Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa ku baaqay in xildhibaan Ilhaan Cumar oo ka tirsan Aqalka Wakiillada Maraykanka ay iska casisho xilkeeda, isaga oo ku eedeeyay inay adeegsatay magac kale markii loo doortay xubinnimada Congress-ka, isla markaana su’aal geliyay sharciyadda ay xilka ku hayso.
Trump ayaa hadalkan ka jeediyay isu-soo-bax siyaasadeed oo ka dhacay gobolka Iowa, isaga oo weerar afka ah ku qaaday xildhibaanka laga soo doorto gobolka Minnesota, kana hadlay arrimo la xiriira magaceeda, taariikhdeeda guur iyo sheegashooyin muddo dheer ka dhex jiray siyaasadda Maraykanka.
Madaxweynaha ayaa ku dooday in magaca dhabta ah ee Ilhaan Cumar uu yahay “Ilhaan Nuur Siciid Cilmi”, isaga oo sheegay in magaca Ilhaan Cumar ee ay ku isticmaashay doorashooyinka iyo dhaarinta xubinnimada Congress-ka uu yahay magac kale.
Trump ayaa sidoo kale ugu baaqay hoggaanka Aqalka Wakiillada Maraykanka inuu tallaabo ka qaado xubinnimada xildhibaanka, isaga oo ku andacooday inaan loo oggolaan karin inay sii joogto xilka haddii la caddeeyo inay magac been ah adeegsatay.
Hadalka Trump ayaa imanaya xilli ay sii xoogaysanayaan murannada siyaasadeed ee u dhexeeya isaga iyo xildhibaanka Dimuqraadiga ah, oo ka mid ah dadka sida weyn u dhaliila siyaasadaha maamulka Trump, gaar ahaan arrimaha socdaalka iyo xuquuqda dadka soo-galootiga ah.
Trump ayaa sidoo kale hadalladiisa ku soo hadal qaaday Soomaaliya, isaga oo dalka ku tilmaamay mid aan lahayn dowlad si wanaagsan u shaqaysa, isla markaana adeegsaday hadallo adag oo uu ku dhaliilayay xaaladda amni iyo siyaasadeed ee dalka.
Madaxweynaha Maraykanka ayaa ku eedeeyay Ilhaan Cumar inay muddo dheer dadka marin habaabinaysay, isaga oo hadalladiisa ku daray sheegashooyin ku saabsan taariikhdeeda iyo aqoonsigeeda.
Hadaladan ayaa qayb ka ah dhaleeceynta uu Trump muddo dheer u jeedinayay Ilhaan Cumar iyo siyaasiyiinta kale ee asal ahaan ka soo jeeda dalalka Muslimka ah, kuwaas oo qaarkood si weyn uga soo horjeeda ajandayaasha siyaasadeed ee madaxweynaha.
Ilhaan Cumar ayaa ka mid ah xildhibaannada sida weyn uga dhex muuqda Xisbiga Dimuqraadiga, waxaana ay si joogto ah u dhaliishaa siyaasadaha Trump ee la xiriira socdaalka, arrimaha caalamka iyo xuquuqda dadka laga tirada badan yahay.
Trump ayaa sidoo kale dib u soo qaaday eedeyn muddo sannado ah ka dhex jirtay doodaha siyaasadeed ee Maraykanka, taas oo sheegaysa in Ilhaan Cumar ay guursatay walaalkeed si ay uga caawiso arrimaha socdaalka.
Isaga oo ka hadlayay su’aal hore loo weydiiyay xildhibaanka oo ku saabsan eedeyntaas, Trump ayaa sheegay inay bixisay jawaab uu ku tilmaamay mid aan ku qancin, isaga oo xusay inay tiri: “Inta aan ka warqabo, maya.”
Trump ayaa jawaabtaas ku tilmaamay mid ka mid ah jawaabihii ugu xumaa ee uu abid maqlo, isaga oo mar kale su’aal geliyay hadallada xildhibaanka ee ku saabsan taariikhdeeda qoys.
