Warbaahinta caalamka ayaa si weyn u tabisay go’aanka taariikhiga ah ee Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ay ka soo saartay muranka dastuuriga ah iyo muddo-xileedyada hay’adaha dowladda, kaas oo lagu sheegay in kordhinta muddada xil-haynta Madaxweynaha Xasan Sheekh Maxamuud aysan sharci ahaan khusayn muddo-xileedkiisa hadda.
Warbixinnada ay baahiyeen warbaahinno ay ka mid yihiin Africanews, Arab News, The Standard ee Kenya iyo wakaaladda wararka ee NAMPA, kuwaas oo qaarkood soo xiganayay wakaaladda wararka ee AFP, ayaa si gaar ah diiradda u saaray go’aanka Maxkamadda ee meesha ka saaraya in wax-ka-beddelkii dastuurka ee dhawaan la ansixiyay uu muddo-xileed cusub u sameeyo hay’adaha dowladda ee waqtigoodu dhammaaday.
Warbaahintaasi waxay sheegtay in Maxkamadda Sare ay go’aamisay in muddo-xileedka Madaxweynaha Soomaaliya uu dhammaaday 15-kii May 2026, halka muddo-xileedka Baarlamaanka Federaalka iyo Xukuumadduna uu dhammaaday 14-kii Abriil 2026.
Maxkamadda Sare oo sharci-darro ku tilmaantay muddo-kordhinta Madaxweynaha
Africanews oo soo xiganaysay AFP ayaa warbixinteeda ku sheegtay in Maxkamadda Sare ay sharci-darro ku tilmaantay kordhinta muddada xil-haynta Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, iyadoo caddeysay in wax-ka-beddellada dastuurka ee la ansixiyay aysan dib ugu dabaqi karin muddo-xileedka Madaxweynaha ee xilligan socda.
Arab News ayaa iyaduna cinwaan uga dhigtay in muddo-kordhinta Madaxweynaha Soomaaliya ay sharci-darro tahay, iyadoo xustay in go’aanka Maxkamaddu uu yimid kaddib muran siyaasadeed oo xooggan oo ka dhashay wax-ka-beddelka dastuurka iyo isku dayga lagu kordhinayay muddada hay’adaha dowladda.
The Standard ee Kenya iyo NAMPA ayaa sidoo kale baahiyay warbixinno ku saabsan go’aanka, iyagoo faahfaahiyay in Maxkamaddu kala saartay wax-ka-beddelka dastuurka iyo sida uu u saamaynayo hay’adaha hadda xilka haya.
Maxkamadda oo muddooyin kala duwan u qabatay hay’adaha dowladda
Go’aanka Maxkamadda Sare ayaa lagu caddeeyay in muddo-xileedka Golaha Shacabka iyo Aqalka Sare ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya uu dhammaaday 14-kii Abriil 2026, isla taariikhdaasna uu dhammaaday muddo-xileedka Xukuumadda Federaalka.
Sidoo kale, Maxkamaddu waxay sheegtay in muddo-xileedka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya uu dhammaaday 15-kii May 2026, taas oo ka dhigan in wax-ka-beddelka dastuurka ee la ansixiyay uusan sharciyeyn karin sii joogitaanka hay’adahaas muddo ka badan xilliyadii hore loogu asteeyay.
Maxkamaddu waxay sidoo kale sheegtay in tallaabooyinka ay hay’adahaasi qaadeen kaddib dhammaadka muddo-xileedyadooda aysan sharci ahayn, iyadoo Xukuumadda ku koobtay sii wadista hawlaha maalinlaha ah ee maamulka inta laga gaarayo xal siyaasadeed iyo doorasho.
30 maalmood oo heshiis siyaasadeed ah iyo 90 maalmood oo doorasho lagu qabanayo
Qodob kale oo muhiim ah oo ku jiray go’aanka Maxkamadda ayaa ahaa in dhinacyada siyaasadda dalka la siiyo muddo 30 maalmood ah si ay heshiis uga gaaraan hannaanka doorashada Soomaaliya.
Maxkamaddu waxay sidoo kale tilmaantay in doorashooyinka lagu qabto muddo 90 maalmood gudahood ah, taas oo cadaadis dheeraad ah saaraysa dowladda iyo mucaaradka si ay uga heshiiyaan khilaafka siyaasadeed ee muddooyinkii dambe hareeyay dalka.
Go’aankan ayaa yimid xilli uu jiro khilaaf xooggan oo u dhexeeya dowladda Federaalka iyo mucaaradka, kaas oo salka ku haya wax-ka-beddelka dastuurka, hannaanka doorashada iyo muddo-xileedyada hay’adaha dowladda.
Maxkamaddu ma aysan burin dastuurka oo dhan
Inkasta oo go’aanka Maxkamadda si weyn loogu fasiray inuu caqabad ku yahay wax-ka-beddelka dastuurka, haddana waxaa muhiim ah in la caddeeyo in Maxkamaddu aysan gebi ahaanba laalin dastuurka cusub.
Sida lagu sheegay faahfaahinta go’aanka, Maxkamaddu waxay diidday qayb ka mid ah dacwaddii si toos ah u weeraraysay habraaca wax-ka-beddelka dastuurka, iyadoo sabab uga dhigtay in dacwooduhu uusan lahayn awood sharciyeed uu qaybtaas ku soo gudbiyo. Hase yeeshee, waxay go’aan ka gaartay saamaynta wax-ka-beddelkaasi ku yeelan karo muddo-xileedyada hay’adaha hadda jira.
Go’aanka oo saameyn ku yeeshay doodda siyaasadeed ee Soomaaliya
Warbixinnada warbaahinta caalamka ayaa muujinaya in muranka dastuuriga ah ee Soomaaliya uu gaaray heer ay Maxkamadda Sare si toos ah uga hadasho sharciyadda muddo-xileedyada hay’adaha dowladda, taas oo sii xoojisay doodda ku saabsan jihada siyaasadeed ee dalka.
Go’aanka Maxkamadda ayaa hadda dhinacyada siyaasadda hor dhigay waajibka ah inay xal ka gaaraan hannaanka doorashada iyo khilaafka dastuuriga ah, iyadoo waqtiga loo qabtay heshiiska iyo qabashada doorashada uu yahay qodobka ugu weyn ee la sugayo.
Dhanka kale, warbaahinta caalamka ayaa arrintan u aragta horumar muhiim ah oo ku saabsan muranka siyaasadeed ee Soomaaliya, iyadoo indhaha lagu hayo sida ay dowladda Federaalka, mucaaradka iyo hay’adaha kale ee dalka uga jawaabaan go’aanka Maxkamadda Sare.
