Saddex qof oo Koonfur Afrikaan ah ayaa lagu soo oogay dacwad dil ah kadib markii la dilay darawal ka shaqaynayay adeegga e-hailing-ka ee Bolt, iyadoo qaabka dilkiisa oo lagu duubay kamarad ku xirnayd gaariga (dashcam) uu argagax geliyay dad badan.
Muuqaal si weyn loogu faafiyay baraha bulshada ayaa muujinaya nin iyo haweeney la tacaalaya darawalka, Isaac Satlat, iyagoo u muuqday inay dhacayaan. Satlat ayaa isku dayay inuu iska difaaco, balse mid ka mid ah rakaabka ayaa la arkayay isagoo ceejinaya ilaa uu miyir beelo.
Saddexda eedeysane oo la xiray dhammaadkii toddobaadka ayaa Isniintii ka soo muuqday maxkamad ku taalla Pretoria, waxayna ka tanaasuleen dalabkoodii dammaanadda (bail). Looma oggolaan inay ka hadlaan eedeymaha loo jeediyay.
Tuhmane afaraad ayaa isna Isniintii isu dhiibay booliska, waxaana la filayaa inuu maxkamad soo taagnaado Talaadada, sida ay boolisku sheegeen kadib markii Dikeledi Mphela (24), Goitsione Machidi (25) iyo McClaren Mushwana (30) ay si kooban uga soo muuqdeen maxkamadda. Afarta qof dhammaantood waxa kale oo lagu soo oogay dacwad dhac ah.
Satlat oo 22 jir ahaa wuxuu u dhashay Nigeria, balse qoyskiisu waxay sheegeen in weerarka aanu la xiriirin jinsiyaddiisa, inkasta oo dalka Koonfur Afrika marar badan ay ka dhaceen rabshado ajnabi nacayb ah (xenophobia).
Sida ay sheegeen dacwad-oogayaasha, eedeysanayaashu waxay dalbadeen gaari iyagoo adeegsanaya lambar aan ku diiwaangashanayn midkoodna. Markii gaarigu yimid, Mphela iyo tuhmanaha afaraad ayaa la sheegay inay galeen gaariga, halka Machidi iyo Mushwana ay ku daba socdeen gaari kale, sida ay sheegeen mas’uuliyiintu.
Kadibna waxay “ku qasbeen marxuumka inuu gaariga joojiyo, ceejiyeen ilaa uu ka dhinto, waxayna ka dhaceen taleefankiisa gacanta iyo gaarigiisa oo markii dambe la soo helay,” sida ay tiri afhayeenka hay’adda dacwad-oogista, Lumka Mahanjana.
Warbixinno isa soo taraya ayaa sheegaya in darawallada e-hailing-ka ay weerarro kala kulmayaan Koonfur Afrika, iyadoo darawallo badan ay dalbanayaan in la siiyo ilaalin dheeraad ah, maadaama dalku uu la tacaalayo heerar dambiyo oo sare iyo mid ka mid ah heerarka dilalka ugu sarreeya dunida.
Golaha iskaashiga ee la-hawlgalayaasha e-hailing-ka ayaa cambaareeyay dilka Satlat, iyagoo sheegay inuusan ahayn “dhacdo gooni ah”. Ururku wuxuu ammaanay doorka ay ka qaateen muuqaalka dashcam-ka iyo baraha bulshada ee lagu ogaaday dilka, balse wuxuu ku celiyay baaqa ku aaddan “tallaabooyin amni oo ka hortag ah” si darawallada loo ilaaliyo.
Waxay sidoo kale ugu baaqeen shirkadaha e-hailing-ka inay “hubiyaan oo xaqiijiyaan rakaabka si looga hortago dambiilayaal iska dhigaya macaamiil”.
Xisbiyo siyaasadeed badan iyo darawallo e-hailing ah ayaa Isniintii isugu soo baxay bannaanka maxkamadda si ay uga mudaaharaadaan dilka Satlat, sida uu sheegay warbaahinta maxalliga ah ee Newzroom Afrika.
Mid ka mid ah darawallada ayaa ku baaqay in dowladdu sameyso guddi gaar ah oo wax ka qabta weerarrada lagu hayo darawallada, wuxuuna sidoo kale dalbaday in la sameeyo nidaam magdhow lagu siiyo qoysaska darawallada lagu dilo shaqada.
Afhayeenka qoyska Satlat, Solomon Izang Ashoms, ayaa sheegay in qoysku ay weli qabaan su’aalo aan jawaab loo helin.
“Aabbihii aad ayuu ula tacaalayaa arrintan, aad ayaan uga walwalsanahay isaga, maadaama cadaadiskiisa dhiigga uu aad u kacay tan iyo geerida,” ayuu yiri Ashoms.
Kiiska saddexda eedeysane ayaa dib loo dhigay ilaa Isniinta soo socota.