Sida ay ku warrantay Reuters, wuxuu Trump si dhab ah uga fiirsanayaa inuu ciidamada Mareykanka ka saaro Yurub, tallaabo lagu sheegay inay qayb ka tahay waa qorshayaal uu diyaarinayo maamulka Trump.

Sidoo kale, Aqalka Cad ayaa sheegay in Trump uu xitaa ka fikirayo inuu si buuxda uga baxo isbahaysiga NATO.

Hadda waxaa Yurub ku sugan in ka badan 80,000 askari oo Mareykan ah, kuwaas oo ay dalalka Yurub u arkaan inay yihiin dammaanad amni (security guarantee).

Illaa hadda Trump, wuxuu ka caraysanyahay dalalka Yurub inay dhabarka u jeediyeen inta uu socdo dagaalka Iiraan.

Khuburo Mareykan iyo Yurub ayaa qiray inay NATO soo gaartay marxalad aan taariikhda oo dhan soomarin oo ay ku dhowdahay inay burburto, sabab la xiriirta suragalnimada sare ee Trump uu ku doonayo Mareykanka inuu ka saaro NATO.

Sida ay werisey Al Jazeera, khilaafka Mareykanka iyo reer Yurub ayaa gaaray heer aan horay loo arag, ka dib markii dalalka Yurub ay diideen inay ku biiraan dagaalka Iiraan, taas oo Trump aad uga carooday

Wasiirka qurba-joogta Israa’iil, Amichai Chikli oo ka mid ay xubnaha ku dhow Netanyahu ayaa waraysi uu bixinayay maanta , wuxuu yiri; “ Dunida Islaamka waa halista ugu weyn ee maanta caalamka uu wajahayo.”

Wuxuu intaa ku daray;

“Pakistan, Turkiga, Qatar iyo Iiraan, kuwani waa dalalka khatarta ugu weyn ku ah dunidda xorta ah.”

Dad badan ayaa hadalkaas u arkay inuu muujinayo in Israa’iil ay rabto dagaal ballaaran oo ku saleysan diinta oo ka dhaca gobolka.

Masuuliyiinta wadaxaajoodka I1raan ayaa gaadhay Magaaladda Islamabad ee Dalka Pakistan, si ay wadahadallo toos ah ula yeeshaan Wefdiga Mareykanka ee uu hoggaaminayo J.D. Vance, iyada oo la filayo in wada haladdadu ay jimcaha ka furmaan halkaas.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda I1raan ayaa shaacisay tegidda wafdiga ee Pakistan fiidnimadii maanta oo Khamiis ah.

Si kastaba ha ahaatee, Mohammad Baqer Qalibaf, afhayeenka Golaha Wadatashiga Islaamka, oo madax ka ah kooxda

wadaxaajoodka I1raan ayaa ka digay in haddii weerarrada Israa11L ee Lubnaan aanay joogsan, Tehran ay jebin doonto xabbad joojinta, wadahadalladuna aanay noqon doonin kuwo toos ah oo midho dhala.

Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa farriin uu u diray dadka ku nool waqooyiga dalka, ku sheegay in “aysan jirin xabbad-joojin ka dhaceysa Lubnaan.”

“Waxaan sii wadaynaa inaan si adag u beegsanno Xizbollah, mana joogsan doono ilaa aan dib u soo celinno amnigiinna,” ayaa lagu yiri farriin uu daabacay xafiiska ra’iisul wasaaraha.

Netanyahu wuxuu mar kale ku celiyay ujeeddooyinka Israa’iil ee ah in hubka laga dhigo xisbullaah iyo “in la xaqiijiyo heshiis nabadeed oo taariikhi ah oo waara oo u dhexeeya Israa’iil iyo Lubnaan.”

Farriintan waxay timid ka dib markii madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu mid kamid ah warbaahinta Mareykanka u sheegay in Netanyahu uu ku wargeliyey Israa’iil inay “yareeyso” weerarrada ka socda Lubnaan iyadoo wadaxaajoodyada nabadda ay socdaan.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Turkiga Hakan Fidan ayaa sheegay in gobolka uu wajahayo mid ka mid ah caqabadaha ugu halista badan tan iyo markii uu dagaalku billowday 28-kii Febraayo ka dib weerarro ay si wadajir ah u fuliyeen Maraykanka iyo Israa’iil oo ka dhan ah Iran.

