Qofka Muslimka ahi noloshiisa kuma socdo xooggiisa iyo caqligiisa oo keliya, balse wuxuu qalbigiisa ku xiraa Ilaahay Subxaanahu Watacaalaa. Taasi waa waxa loo yaqaan tawakkul, ama Alle talo saarasho. Tawakkulku waa cibaado weyn oo muujinaysa iimaanka qofka, waayo qofka Ilaahay talo saarta wuxuu garanayaa in wax kasta oo dhacaya ay ku dhacayaan idanka Alle, isla markaana aysan jirin cid wax tari karta ama wax yeeli karta Alle la’aantiis.
Dad badan ayaa si khaldan u fahma talo saarashada. Qaar waxay moodaan in tawakkulku yahay in qofku iska fariisto oo aanu wax dadaal ah samayn, kadibna yiraahdo: “Alle ayaan talo saartay.” Diinteennu waxay ina fartay in marka hore la qaato sababaha, kadibna qalbiga Alle lagu xiro. Nabiga ﷺ ayaa nin doonayay inuu geeliisa iska sii daayo ku yiri: “Geela xir, kadibna Alle talo saar.”
Xadiiskani wuxuu caddeynayaa in tawakkulka saxda ahi aanu ahayn caajisnimo, balse uu yahay isku darka dadaal iyo kalsooni Alle. Sidaas darteed ardayga doonaya inuu guuleysto, waa inuu wax barto, shaqaalaha doonaya rizqina waa inuu shaqeeyo, qofka xanuunsanna waa inuu dawo raadsadaa. Kadib marka uu qofku wixii awooddiisa ahaa sameeyo ayuu Ilaahay ku aamminayaa natiijada.
Qur’aanka Kariimka ahna wuxuu si weyn uga hadlay talo saarashada Alle. Ilaahay wuxuu yiri: “Qofkii Alle talo saarta, Isagaa ku filan.” Suurat At-Talaaq: 3.
Aayaddani waxay qalbiga Muslimka gelinaysaa deganaan iyo rajo. Marka qofku dadaalkiisa sameeyo kadibna Alle ku tiirsanaado, Alle ayaa ka filnaanaya wax kasta oo uu ka baqayo. Mararka qaar qofku ma arko waddo uu dhib kaga baxo, laakiin Alle ayaa albaab aanu fileyn u fura. Sidaas darteed tawakkulku wuxuu qofka ka saaraa quusta iyo walwalka badan.
Waxaa si gaar ah habboon in qofku Ilaahay talo saarto marka uu wajahayo go’aanno waaweyn oo noloshiisa muhiim u ah, sida guurka, shaqada, safarka, ganacsiga, ama waxbarashada. Qofka Muslimka ahi marka uu arrin noocaas ah wajahayo waa inuu marka hore ka fiirsadaa, dadka wanaagsan la tashadaa, salaadda istikhaaradana tukadaa, kadibna Ilaahay ku kalsoonaadaa. Qofku mar walba ma garanayo waxa kheyrkiisu ku jiro, laakiin Alle ayaa og waxa adduun iyo aakhiraba u wanaagsan addoomihiisa.
Waxaa kale oo aad ugu habboon in qofku Alle talo saarto marka uu ka tagayo wax uu aad u jecel yahay, sida:
- qoyskiisa,
- dalkiisa,
- gurigiisa,
- nabaddiisa,
- ama noloshiisa caadiga ah,
isagoo u tegaya arrin Alle bannneeyey ama kheyr ku jiro.
Mararka qaar qofku wuxuu ka tagaa dalkiisii iyo ehelkiisii si uu:
- cilmi u raadsado,
- cadaalad darro uga baxsado,
- fitno uga fogaado,
- ama jihaad xaq ah oo Alle bannneeyey ugu baxo.
