Somaliland ayaa saaka deegaanka Mandheera ee gobolka Saaxil ku fulisay xukunno qisaas ah oo lagu dilay sagaal qof, kuwaas oo maxkamadaha Somaliland hore ugu xukumeen dil toogasho ah kaddib markii lagu helay dambiyo dilal kala duwan ah.
Fulinta xukunnadan ayaa timid kaddib markii Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), uu saxeexay amarka lagu meelmarinayo xukunnada dilka ah ee ay maxkamaduhu hore u soo saareen. Xukunnada ayaa la fuliyey iyadoo la raacayo nidaamka qisaasta ee ay Somaliland ku dhaqanto marka maxkamaduhu go’aan ka gaaraan kiisaska dilalka.
Wararka laga helayo fulinta xukunnadan ayaa sheegaya in inta badan sagaalka qof ee la dilay ay ka tirsanaayeen ciidamada kala duwan ee Somaliland, halka kiisaska qaarkood ay soo mareen Maxkamadda Ciidamada Milatariga. Hase yeeshee, lama shaacin hay’adihii ay ka tirsanaayeen, xilalkii ay hayeen ama faahfaahinta kiisaska dilalka ee lagu helay.
Qisaastu waa hannaan ciqaabeed oo ku salaysan mabda’a ciqaab u dhiganta dambiga dilka, iyadoo qoyska qofka la dilay uu shareecada Islaamka ku leeyahay door muhiim ah oo la xiriira xaqa qisaasta, cafiska ama qaadashada magta, iyadoo la raacayo shuruudaha shareecada iyo habraacyada garsoorka.
Kiisaska noocan ah ayaa guud ahaan mara marxalado garsoor oo ay ka mid yihiin baaritaanka dambiga, dhageysiga dacwadda iyo go’aanka maxkamadda, ka hor inta aan la gaarin fulinta xukunka. Xaaladda sagaalkan qof, xukuumaddu waxay fulinta ku dhaqaaqday kaddib markii Madaxweynaha Somaliland uu saxeexay amarka lagu meelmarinayo xukunnada.
Deegaanka Mandheera oo ka tirsan gobolka Saaxil, kana baxsan magaalada Hargeysa, ayaa muddooyinkii hore loo adeegsan jiray goob lagu fuliyo xukunnada dilka ah ee ay maxkamadaha Somaliland soo saaraan. Xukuumadihii kala dambeeyey ee Somaliland ayaa halkaas ku fuliyey xukunnada dadka lagu helay dambiyo dil ah.
Fulinta xukunnadan ayaa mar kale soo celinaysa doodda ku saabsan adeegsiga ciqaabta dilka ah, doorka maxkamadaha iyo sida loo xaqiijiyo in dadka lagu xukumo xukunka ugu dambeeya ay heleen dhammaan xuquuqaha garsoor ee uu sharcigu siinayo, oo ay ku jiraan helitaanka difaac sharci iyo fursadaha racfaanka ee jira.
Ilaa hadda, maamulka Somaliland si faahfaahsan uma shaacin magacyada sagaalka qof ee la dilay, dadka ay dileen, goobaha ay dilalku ka dhaceen iyo duruufihii keenay kiis kasta. Sidoo kale, lama hayo faahfaahin rasmi ah oo muujinaysa muddadii ay dacwadahoodu socdeen iyo go’aannadii ugu dambeeyey ee maxkamadaha ka gaarayeen.
Dhacdadan ayaa ah mid si weyn u soo jiidanaysa dareenka bulshada Somaliland, gaar ahaan maadaama inta badan dadka la sheegay in xukunnada lagu fuliyey ay ka tirsanaayeen hay’adaha amniga, taas oo sare u qaadaysa muhiimadda ay leedahay in la helo xog rasmi ah oo ku saabsan kiisaskooda iyo habraacyadii sharci ee la maray.
