HH: Strawberries (Sarbeeb ahaan loo yaqaan “Dabacase cas” ama “Strawberry”) waa miro yar oo casaanka ah oo aad u macaan, isla markaana leh ur soo jiidasho leh iyo dhadhan isku dheelitiran oo u dhexeeya macaan iyo dhanaan. Geedka strawberries wuxuu ka tirsan yahay qoyska loo yaqaan Rosaceae, oo ah isla bahda ay ka soo jeedaan tufaaxa, fersken-ka iyo raspberry-ga. Geedkani waa geed yar oo dhulka u dhow ka baxa, lehna caleemo saddex-geesood ah iyo ubaxyo cadcad oo marka ay bislaadaan isu beddela miro casaanka ah oo jilicsan. Waxa uu si fiican ugu koraa cimilo qabow ama dhexdhexaad ah, waxaana si weyn looga beeraa dalal badan oo adduunka ah sababo la xiriira dalabka sare ee miro ahaan iyo warshadaynta cuntooyinka.
Marka laga eego dhinaca kimikada, strawberries waxay ka kooban yihiin biyo aad u badan, qiyaastii in ka badan 85%, taas oo ka dhigaysa miro aad u qoyan oo fudud in la dheefshiido. Waxa kale oo ku jira sonkor dabiici ah sida fructose iyo glucose oo bixiya tamar degdeg ah. Intaa waxaa dheer, waxay hodan ku yihiin acids dabiici ah sida citric acid iyo malic acid, kuwaas oo siinaya dhadhanka dhanaan ee lagu yaqaan. Waxa kale oo laga helaa phytochemicals muhiim ah sida flavonoids, anthocyanins iyo ellagic acid, kuwaas oo ah antioxidants awood leh oo jirka ka ilaaliya dhaawaca unugyada iyo gabowga degdega ah. Anthocyanins gaar ahaan waa kuwa siinaya midabka casaanka ah ee strawberries, isla markaana door weyn ka ciyaara ilaalinta caafimaadka wadnaha iyo hoos u dhigista caabuqa jirka.
Dhinaca nafaqada, strawberries waa miro aad u hodan ah oo leh vitamiinno iyo macdan muhiim ah. Waxay si gaar ah u leeyihiin vitamiin C oo aad u badan, kaas oo ka caawiya xoojinta nidaamka difaaca jirka, kor u qaada bogsashada maqaarka, isla markaana ka hortaga cudurrada faafa. Waxa kale oo ku jira vitamiin K oo muhiim u ah xinjirowga dhiigga iyo caafimaadka lafaha. Vitamiin B9 (folate) ayaa sidoo kale ku jira, kaas oo muhiim u ah sameynta unugyada cusub iyo gaar ahaan haweenka uurka leh. Marka laga eego macdanta, strawberries waxay leeyihiin potassium oo ka caawisa xakameynta cadaadiska dhiigga, magnesium oo taageera shaqada murqaha iyo neerfaha, iyo manganese oo muhiim u ah dheef-shiid kiimikaadka tamarta.
Marka laga hadlayo faa’iidooyinka caafimaad, strawberries waxay door weyn ka ciyaaraan ilaalinta wadnaha maadaama antioxidants-ku ay yareeyaan kolestaroolka xun (LDL) isla markaana hagaajiyaan wareegga dhiigga. Waxa kale oo ay ka qayb qaataan xakameynta sonkorta dhiigga, taas oo ka dhigaysa miro ku habboon dadka u nugul sonkorowga marka si dhexdhexaad ah loo cuno. Intaa waxaa dheer, fiber-ka ku jira strawberries wuxuu caawiyaa habsami u socodka dheefshiidka, yareeyaa calool-fadhiga, isla markaana kordhiya dareenka dheregga, taas oo ka caawisa miisaanka jirka in la xakameeyo. Waxa kale oo la ogyahay in antioxidants-ka ku jira ay yareeyaan calaamadaha gabowga maqaarka, kana dhigaan maqaarka mid dhalaalaya oo caafimaad qaba.
Daraasaad cilmiyeedyo kala duwan oo lagu sameeyey strawberries ayaa muujiyey faa’iidooyin muhiim ah oo caafimaad. Hoos waxaa ku yaal shax kooban oo soo koobaysa natiijooyinka qaar ka mid ah daraasaadkaas:
| Daraasadda | Natiijada laga helay | Saameynta caafimaad |
|---|---|---|
| Daraasad lagu sameeyey Harvard School of Public Health | Isticmaalka strawberries 3 jeer usbuucii wuxuu yareeyaa khatarta wadne xanuunka | Hagaajinta caafimaadka wadnaha |
| Daraasad ku saabsan antioxidants (European Journal of Nutrition) | Strawberries waxay si weyn u kordhiyaan heerka antioxidants-ka dhiigga | Ka hortagga gabowga iyo dhaawaca unugyada |
| Daraasad ku saabsan sonkorowga (British Medical Journal) | Waxay caawisaa xakameynta glucose-ka dhiigga | Yareynta khatarta nooca 2aad ee sonkorowga |
| Daraasad ku saabsan maqaarka (Dermatology Research) | Vitamiin C sare ayaa kordhiya soo saarista collagen | Hagaajinta dhalaalka iyo adkaanta maqaarka |
Daraasaadka ku saabsan strawberries waxaa si gaar ah loo xoojiyey intii u dhexeysay sanadihii 2000 ilaa 2020, halkaas oo jaamacado iyo xarumo cilmi-baaris oo caalami ah sida Harvard, European Journal of Nutrition iyo BMJ ay sameeyeen tijaabooyin kala duwan oo ku saabsan saameynta ay ku leeyihiin caafimaadka wadnaha, sonkorowga iyo antioxidants-ka. Culimada nafaqada iyo khubarada caafimaadku waxay isku raaceen in strawberries ay yihiin miro “functional food” ah, taas oo macnaheedu yahay in aysan kaliya nafaqo ahayn balse ay sidoo kale ka hortagto cudurro. Sidoo kale, waxay ku nuuxnuuxsadeen in faa’iidooyinkoodu ay si weyn u muuqdaan marka si joogto ah loo cuno, halkii mar keliya laga cuni lahaa.
Heemaal Health
