Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran, Abbas Araghchi, ayaa ka hadlay weerar la sheegay inuu ka dhacay meel u dhow warshadda tamarta nukliyeerka ee Bushehr.
Isagoo arrintaas ku qoraya baraha bulshada ayuu yiri: “Ma xasuusataan caradii reer Galbeedka ee ku aaddanayd wixii ka dhashay warshadda nukliyeerka ee Zaporizhzhia ee Ukraine?
Isbahaysiga Israa’iil iyo Maraykanka waxay hadda afar jeer duqeeyeen warshadayada Bushehr. Saamaynta haraaga sunta nukliyeerka waxay soo afjari doontaa nolosha caasimadaha dalalka Khaliijka [GCC], ee ma ahan Tehran.”
Weerarrada lagu hayo xarumaheenna kiimikada waxay iyaguna muujinayaan ujeeddooyinka dhabta ah.” iyadoo Maraykanka iyo Israa’iil aysan ilaa hadda xaqiijin inay ku lug lahaayeen weerarkaas.
Gudomiyaha Baarlamaanka Iiraan, Oo ka Hadlay Xaaladda Cakiran ee Bariga Dhexe
Guddoomiyaha Baarlamaanka Iiraan, Mohammad Bagher Ghalibaf, ayaa si xeeldheer uga hadlay xaaladda cakiran ee Bariga Dhexe, isagoo shaaciyay in Tehran ay diyaar u tahay inay albaabada u furto diblomaasiyad laba geesood ah oo lala yeesho dalalka dariska ah tallaabo uu ku tilmaamay mid lagu gaari karo xasillooni waarta oo ka dhalata gudaha gobolka laftiisa.
Wareysi uu siiyay Al Jazeera Arabic, Ghalibaf wuxuu ku muujiyay kalsooni buuxda oo ku aaddan awoodda difaac ee dalkiisa, isagoo caddeeyay in Iiraan aysan ahayn dhinac dagaal raadinaya balse ay tahay quwad si buuxda ugu diyaar garowday iska caabbinta halis kasta oo kusoo wajahan.
Wuxuu si cad u tilmaamay in colaadda haatan taagan ay tahay mid ay hurinayso Israel, taasoo uu sheegay inay sababtay burbur amni iyo khasaaro dhaafay xuduudaha gobolka, kuna fiday saameyn caalami ah. Sidoo kale, wuxuu iftiimiyay in Iiraan lagu khasbay inay beegsato danaha iyo saldhigyada Mareykanka ee gobolka, si ay u ilaaliso jiritaankeeda istaraatiijiyadeed.
Hadaladiisa waxaa si xooggan uga dhex muuqday digniin culus: kordhinta cadaadiska ama weerarrada ka dhanka ah Iiraan, ayuu yiri, waxay horseedi doontaa jawaab ballaaran oo aan kala sooc lahayn, gaar ahaan mid si toos ah u taaban doonta danaha Mareykanka ee gobolka.
Dhanka kale, Ghalibaf wuxuu ku adkeystay in amniga dhabta ah ee gobolka uusan ka imaan karin faragelin dibadeed, balse uu ku xirnaan doono iskaashi iyo heshiisyo ay si toos ah u wada gaaraan dalalka deriska ah iyagoo ka madax bannaan saameynta quwadaha shisheeye. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in si loo helo xasillooni waarta, ay lama huraan tahay in la tirtiro ilaha ugu waaweyn ee amni darrada, isla markaana la dhiso nidaam amni oo cusub oo aan ku tiirsaneyn Mareykanka iyo Israa’iil.
Hadalkan ayaa imanaya xilli gobolka uu wajahayo marxalad xasaasi ah, oo ay is barbar socdaan dhaq-dhaqaaqyo militari, loollan siyaasadeed, iyo dadaallo diblomaasiyadeed kuwaas oo si wadajir ah u qeexaya jihada mustaqbalka ee Bariga Dhexe.
