Itoobiya ayaa wajahaysa walaac sii kordhaya oo dhinaca amniga ah, gaar ahaan xuduuddeeda bari, kaddib qorshaha lagu joojinayo 31-ka December 2026 maalgelinta saadka ee Mareykanka uu siiyo Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS), sida ay sheegeen xildhibaan Soomaaliyeed iyo khubaro ka faallooda amniga gobolka.
Arrintan ayaa si gaar ah looga hadlay 3-dii September 2026, intii uu socday kulan ay magaalada Addis Ababa ku qabatay Institute for Security Studies (ISS), kaas oo diiradda lagu saaray khataraha amni ee ka jira gobolka iyo saameyntooda ku aaddan xasilloonida Geeska Afrika.
Khubaradii ka qaybgalay kulanka ayaa sheegay in haddii la joojiyo taageerada Qaramada Midoobay ee dhinacyada gaadiidka, duulimaadyada iyo sahayda hawlgallada, ay taasi abuuri karto farqi dhanka howlgalka ah oo si toos ah u saameyn kara hawlgallada AUSSOM, gaar ahaan deegaannada ku dhow xuduudaha Soomaaliya, Itoobiya iyo Kenya.
Taageeradaas ayaa muhiim u ah awoodda ciidamada AUSSOM ee isku socodka, gaarsiinta sahayda iyo fulinta hawlgallada amni ee ka dhanka ah kooxaha hubeysan. Sida ay khubaradu tilmaameen, haddii aan la helin hannaan kale oo lagu beddelo taageeradaas, ciidamada ku sugan goobaha fogfog ayaa wajahaya caqabado dheeraad ah oo dhinaca saadka iyo dhaq-dhaqaaqa ah.
Intii uu socday doodda, Ahmed Abdi, oo ah xildhibaan ka tirsan Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya isla markaana ah xoghayaha Guddiga Difaaca, ayaa xoogga saaray doorka Ciidanka Difaaca Qaranka Itoobiya (ENDF) ay ku leeyihiin amniga qaybo badan oo ka tirsan Soomaaliya.
Ahmed ayaa sheegay in ciidamada Itoobiya ay door muhiim ah ka qaataan xasilinta sagaal degmo oo muhiim ah oo ku yaalla Koonfur Galbeed Soomaaliya, halkaas oo ciidamada Itoobiya iyo kuwa Soomaaliya ay si wadajir ah uga hawlgalaan xaaladaha amni.
Sida uu tilmaamay, joogitaanka ciidamada Itoobiya ma aha oo keliya arrin ku saabsan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, balse wuxuu sidoo kale xiriir la leeyahay ilaalinta xuduudaha Itoobiya, ka hortagga dhaqdhaqaaqyada kooxaha hubeysan iyo xakameynta khataraha amni ee ka gudbi kara Soomaaliya una gudbi kara gudaha Itoobiya.
Khubarada amniga ayaa sidaas darteed ku doodaya in isbeddel kasta oo ku yimaada awoodda AUSSOM iyo taageerada saadka ee ay hesho uu yeelan karo saameyn ka baxsan gudaha Soomaaliya, gaar ahaan Itoobiya iyo Kenya oo labaduba xuduud dheer la wadaaga Soomaaliya.
Dhammaadka maalgelinta Mareykanka ee UNSOS ayaa sare u qaadaya su’aalo ku saabsan cidda buuxin doonta kaalinta taageerada saadka ee ciidamada caalamiga ah iyo kuwa Soomaaliya.
Haddii aan la helin maalgelin iyo taageero kale oo ku filan, waxaa laga cabsi qabaa in hoos u dhac ku yimaado awoodda ciidamada AUSSOM ee gaadiidka, sahayda iyo duulimaadyada hawlgallada, taas oo Al-Shabaab siin karta fursad ay ku kordhiso dhaq-dhaqaaqyadeeda meelaha ay ciidamada dowladda iyo kuwa caalamiga ah cadaadis ku hayaan.
Arrintan ayaa sidoo kale muhiim u ah Itoobiya, maadaama xuduuddeeda Soomaaliya ay ka mid tahay meelaha ay si gaar ah uga jiraan caqabado amni. Sida ay khubaradu sheegeen, daciifitaanka awoodda amni ee Soomaaliya wuxuu si toos ah u kordhin karaa culayska amni ee saaran Itoobiya iyo Kenya.
Doodda Addis Ababa ayaa sidaas darteed muujisay in mustaqbalka AUSSOM iyo qaabka loo maalgeliyo hawlgalladeeda uusan ahayn arrin ku kooban Soomaaliya oo keliya, balse uu yahay arrin saameyn ku leh xasilloonida guud ee Geeska Afrika, gaar ahaan Soomaaliya, Itoobiya iyo Kenya.
