Israa’iil ayaa hoggaanka Somaliland u dirtay farriimo ay ku xaqiijinayso inaysan wax qorshe ah u lahayn inay ka laabato aqoonsigii ay siisay Somaliland, xitaa haddii uu dalkaas ka dhaco isbeddel siyaasadeed, isla markaana uu meesha ka baxo Ra’iisul Wasaare Benjamin Netanyahu oo ay dowlad cusub hoggaamiso.
Warbixintan oo uu Khamiistii, 12-kii Nofeembar 2026, baahiyay telefishinka dowladda Israa’iil ee KAN News, ayaa sheegtay in mas’uuliyiin Israa’iili ah ay hoggaanka Somaliland u gudbiyeen ballanqaadyo muujinaya in go’aanka aqoonsiga Somaliland uusan ku xirnayn qofka haya xilka ra’iisul wasaaraha ama xisbiga talada haya.
Warbixinta KAN ayaa waxaa faahfaahinteeda sii baahiyay wargeyska The Jerusalem Post iyo warbaahinta i24NEWS, kuwaas oo sheegay in farriimaha loo diray Somaliland ay ka yimaadeen mas’uuliyiin siyaasadeed iyo shaqsiyaad aan ku xirnayn dhinac gaar ah oo siyaasadda Israa’iil ah.
Sida ay sheegtay KAN News, hoggaanka Somaliland ayaa muujiyay walaac ku saabsan mustaqbalka xiriirka labada dhinac, kaddib doorashooyinkii baarlamaanka Israa’iil ee dhacay 27-kii Oktoobar 2026, kuwaas oo wiiqay awooddii siyaasadeed ee Benjamin Netanyahu.
Walaaca Somaliland ayaa si gaar ah u kordhay markii Gadi Eisenkot, oo hore u ahaa taliyaha guud ee ciidamada milatariga Israa’iil, loo igmaday inuu isku dayo dhismaha dowladda cusub.
Hoggaanka Somaliland ayaa ka cabsi qabay in haddii Netanyahu uu xilka ka dego, dowladda cusub ee uu hoggaamin karo Eisenkot ay dib u eegto siyaasadda Israa’iil ee ku aaddan Somaliland, ama ay qaadato mowqif ka duwan kii xukuumaddii aqoonsiga bixisay.
Hase yeeshee, sida ay sheegtay KAN, mas’uuliyiinta Israa’iil ayaa Somaliland u sheegay in aqoonsiga Somaliland uusan ahayn arrin muran weyn ka taagan yahay siyaasadda gudaha ee Israa’iil, isla markaana aan la qorsheyn in dib looga noqdo go’aankaas.
26-kii Diseembar 2025 ayay Israa’iil ku dhawaaqday inay Somaliland u aqoonsatay dal madax-bannaan oo leh dowlad iyo xiriir diblomaasiyadeed oo gaar ah.
Go’aankaas ayaa Israa’iil ka dhigay dalkii ugu horreeyay ee xubin ka ah Qaramada Midoobay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland tan iyo markii ay ku dhawaaqday inay dib ula soo noqotay madaxbannaanideeda sannadkii 1991.
Tallaabada Israa’iil ayaa dhalisay falcelin xooggan oo ka timid Dowladda Federaalka Soomaaliya, taas oo ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
Sidoo kale, dalal iyo ururro ay ka mid yihiin Midowga Afrika, Jaamacadda Carabta iyo Ururka Iskaashiga Islaamka ayaa muujiyay diidmo ama walaac ku saabsan aqoonsigaas, iyaga oo ku celceliyay muhiimadda ay leedahay dhowrista midnimada iyo xuduudaha Soomaaliya.
Aqoonsiga Israa’iil kuma ekaan oo keliya ku dhawaaqis siyaasadeed, balse labada dhinac ayaa qaaday tallaabooyin lagu dhisayo xiriir diblomaasiyadeed oo rasmi ah.
Dabayaaqadii Oktoobar iyo horraantii Nofeembar 2026, safiirka Israa’iil u qaabilsan Somaliland, Michael Lotem, ayaa waraaqihiisa aqoonsiga u gudbiyay Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), munaasabad ka dhacday Madaxtooyada Hargeysa.
Munaasabaddaas waxaa sidoo kale lagu dhagax-dhigay dhismaha safaaradda Israa’iil ee Hargeysa, taas oo muujinaysa in labada dhinac ay doonayaan inay xiriirkooda ka gudbiyaan heerka hadallada siyaasadeed una beddelaan xiriir hay’adeed.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Israa’iil, Gideon Sa’ar, ayaa sheegay in dalkiisu ka go’an tahay horumarinta iyo xoojinta xiriirka Somaliland, isaga oo magacaabista safiirrada ku tilmaamay tallaabo muhiim ah oo lagu sii qoto-dheereynayo xiriirka labada dhinac.
