliland uu mar kale cirka isku shareeray, gaar ahaan kadib markii Israel ay aqoonsatay madax-bannaanida Somaliland, tallaabadaas oo Dowladda Soomaaliya ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah madax-bannaanideeda iyo wadajirka dalka.
