Dowladda Taliban ee Afghanistan ayaa Mareykanka ugu baaqday inuu dib ugu soo laabto dalka, balse markan aysan ku imaan ciidamo, duqeyn iyo dagaal, ee ay ku yimaadaan diblomaasiyad, maalgashi iyo iskaashi dhaqaale.
Wasiirka Arrimaha Dibadda ee maamulka Taliban, Amir Khan Muttaqi, ayaa wareysi uu siiyay The New York Times ku sheegay in boggii dagaalka u dhexeeyay Afghanistan iyo Mareykanka la soo afjaray, isla markaana hadda la joogo waqtigii la furi lahaa bog cusub oo ku dhisan ixtiraam iyo dano labada dhinac ah.
Muttaqi ayaa sheegay in Mareykanku uu dib u furan karo safaaraddiisa magaalada Kabul, isla markaana uu ka qayb qaadan karo maalgashiga kheyraadka dabiiciga ah iyo mashaariicda waaweyn ee kaabayaasha dhaqaalaha Afghanistan.
“Waxaan u aragnaa in cutubkii dagaalku uu soo dhammaaday, waxaana doonaynaa in hadda uu bilowdo cutub cusub oo ku dhisan is-qaddarin iyo xiriir wanaagsan,” ayuu yiri Muttaqi.
Wasiirka ayaa tilmaamay in Afghanistan ay leedahay kheyraad dabiici ah oo aad u badan, oo ay ka mid yihiin macdano iyo khayraad kale oo dhulka hoostiisa ku jira, kuwaas oo u baahan maalgelin iyo farsamo casri ah si looga faa’iidaysto.
Waxaa sidoo kale uu carrabka ku adkeeyay baahida Afghanistan u qabto mashaariic waaweyn oo ay ka mid yihiin biyo-xireenno, waddooyin iyo kaabayaal kale, kuwaas oo uu sheegay inay fursad u noqon karaan shirkadaha iyo maalgashadayaasha shisheeye.
Baaqan Taliban wuxuu kusoo beegmayaa iyadoo Afghanistan ay shan sano ka soo wareegtay markii Taliban ay dib ula wareegeen caasimadda Kabul, kaddib markii ciidamada Mareykanka iyo NATO ay dalka ka baxeen bishii Agoosto 2021.
Mareykanka iyo xulafadiisa NATO waxay Afghanistan ka dagaallamayeen ku dhowaad labaatan sano, kaddib weerarradii 11-kii Sebtembar 2001 iyo duullaankii Afghanistan ee xigay.
Intii uu dagaalku socday, Mareykanka iyo dalalka xulafada la ahaa waxay Afghanistan ku bixiyeen boqolaal bilyan oo dollar, iyadoo lacag badan lagu maalgeliyay ciidamada, amniga, caafimaadka, waxbarashada, waddooyinka iyo mashaariicda kale ee horumarineed.
Si kastaba ha ahaatee, dagaalka ayaa sababay dhimashada kumannaan qof, barakaca malaayiin Afgaan ah iyo burbur baahsan, iyadoo Taliban-na muddo labaatan sano ah dagaal hubeysan kula jirtay ciidamada Mareykanka iyo kuwa NATO iyo dowladdii Kabul ee ay taageerayeen.
Ugu dambayn, bishii Agoosto 2021, ciidamada Mareykanka iyo NATO ayaa dalka ka baxay, Taliban-na waxay si degdeg ah ula wareegeen inta badan Afghanistan iyo magaalada Kabul.
Hadalka Muttaqi wuxuu muujinayaa isbeddel weyn oo ku yimid fariinta diblomaasiyadeed ee Taliban.
Xilligii ay dagaalka kula jireen Mareykanka iyo NATO, Taliban waxay si adag uga soo horjeedeen joogitaanka ciidamada shisheeye iyo mashaariic badan oo ay taageerayeen dowladaha reer Galbeedka.
Hadda, Taliban waxay doonayaan in xiriirka caalamka lagu saleeyo ganacsi, maalgashi, gaadiid, tamar, macdan iyo isku-xirka gobolka.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Taliban ayaa horey u sheegay in siyaasadda arrimaha dibadda ee maamulka Kabul ay doonayso inay Afghanistan ka dhigto xarun isku xirta dalalka Koonfurta iyo Bartamaha Aasiya, gaar ahaan dhinacyada ganacsiga, tamarta iyo gaadiidka.
Taasi waxay ka dhigan tahay in Taliban ay doonayaan inay ka gudbaan sawirkii Afghanistan oo muddo dheer lagu yaqaanay dagaal iyo colaado, una beddelaan dal fursado dhaqaale iyo maalgashi leh.
Baaqan Taliban looma fasiran karo oo keliya inuu yahay codsi safaarad dib loo furo. Waxaa ka dambeeya dano dhaqaale iyo diblomaasiyadeed oo waaweyn.
Afghanistan waxay u baahan tahay:
1-Maalgashi shisheeye oo ballaaran.
2-Teknoolojiyad iyo khibrad farsamo.
3-Dhismaha waddooyin iyo kaabayaal.
4-Biyo-xireenno iyo mashaariic tamareed.
5-Horumarinta macdanta iyo kheyraadka dabiiciga ah.
6-Xiriirro bangi iyo dhaqaale oo caalami ah.
7-In la helo waddo ay Afghanistan uga soo baxdo go’doominta dhaqaale.
Sidaas darteed, soo noqoshada Mareykanka ee Taliban ay ka hadlayaan ma aha soo noqoshadii ciidamadii 2001, balse waa soo noqoshada shirkadaha, maalgashadayaasha iyo diblomaasiyiinta.
Xiriirka Taliban iyo dunida dibaddeeda ayaa sidoo kale isbeddelay.
