Wednesday, November 18, 2026

Xabad joojintii Israel iyo Xamaas Ee Qasa oo Qarka u Saaran iney Burburto

by Heemaaln
5 minutes read
A+A-
Reset

Guddiga Nabadda Gaza ee uu taageero Mareykanka ayaa Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay u gudbiyay warbixin walaac leh, taas oo looga digay khataro waaweyn oo soo wajahay heshiiska xabbad-joojinta ee u dhexeeya Israa’iil iyo Xamaas, iyadoo laga cabsi qabo inuu burburo haddii aan si degdeg ah loo qaadin tallaabooyin lagu dhaqan-gelinayo qodobadii lagu heshiiyay.

Warbixinta oo Talaadadii la horgeeyay diblomaasiyiinta Golaha Ammaanka ayaa tilmaantay in farqi weyn uu weli u dhexeeyo qodobadii lagu heshiiyay heshiiska xabbad-joojinta ee 2025 iyo xaaladda dhabta ah ee ka jirta gudaha Marinka Gaza.

Guddiga ayaa ka digay in haddii aan la xallin caqabadaha hortaagan hirgelinta heshiiska, ay adkaan karto in la sii ilaaliyo xabbad-joojinta muddada socotay, taas oo ahayd fursad muhiim ah oo lagu yareyn karay colaadda iyo dhibaatada bani’aadannimo ee ka jirta dhulka Falastiin.

“Farqiga u dhexeeya wixii lagu heshiiyay iyo waxa dhab ahaan ka dhacaya goobta ayaa weli ah khatarta ugu weyn ee hortaagan geeddi-socodka,” ayaa lagu yiri warbixinta, nuqul ka mid ah oo ay heshay wakaaladda wararka ee Associated Press (AP).

Warbixinta guddiga ayaa sheegtay in labada dhinac ee heshiiska galay ay ku guuldarreysteen inay si buuxda u gutaan waajibaadkii saarnaa, taas oo sii adkeyneysa dadaallada lagu doonayo in xabbad-joojinta loo beddelo heshiis waara.

Guddiga ayaa si gaar ah u tilmaamay duqeymaha iyo weerarrada Israa’iil ee weli ka socda gudaha Gaza, kuwaas oo sababay dhimashada iyo dhaawaca dad rayid ah, iyo dhaqdhaqaaqyada milatari ee Xamaas oo iyaguna caqabad ku noqday hirgelinta qorshaha lagu heshiiyay.

Warbixintu waxay sidoo kale dhaliishay xayiraadaha Israa’iil saartay gelitaanka gargaarka bani’aadannimo iyo qalabka muhiimka u ah nolosha dadka Gaza, iyadoo sheegtay in xaaladda dadka rayidka ah ay sii xumaanayso.

Guddiga ayaa ka digay in dadka reer Gaza ay wajahayaan jiilaal kale oo ay ku jiraan teendhooyin iyo dhismayaal burbursan, iyadoo ay jiraan yaraanta hoyga, agabka looga gaashaanto qabowga, matoorrada korontada, bambooyinka biyaha iyo mashiinnada waaweyn ee loo baahan yahay nadiifinta burburka.

Waxa uu ku baaqay in si degdeg ah loo ballaariyo gelitaanka agabka hoyga iyo kuwa loogu talagalay diyaar-garowga xilliga jiilaalka, si loo yareeyo dhibaatada haysata boqolaal kun oo qof oo ku nool xaalado adag.

Qodobka kale ee muhiimka ah ee warbixintu soo bandhigtay ayaa ah dib-u-dhaca ku yimid dhismaha maamulka rayidka ah ee ku-meelgaarka ah ee loogu talagalay inuu maamulo Marinka Gaza.

Guddiga Nabadda ayaa sheegay in Israa’iil aysan weli oggolaan in hay’adda farsamo ee rayidka ah ee loo sameeyay maamulka Gaza ay si buuxda u bilowdo shaqadeeda gudaha dhulka Falastiin.

Maamulkan ayaa loogu talagalay inuu noqdo hay’ad aan ku dhisneyn loollanka siyaasadeed, isla markaana ay maamulaan khubaro Falastiiniyiin ah oo loo igmaday inay qabtaan adeegyada dowladda, maareeyaan arrimaha bulshada iyo diyaarinta dib-u-dhiska Gaza.

Warbixintu waxay sheegtay in dib-u-dhaca ku yimid maamulkaasi uu sidoo kale hakiyay qorshaha lagu doonayo in Gaza la geeyo ciidamo caalami ah oo loo xilsaaray xasilinta amniga.