Wuxuu ka digay in colaaddu ay sii fidi karto xitaa iyadoo xabbad joojinta laba toddobaad ah oo ay dhexdhexaadisay Pakistan oo u dhexeysa Maraykanka iyo Iran ay furtay fursad yar oo diblomaasiyadeed.

Fidan isagoo ka hadlayay shir jaraa’id oo wadajir ah oo uu la yeeshay dhiggiisa Suuriya Asaad Hassan al Shaibani oo ka dhacay Ankara ayaa Khamiistii sheegay in Turkiga uu si dhow ula shaqaynayo deriskiisa iyo saaxiibbadiisa caalamiga ah si loo ilaaliyo nabadda isagoo xabbad joojinta ku tilmaamay horumar muhiim ah.

Si kastaba ha ahaatee wuxuu ku daray in xabbad joojinta laba toddobaad ah aysan ku filnaan karin isla markaana ay u baahan karto in la kordhiyo haddii dhinacyadu ay ku heshiiyaan.

Wasiirka arrimaha dibadda ee Turkiga wuxuu sheegay in Ankara ay rajaynayso in dhammaan dhinacyadu ay muujiyaan hab dhaqan wax dhisaya wada hadallada soo socda ee lagu qaban doono Pakistan kuwaas oo diiradda saari doona sii wadidda xabbad joojinta iyo yaraynta halista dagaal kale oo sii kordha.

Fidan sidoo kale wuxuu ugu baaqay beesha caalamka inay diyaar u noqoto inay si habboon uga jawaabto falalka suurtagalka ah ee burburinta ah ee Israa’iil kuwaas oo carqaladayn kara xabbad joojinta Maraykanka iyo Iran.

Isagoo ka hadlayay weerarrada dhimashada leh ee Israa’iil ka wado Lubnaan Fidan wuxuu yiri

Israa’iil hadda waxay fidinaysaa waxa uu ku tilmaamay xasuuq ka socda Gaza si ay u gaarsiiso Lubnaan isagoo intaa ku daray in ballaarinta colaadaha ay muujinayso degdegga loo qabo xal diblomaasiyadeed oo waara oo ka dhaca Bariga Dhexe.

Fidan wuxuu sheegay in Turkigu uu rajaynayo in xiriirka u dhexeeya Iran iyo dalalka Khaliijka uu caadi noqdo oo uu ku salaysnaado aasaas adag isagoo ku dooday in arrintaas ay muhiim u tahay dib u soo celinta xasilloonida muddada dheer ee gobolka.

Waxaan rajaynaynaa in xiriirka Iran iyo dalalka Khaliijka uu caadi noqdo isla markaana uu ku dhisnaado saldhigyo adag.

Waxa kale oo uu intaa ku daray in nabad waarta oo gobolka oo dhan ka dhalata ay muhiim u tahay xasilloonida Suuriya halkaas oo uu sheegay in dowladda Suuriya ay qaaday tallaabooyin muuqda oo lagu soo celinayo nidaamka iyo horumarka dalka.

Sida uu sheegay Fidan Dimishiq waxay samaysay horumar la qiyaasi karoTurkigana uu sii wadi doono taageerada uu siinayo Suuriya si ay u gaadho yoolalkaas.

Wasiirka Maaliyadda Israel, Bezalel Smotrich, ayaa sheegay in maamulkiisa uu qorsheynayo inuu ballaariyo xuduudihiisa, isagoo tilmaamay dhulal ka tirsan Lubnaan, Suuriya iyo Gaza, hadal uu ka jeediyay munaasabad lagu daah-furayay degaan cusub.

Smotrich ayaa si cad u xusay in aragtidan ay gaarsiisan tahay ilaa Webiga Litani iyo Buurta Hermon, isagoo ku dooday in tallaabooyinka noocaas ah ay yihiin kuwa keena ixtiraam gudaha deegaanka adag ee Bariga Dhexe.

Hadalka wasiirka ayaa xambaarsanaa fariin culus oo ku wajahan istaraatiijiyadda amni iyo siyaasadeed ee Israel, taasoo muujinaysa aragti ballaarin juqraafiyeed oo muran dhalin karta, xilli gobolka uu horeyba ugu jiray xaalad xasaasi ah oo kacsanaan siyaasadeed iyo mid militari.