Iiraan oo beegsatay warshado biyaha iyo saliidda sifeeya oo ku yaalla Bariga Dhexe
Iiraan ayaa weerarro ka fulisay Kuwayt iyo gudaha Israa’iil, iyadoo beegsatay warshado sifeya biyaha iyo saliidda, tallaabadan oo ay kaga jawaabayso duqeymaha ay Maraykanka iyo Israa’iil ku hayaan gudaha dalkeeda, kuwaas oo sii huriyay xiisadda Bariga Dhexe.
Dowladda Kuwayt ayaa sheegtay in weerar lagu qaaday warshad sifaysa biyaha badda isla markaana soo saarta koronto, taas oo keentay khasaare hantiyeed. Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in kooxaha gurmadka degdegga ahi ay si dhakhso leh uga hawlgaleen goobta si loo xakameeyo waxyeellada loona hubiyo sii socoshada adeegyada muhiimka ah. Iiraan ayaa dhankeeda beenisay inay si toos ah u beegsatay warshaddaas.
Sidoo kale, warar kale ayaa tilmaamaya in weerar hore oo diyaarado aan duuliye lahayn (drone) lagu qaaday warshad sifaysa saliidda, halkaas oo uu dab ka kacay, inkastoo aan la sheegin khasaaro nafeed.
Dhinaca kale, Madaxweynaha Maraykanka, Donald Trump, ayaa sii adkeeyay hadalladiisa ku wajahan Iiraan, isaga oo sheegay in ciidamada Maraykanku “aanay weli si buuxda u bilaabin burburinta kaabayaasha” dalkaas. Hadalkan ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in dagaalku u gudbo heer aad u halis badan.
Iiraan ayaa iyaduna ku hanjabtay inay burburin doonto dhammaan hantida iyo saldhigyada Maraykanka ee gobolka haddii weerarrada lagu hayo ay sii socdaan. Intaa waxaa dheer, gantaallo ay Iiraan ridday ayaa ku dhacay gudaha Israa’iil, kuwaas oo waxyeello u geystay guryo iyo gaadiid rayid ah.
Wararka ka imanaya gudaha Iiraan ayaa sheegaya in in ka badan 2,000 oo qof lagu dilay weerarrada Maraykanka iyo Israa’iil tan iyo dhammaadkii bishii Febraayo, halka in ka badan 26,000 oo kalena ay ku dhaawacmeen, taas oo muujinaysa baaxadda khasaaraha bani’aadamnimo ee sii kordhaya.
Dhanka diblomaasiyadda, wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Iiraan, Javad Zarif, ayaa ku baaqay in dagaalka la soo afjaro, isaga oo soo jeediyay qorshe lagu gaadhi karo xal siyaasadeed oo ay dhinacyadu ku qanci karaan.
Guud ahaan, weerarrada lagu beegsanayo xarumaha biyaha sifeya iyo kaabayaasha muhiimka ah ee Khaliijka ayaa abuuraya cabsi weyn oo ku saabsan amniga biyaha iyo xasilloonida gobolka, maadaama dalalkaasi si weyn ugu tiirsan yihiin warshadahaas si ay u helaan biyo nadiif ah.
Dowladda France ayaa kordhinaysa awooddeeda milatari,
Dowladda France ayaa kordhinaysa awooddeeda milatari, iyadoo qorsheynaysa in si weyn loo balaadhiyo kaydka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallada marka la gaadho sannadka 2030.
Qorshahan cusub ayaa dhigaya in la sameeyo kordhin dhan 400% oo ku saabsan diyaaradaha drones-ka, halka gantaalladana la kordhinayo 30%, iyadoo dowladda Faransiisku u qoondeysay maalgelin dhan $9 bilyan oo lagu xoojinayo hubka casriga ah.
Maalgelintan ayaa si gaar ah diiradda u saaraysa bambooyinka hagista leh (guided bombs), nidaamyada difaaca hawada, iyo hub kale oo loo arko mid muhiim u ah dagaallada casriga ah.
Tallaabadan ayaa imanaysa xilli ay sii kordhayaan xiisadaha amni ee caalamka, iyadoo Faransiisku doonayo inuu xoojiyo awooddiisa difaac iyo ka-qaybgalka howlgalada milatari ee mustaqbalka.