Ciidankaas caalamiga ah ayaa qeyb muhiim ah ka ah qorshaha lagu doonayo in ciidamada Israa’iil ay uga baxaan Gaza, hubka Xamaas loo maareeyo hannaan lagu heshiiyo, isla markaana dib loo bilaabo dib-u-dhiska dhulka ay dagaalladu burburiyeen.

Guddiga Nabadda ayaa Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ugu baaqay inuu awooddiisa siyaasadeed iyo diblomaasiyadeed u adeegsado sidii Israa’iil iyo Xamaas loogu qasbi lahaa inay fuliyaan waajibaadkii ay ku saxiixeen heshiiska xabbad-joojinta.

Warbixintu waxay si cad u sheegtay in labada dhinac midkoodna uusan dib-u-dhaca dhinaca kale u adeegsan karin marmarsiiyo uu isaguna ku joojiyo fulinta waajibaadkiisa.

“Xabbad-joojin aan wax muuqda u soo kordhin dadka ma sii jiri karto muddo aan xad lahayn,” ayaa lagu yiri warbixinta.

Guddiga ayaa intaas ku daray in haddii heshiisku burburo aysan jiri doonin hannaan diyaar ah oo dib loogu laabto, maamul la geeyo Gaza ama jawi suuragelinaya in dib-u-dhis ballaaran la bilaabo.

Waxa uu ku boorriyay Golaha Ammaanka inuu labada dhinac ku cadaadiyo inay ka gudbaan is-mariwaaga, maadaama dib-u-dhiska Gaza iyo ka bixitaanka ciidamada Israa’iil ay ku xiran yihiin fulinta qodobada heshiiska.

Warbixinta Guddiga Nabadda ayaa sidoo kale adkeysay in qorshaha lagu soo afjarayo dagaalka Gaza uu ugu dambeyn horseedo waddo lagu kalsoonaan karo oo shacabka Falastiin ku gaaraan aayo-ka-tashi iyo dowlad madax-bannaan.

Guddigu wuxuu ka digay in aan la oggolaan tallaabooyin hal dhinac ah oo meesha ka saaraya rajada shacabka Falastiin ay ka qabaan inay yeeshaan dowlad u gaar ah.

Qorshaha nabadeed ee Mareykanka ee uu hoggaamiyo Madaxweyne Donald Trump ayaa markii hore ka koobnaa 20 qodob, waxaana lagu saleeyay joojinta dagaalka, sii deynta la haystayaasha, maamul cusub oo Gaza loo sameeyo, hub ka dhigista Xamaas iyo dib-u-dhiska dhulka Falastiin.

Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa bishii Nofeembar 2025 ansixiyay qaraarka tirsigiisu yahay 2803, kaas oo taageeray qorshaha guud ee nabadda iyo dhismaha Guddiga Nabadda.

Warbixintan ayaa muujineysa in inkasta oo heshiiska xabbad-joojinta ee dhaqan galay 10-kii Oktoobar 2025 uu yareeyay dagaalladii baaxadda lahaa, haddana uusan weli keenin nabad waarta oo ay dadka Gaza si dhab ah u dareemaan.

Guddiga Nabadda ayaa ka digay in sii socoshada weerarrada, xayiraadaha gargaarka, dib-u-dhaca maamulka cusub iyo is-mariwaaga ku saabsan hubka Xamaas ay halis gelinayaan dhammaan dadaalladii lagu doonayay in dagaalka lagu soo afjaro.

Dhanka kale, Israa’iil iyo Xamaas weli waxaa horyaalla go’aanno adag oo la xiriira mustaqbalka maamulka Gaza, amniga, hubka iyo ka bixitaanka ciidamada Israa’iil.

Warbixintu waxay sidaas darteed fariin u dirtay Golaha Ammaanka iyo dhinacyada heshiiska, iyadoo ku adkeysatay in xabbad-joojin keliya aysan ku filneyn haddii aan shacabka Gaza loo muujin natiijooyin muuqda oo ay ka mid yihiin amni, gargaar, hoy iyo bilowga dib-u-dhiska.

Caqabadda ugu weyn ee hadda taagan ayaa ah in heshiiskii loogu talagalay inuu soo afjaro dagaalka Gaza uu weli ka fog yahay hirgelintiisii buuxda, taas oo sii kordhineysa cabsida laga qabo in colaaddii dib u qaraxdo.