Xaaladahaas qalbigu wuxuu dareemaa cabsi, murugo, iyo hubanti la’aan, sababtoo ah qofku wuxuu ka tegayaa waxyaabihii uu jeclaa iyo meelihii uu ku xasilloonaa. Halkaas ayay tawakkulka dhabta ahi ka muuqataa. Qofku wuxuu qaataa sababaha safarka iyo badbaadada, laakiin qalbigiisa wuxuu ku xiraa Ilaahay, isagoo og in Rabbigiisu ilaalinayo meel kasta oo uu joogo.
Qur’aanka Kariimka ah waxaa ku jira qisada Muhaajiriintii ka soo hijrooday Makkah una hijrooday Madinah iyagoo ka tagay:
- guryahoodii,
- hantidoodii,
- qaraabadoodii,
- iyo nabaddoodii,
si ay diintooda u badbaadsadaan. Waxay taas ku sameeyeen kalsooni ay Alle ku qabeen. Ilaahayna wuu u gargaaray, sharafna wuu siiyey.
Sidoo kale Nabi Ibraahiim عليه السلام markii lagu tuurayay dabka, wuxuu qalbigiisa ku xiray Alle. Waxaa laga weriyey inuu yiri: حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ “Alle ayaa igu filan, waana wakiilka ugu wanaagsan.”
Marka qofku ka tagayo wax uu jecel yahay isagoo Alle dartii ama sabab kheyr leh uga tegaya, tawakkulku wuxuu noqdaa gaashaankiisa. Wuxuu ogaadaa in waxa uu ka tagay haddii Alle dartii loo reebo, Alle uga beddeli doono wax ka kheyr badan.
Hase yeeshee, mararka qaar qofku wuxuu la kulmaa arrin qalbigiisa shaki gelinaysa. Waxaa laga yaabaa inuu dareemo walbahaar, kalsooni la’aan, ama calaamado tusaya in arrintu sax ahayn. Xaaladdaas kuma filna inuu si fudud u yiraahdo: “Alle ayaan talo saartay,” isagoo iska indho tiraya shakiga jira. Islaamku wuxuu ina barayaa in shakiga iyo digniinta qalbiga aan la fududaysan, gaar ahaan haddii arrintu ku lug leedahay xaaraan, dulmi, ama wax dhaawacaya diinta iyo akhlaaqda qofka.
Nabiga ﷺ wuxuu sheegay:
“Dambigu waa waxa qalbigaaga shaki geliya, aadna neceb tahay in dadku ogaadaan.”
Sidaas darteed haddii qofku arrin ka shakiyo, waxaa habboon inuu:
- hakiyo degdegga,
- xaqiiqda baaro,
- dadka cilmiga leh la tashado,
- ducaysto,
- istikhaaro tukado,
- kadibna go’aan qaato.
Tawakkulka saxda ahi ma aha in qofku indhaha ka qabsado khaladka muuqda. Haddii calaamaduhu muujinayaan shar iyo dulmi, waxaa wanaagsan in qofku hakado oo arrinta dib u eego. Laakiin haddii arrintu tahay mid bannaan oo kheyr leh, inkastoo ay adag tahay ama cabsi leedahay, qofku waa inuu dadaalaa kadibna Alle talo saartaa.
Sidoo kale waxaa habboon in Ilaahay talo la saarto marka ay dhibaatooyin yimaadaan, sida faqri, xanuun, murugo, ama cadaadis. Mu’minka dhabta ahi ma quusto marka dhibku yimaado, sababtoo ah wuxuu og yahay in Rabbigiisu awood u leeyahay inuu xaalad kasta beddelo. Anbiyadii iyo saxaabadii markay dhibaatooyin waaweyn la kulmi jireen waxay oran jireen: حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ “Alle ayaa nagu filan, waana wakiilka ugu wanaagsan.”
Talo saarashada Alle waa cibaado weyn oo qofka Muslimka ah qalbigiisa xoog gelisa. Waxay ka ilaalisaa walwalka, quusta, iyo cabsida badan. Tawakkulka saxda ahi ma aha in la iska fadhiisto, balse waa in qofku dadaalo, sababaha qaato, qalbigiisana Ilaahay ku xiro.
