Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Hassan Sheikh Mohamud ayaa maanta ka qeyb galay munaasabad ballaaran oo lagu xusayay 83 sano guurada kasoo wareegtay aas-aaskii Ururkii Somali Youth League iyo maalinta dhallinyarada Soomaaliyeed ee 15-ka May, taasoo ka dhacday magaalada Mogadishu. Madaxweynaha ayaa ubax dhigay Taalada SYL, si loo maamuuso halgankii gobannimo-doonka iyo kaalintii taariikhiga ahayd ee dhalinyaradii Soomaaliyeed ay ku lahaayeen xoreynta dalka iyo dhismaha qaranimada Soomaaliyeed.
Munaasabadda ayaa ahayd mid xambaarsan dareen waddaniyadeed iyo dib u xusuusin ku saabsan marxaladihii adkaa ee ay Soomaaliya soo martay kahor xorriyaddii. Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda, saraakiil ciidan, xubno ka socday ururrada bulshada iyo boqolaal dhalinyaro ah ayaa ka qeyb galay xuska sanad-guurada, iyadoo halkaasi lagu soo bandhigay astaamo muujinaya halgankii SYL iyo taariikhda gobannimo-doonka Soomaaliyeed.
Ururka SYL oo la aas-aasay sanadkii 1943 ayaa ahaa dhaqdhaqaaqii ugu horreeyay ee mideeya dhalinyaro Soomaaliyeed oo himiladoodu ahayd in dalka laga xoreeyo gumeystayaashii kala qeybsaday Soomaaliya. Xilligaasi Soomaaliya waxaa qeybo ka mid ah gumeysanayay Talyaaniga iyo Ingiriiska, halka dhulka Soomaalida qaarkood ay maamulayeen Itoobiya iyo Faransiiska. Dhalinyaradii SYL waxay bilaabeen olole siyaasadeed iyo wacyigelin bulsho oo horseeday baraarug qaran iyo dareen mideysan oo shacabka Soomaaliyeed ku abuuray rabitaanka xorriyadda.
Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa khudbad uu ka jeediyay munaasabadda ku sheegay in halyeeyadii SYL aysan ahayn oo kaliya koox dhalinyaro ah, balse ay ahaayeen jiil leh himilo qaran iyo aragti fog oo mideysay shacabka Soomaaliyeed. Wuxuu tilmaamay in dadaalkii iyo naf-hurnimadii dhalinyaradaasi ay saldhig u noqdeen dowladnimada Soomaaliya iyo helitaanka xorriyaddii 1960-kii.
Madaxweynaha ayaa sheegay in maanta Soomaaliya ay mar kale u baahan tahay dhalinyaro leh waddaniyad, isku duubni iyo himilo qaran, si looga gudbo caqabadaha amni, siyaasadeed iyo dhaqaale ee dalka ka jira. Wuxuu dhalinyarada ugu baaqay inay door weyn ka qaataan difaaca dalka, dib u dhiska hay’adaha dowladda, horumarinta waxbarashada iyo kobcinta dhaqaalaha.
Sidoo kale, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa si gaar ah uga hadlay muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada iyo qaranimada Soomaaliya, isagoo sheegay in jiilka maanta jooga looga baahan yahay inay ka fogaadaan kala qeybsanaanta iyo qabyaaladda, isla markaana ay ku daydaan midnimadii iyo himiladii ay lahaayeen aas-aasayaashii SYL. Wuxuu sheegay in shacabka Soomaaliyeed aysan gaari karin horumar dhab ah haddii aysan jirin wadajir iyo kalsooni qaran.
Xuska 15-ka May ayaa sanad kasta Soomaalida u leh qiimo gaar ah, maadaama maalintaasi loo aqoonsan yahay maalintii dhalinyarada Soomaaliyeed ay bilaabeen halgan mideysan oo horseeday xorriyadda dalka. Taariikhyahannada Soomaaliyeed waxay SYL ku tilmaamaan ururkii ugu saameynta badnaa ee abid ka hanaqaada Soomaaliya, maadaama uu isku keenay dhalinyaro kasoo kala jeeday gobollo iyo beelo kala duwan, kuwaas oo ka shaqeeyay dan qaran oo mideysan.
Dhalinyarada maanta ayaa lagu booriyay inay ka faa’iideystaan fursadaha waxbarasho, teknoolojiyadda iyo horumarka casriga ah si ay Soomaaliya uga dhigaan dal nabdoon oo horumarsan. Khudbadaha laga jeediyay munaasabadda ayaa si weyn diiradda u saaray in dhalinyarada Soomaaliyeed ay yihiin laf-dhabarta mustaqbalka dalka, islamarkaana looga baahan yahay inay sii wadaan halganka dhismaha dowladnimada casriga ah.
Munaasabadda sanadkan ayaa kusoo aadeysa xilli Soomaaliya ay wajahayso dagaal adag oo ka dhan ah kooxaha argagixisada, caqabado dhaqaale iyo isbedello siyaasadeed, taasoo dowladda Federaalka ay ku tilmaamtay in loo baahan yahay midnimo qaran iyo dhalinyaro firfircoon oo ka qeyb qaata badbaadinta iyo horumarinta dalka.
Talaabadan ayaa ku soo aadeysa xili maanta oo taariikhdu tahay 15ka May uu ku egyahay muddo xileedkii sharciga ahaa ee Madaxweynaha ayna dhamaamatay muddo 4 sano ah oo xilkaas loo doortay, welina ma jiro xal dhinacyada Siyaasadu ka gaareen arrimaha doorashooyinka iyo xiliga kala guurka oo si weyn loogu kala aragti duwan yahay.