Falanqeeyayaal ayaa u arka hadalkan mid sii hurin kara xiisadaha gobolka, maadaama uu taabanayo dhulal iyo xuduudo ay ku loolamaan dalal iyo dhinacyo kala duwan, isla markaana uu imaanayo xilli ay jiraan dadaallo diblomaasiyadeed oo lagu xakameynayo colaadaha soo noqnoqda.

Kooxda wadaxaajoodka ee Iran ayaa la sheegay inay leeyihiin khibrad ballaaran oo dhinaca gorgortanka ah iyo xiriir dhow oo ay la leeyihiin golaha kacaanka islaamiga ah, sida uu sheegay falanqeeye.

Hamid Reza Ghlamzadeh, oo ah agaasimaha xarunta cilmi-baarista ee diblomaasiyada ee fadhigeedu yahay Tehran, ayaa sheegay in wafdiga Iran ee u ambabaxaya Islamabad si ay wadahadallo ula yeeshaan Mareykanka ay ka kooban yihiin shaqsiyaad leh waayo-aragnimo qoto dheer oo dhinaca wadaxaajoodka ah.

“Waa isku-dhaf siyaasiyiin iyo dad si fiican u fahamsan arrimaha milatariga,” ayuu yiri.

Wuxuu intaa ku daray in Guddoomiyaha Baarlamaanka Mohammad Bagher Ghalibaf iyo Xoghayaha Golaha Sare ee Amniga Qaranka Mohammad Bagher Zolghadr ay labaduba leeyihiin taariikh dheer oo ku saabsan IRGC.

Sidoo kale waxaa wafdiga ka mid ah Wasiirka Arrimaha Dibadda Hossein Amir-Abdollahian Araghchi, oo hore uga qeyb qaatay wadaxaajoodyo lala yeeshay Maraykanka kuwaas oo qaarkood fashilmay kaddib weerarro uu Maraykanku ku qaaday Iran.

Falanqeeyaha ayaa xusay in Iran ay daneynayso ilaalinta xabbad-joojinta, cadaadis saarista Maraykanka iyo Israel si loo joojiyo dagaalka, iyo in Lebanon lagu daro heshiis kasta oo xabbad-joojin ah.

Ra’iisul Wasaaraha Israel, Benjamin Netanyahu, ayaa sheegay inuu ku amray golihiisa wasiirrada inay bilaabaan wadahadallo toos ah oo lala yeesho Lubnaan “sida ugu dhaqsaha badan.”

Bayaan uu ku daabacay barta X oo ku qoran Luuqadda Cibriga, ayuu ku sheegay inuu arrintan u gudbiyay golihiisa wasiirrada shalay, iyadoo ay sabab u tahay “baaqyo soo noqnoqday” oo ka yimid Lubnaan oo ku saabsan furitaanka wadahadallo toos ah.

Wuxuu intaas ku daray in wadahadalladu diiradda saari doonaan “hub ka dhigista Hezbollah iyo dhisidda xiriir nabadeed oo u dhexeeya Israel iyo Lubnaan.”

Masar ayaa dhisaysa warshaddii ugu weynayd ee tamarta nukliyeerka ee Afrika mashruuc qiimihiisu yahay $30 bilyan oo la filayo inuu wax weyn ka beddelo muuqaalka tamarta ee qaaradda.

Xarunta El Dabaa ayaa soo saari doonta 4,800 megawatt oo koronto deggan ah, taasoo awood siin doonta malaayiin guri iyo warshado, isla markaana yareyn doonta ku tiirsanaanta ilaha tamarta dhaqameed.

Mashruucan waxaa maalgelinaya isla markaana dhisaya Ruushka, taasoo muujineysa sida iskaashiga caalamiga ah uu door muhiim ah uga ciyaarayo horumarinta kaabeyaasha dhaqaalaha Afrika iyo kobaca muddada dheer. Waxa kale oo ay ka tarjumaysaa kaalinta sii kordheysa ee Afrika ku leedahay qaabaynta mustaqbalka tamarta iyo hal-abuurka waaweyn.