Si kastaba ha ahaatee, Ilhaan Cumar ayaa hore u beenisay eedeynta ah inay guursatay walaalkeed, waxaana baaritaanno ay sameeyeen warbaahinno madax-bannaan oo Maraykan ah ay sheegeen inaan la helin caddeyn gunaanad ah oo xaqiijinaysa sheegashadaas. Warbixin ay daabacday PolitiFact sannadkii 2019 ayaa tilmaantay in baaritaannadii hore aanay si kama dambays ah u xaqiijin karin eedeynta, mana jirto sabab loogu soo bandhigo inay tahay xaqiiqo la caddeeyay.
Muranka cusub ayaa sidoo kale la xiriira magaca Ilhaan Cumar ee ku xusan dukumentiyo sharciyeed oo dhowaan la hadal hayay. Warbixinno warbaahineed ayaa sheegay in dukumentiyada qaarkood ay adeegsadeen magaca Ilhaan Nuur Siciid Cilmi, oo ay weheliso magaca Ilhaan Cabdullaahi Cumar.
Trump ayaa arrintan u adeegsaday inuu ku doodo in xildhibaanku ay sharci-darro ku haysato xubinnimada Aqalka Wakiillada. Hase yeeshee, adeegsiga magacyo kala duwan oo dukumenti ku jira keligiis ma caddaynayo in qofku galay khiyaano ama uu si sharci-darro ah xil ku helay.
Ilaa hadda, sheegashada Trump ee ah in Ilhaan Cumar aanay sharci ahaan xaq u lahayn inay sii ahaato xildhibaan waa in loo fahmaa eedeyn siyaasadeed, mana aha go’aan maxkamadeed oo kama dambays ah oo lagu laalay xubinnimadeeda.
Ilhaan Cumar ayaa ku dhalatay Soomaaliya, waxayna qoyskeeda ula soo guurtay Maraykanka kaddib markii ay qaxooti ku ahaayeen Kenya. Waxay markii dambe ka mid noqotay siyaasiyiinta asal ahaan ka soo jeeda Soomaaliya ee ugu caansan dalkaas.
Sannadkii 2018 ayay ku guuleysatay doorashada Aqalka Wakiillada Maraykanka, iyadoo matasha degmada shanaad ee gobolka Minnesota. Waxay ka mid noqotay haweenkii ugu horreeyay ee Muslimiin ah ee loo doorto Congress-ka Maraykanka, waxaana dib loogu doortay xilka doorashooyin xigay.
Ilhaan Cumar ayaa si weyn loogu yaqaannaa mowqifyadeeda ku saabsan xuquuqda dadka soo-galootiga ah, siyaasadda arrimaha dibadda iyo taageerada shacabka Falastiin. Mowqifyadaas ayaa marar badan sababay inay isku dhacaan Trump iyo siyaasiyiin kale oo ka tirsan Xisbiga Jamhuuriga.
Baaqii ugu dambeeyay ee Trump ayaa muujinaya in khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya madaxweynaha iyo Ilhaan Cumar uu weli taagan yahay, iyadoo eedeymaha ku saabsan aqoonsigeeda iyo taariikhdeeda guur ay mar kale noqdeen mawduuc ay si weyn uga hadlaan siyaasiyiinta iyo warbaahinta Maraykanka.
Dhanka kale, xaqiijinta eedeymaha noocan ah waxay u baahan tahay caddaymo lagu kalsoonaan karo iyo baaritaan sharciyeed oo waafaqsan nidaamka dalka, halkii lagu salayn lahaa hadallo siyaasadeed oo keliya.
Inkasta oo Trump uu ku baaqay in Ilhaan Cumar ay iska casisho xilkeeda, haddana go’aanka ku saabsan sharciyadda xubinnimadeeda iyo tallaabo kasta oo rasmi ah waxay ku xirnaanayaan habraacyada sharciga iyo hay’adaha awoodda u leh arrimahaas.
Dhacdadan ayaa mar kale muujinaysa sida Ilhaan Cumar ay u noqotay shakhsi muhiim u ah doodaha siyaasadeed ee Maraykanka, gaar ahaan arrimaha socdaalka, aqoonsiga, matalaadda dadka laga tirada badan yahay iyo loollanka labada xisbi ee waaweyn.