Xiriirka Israa’iil iyo Somaliland wuxuu leeyahay dhinacyo diblomaasiyadeed, dhaqaale iyo amni oo la xiriira goobta istaraatiijiga ah ee Somaliland kaga taallo Geeska Afrika.
Somaliland waxay leedahay xeeb dheer oo ku teedsan Gacanka Cadmeed, halka dekedda Berbera ay ku taallo meel muhiim u ah isu-socodka ganacsiga iyo maraakiibta isaga kala goosha Badweynta Hindiya, Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas.
Marinka Baabul-Mandab oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed ayaa ka mid ah marin-biyoodka ugu muhiimsan ganacsiga caalamka, waxaana muhiimaddiisa sii kordhiyay xiisadaha amni ee ka jira Yemen iyo weerarrada lagu bartilmaameedsado maraakiibta ganacsiga.
Sidaas darteed, xiriirka Somaliland wuxuu Israa’iil u yeelan karaa muhiimad la xiriirta amniga badda, la socodka dhaqdhaqaaqyada gobolka iyo iskaashiga dhinacyada ganacsiga iyo teknoolojiyadda.
Dhinaca Somaliland, xiriirka Israa’iil wuxuu u noqon karaa fursad ay ku raadiso maalgashi, iskaashi dhinaca beeraha ah, caafimaadka, tiknoolajiyadda iyo taageero dhinaca amniga ah.
Warbixin ay Reuters daabacday bishii Juun 2026 ayaa soo xigatay Wasiirka Gaashaandhigga Somaliland oo sheegay in Israa’iil ay tababar siinayso booliska iyo ciidamada Somaliland, balse xilligaas uusan jirin saldhig milatari oo Israa’iil ku leedahay Somaliland.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa marar badan ku celisay in Somaliland ay tahay qayb ka mid ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana aysan dowlad kale xaq u lahayn inay aqoonsato gooni-isu-taag aanay Soomaaliya oggolayn.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa 4-tii Nofeembar 2026 diidmo rasmi ah ka muujisay safiirka Israa’iil ee loo magacaabay Somaliland iyo qorshaha safaarad laga furayo Hargeysa.
Dowladda Soomaaliya waxay tallaabooyinkaas ku tilmaantay kuwo aan wax sharci ah ka lahayn aragtideeda, maadaama aan oggolaansho laga haysan Dowladda Federaalka, ayna ka hor imaanayaan madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalka.
Sidaas darteed, farriinta cusub ee Israa’iil ay u dirtay Somaliland waxay kusoo beegmaysaa xilli khilaafka diblomaasiyadeed ee Muqdisho iyo Tel Aviv uu weli taagan yahay.
Qodobka ugu muhiimsan ee warbixinta KAN News waa in Israa’iil ay Somaliland u muujisay in aqoonsiga ay siisay aanu ahayn go’aan ku kooban Benjamin Netanyahu ama xukuumaddiisa, balse uu yahay mowqif ay mas’uuliyiin kale oo Israa’iili ah sidoo kale taageersan yihiin.
Hase yeeshee, farriimaha la sheegay in loo gudbiyay Somaliland ma beddelayaan xaqiiqda ah in dowlad kasta oo cusub ay yeelan karto mudnaan siyaasadeed iyo diblomaasiyadeed oo u gaar ah. Waxa kale oo aan weli jirin bayaan rasmi ah oo ka soo baxay Gadi Eisenkot oo si gaar ah u faahfaahinaya siyaasaddiisa ku aaddan Somaliland.
Sidaas darteed, waxaa muhiim ah in la kala saaro dammaanadda siyaasadeed ee la sheegay inay Israa’iil bixisay iyo go’aan rasmi ah oo ay dowlad cusub mustaqbalka qaadan karto.
Warbixinta KAN News waxay muujinaysaa in hoggaanka Somaliland uu doonayo inuu hubiyo in xiriirka Israa’iil uusan ku xirnaan isbeddelka hoggaanka siyaasadeed ee Tel Aviv. Israa’iilna, sida ay warbaahinteedu sheegtay, waxay u dirtay farriin ah inaysan qorsheynayn inay ka noqoto aqoonsiga Somaliland, xitaa haddii Benjamin Netanyahu uu xilka waayo.
