Diyaarad milatari oo ah nooca A400M Atlas oo ay leeyihiin ciidanka Cirka Turkiga, ayaa maanta iyo shalay ka qaaday garoonka Aadan Cadde ee Muqdisho ciidamo Soomaaliyeed oo loo qaaday Turkiga si ay u qaataan tababaro gaar ah oo la xiriira ciidamada gaarka ah (Special Forces).

Saraakiil ayaa xaqiijiyay in duulimaadyo kale ay jiri doonaan maalmaha soo socda, iyadoo ciidamo dheeraad ah loo qaadi doono tababaro sare.

Soomaaliya iyo Turkiga ayaa ku heshiiyay in inta badan ciidanka lagu tababaro gudaha dalka, gaar ahaan xerada TurkSom ee Muqdisho, halka ciidamo gaar ah oo ka tirsan cutubyada Gorgor loo qaado Turkiga si ay u helaan tababaro heer sare ah oo ku saabsan howlgallada gaarka ah iyo la dagaalanka argagixisada.

Taliyaha Ciidanka gaar ah ee Soomaaliya Gen Aadan Dheere ayaa garoonka ka sagootiyay si ay muujinayaan muuqaalo laga soo duubay.

Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iran, Esmaeil Baqaei, ayaa sheegay in Mareykanku si fiican u ogyahay in aan la aqbali karin soo jeedintiisa haddii lagu xiro shuruudo keli-talis ah.

Baqaei ayaa xusay in arrintaas ay si buuxda uga hor imaaneyso mabda’a wada-xaajoodka iyo wadahadalka, isagoo muujiyay mowqif adag oo Tehran ka taagan tahay shuruudaha Washington.

Sarkaal sare oo ka tirsan Mareykanka ayaa sheegay in Mareykanku uusan si rasmi ah u oggolaan kordhinta xabbad-joojinta uu la leeyahay Iran, sida ay baahisay wakaaladda Reuters.

Sarkaalka ayaa xusay in wali ay socdaan wada-xiriirro u dhexeeya labada dhinac si loo gaaro heshiis cusub.

Dhanka kale, Ra’iisul Wasaaraha Pakistan, Shehbaz Sharif, ayaa riixaya in dib loo bilaabo wadahadallada, xilli Donald Trump uu sheegay in kulamo cusub ay ka dhici karaan Pakistan maalmaha soo socda.

Arrintan ayaa muujineysa in rajada diblomaasiyadeed ay weli jirto, inkastoo aan wali la gaarin heshiis rasmi ah.

Taliyada Ciidanka Pakistan, Asim Munir ayaa Maanta lagu soo dhaweeyay caasimada !ran ee Tahran. waxaana garoonka diyaaradaha ku soo dhaweeyay Wasiirka arimaha dibada Iran

Warbaahinta dowladda Iiraan ee IRIB ayaa sheegtay in wafdiga Taliyaha uu gudbinayo farriin ka timid Maraykanka isla markaana uu qorsheynayo wareeg labaad oo wadahadallo ah. Wareeggii koowaad ee ka dhacay Islamabad dhammaadkii usbuucii hore ma keenin heshiis.

Sidoo kale Ra’iisul Wasaaraha Pakistan, Shehbaz Sharif, ayaa Arbacadii u duulay Saudi Arabia, isagoo bilaabay safar saddex dal ah oo ka horreeya wareeg labaad oo suuragal ah oo wada-hadallo u dhexeeya Mareykanka iyo Iran.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Islamabad ayaa sheegtay in Sharif uu sidoo kale booqan doono Qatar iyo Turkey inta u dhexeysa 15-ka ilaa 18-ka April.

Safarkan diblomaasiyadeed ayaa lagu macneeyay dadaal lagu xoojinayo wadatashi goboleed, iyadoo la raadinayo xal lagu dejiyo xiisadaha sii kordhaya ee Bariga Dhexe.

Wadahadallo u dhexeeya United States iyo Iran ayaa la sheegay inay sameeyeen horumar iyadoo labada dhinac ay ku dhow yihiin inay gaaraan heshiis hordhac ah oo lagu soo afjarayo dagaalka.

Wadahadalladan waxaa gacan ka geysanaya dalal dhexdhexaadiyaal ah sida Pakistan, Egypt iyo Turkey kuwaas oo isku dayaya inay yareeyaan khilaafaadka haray ka hor inta uusan dhicin waqtiga xabbad joojinta ee 21ka Abriil.

Si kastaba saraakiisha Maraykanka ayaa ka digay in heshiis la gaaro uusan weli hubanti ahayn maadaama ay jiraan kala duwanaansho waaweyn oo u dhexeeya labada dhinac.

Kooxda wadaxaajoodka ee madaxweynaha Donald Trump oo ay ku jiraan JD Vance, Steve Witkoff iyo Jared Kushner ayaa sii wada xiriirka iyagoo is dhaafsanaya hindiseyaal heshiis iyo wicitaanno la leh dhinacyada kale.

Waxaa la filayaa in wareeg cusub oo wadahadallo fool ka fool ah uu dhaco maalmaha soo socda inkastoo aan weli la cayimin taariikh rasmi ah.

Haddii la gaaro heshiis hordhac ah waxaa loo baahan doonaa in la kordhiyo xabbad joojinta si loo dhamaystiro faahfaahinta heshiis buuxa.

Saraakiisha Maraykanka ayaa sidoo kale sheegay in xannibaadda badeed ee uu amray Trump — taas oo jartay dhoofinta saliidda Iiraan iyo dhibaatada dhaqaale ee sii kordheysa ay cadaadis saarayaan Tehran si ay heshiis u gaarto.

Iiraan oo ku goodisay inay xiri doonto Marinka Baal Al Mandab haddii ay sii socoto go’doominta Mareykanku saaran dekadeeda, inkastoo ugu yaraan 3 markab maanta ka gudbeen Marinka Hormuz

Ciidanka ilaalada kacaanka Iiraan ayaa waxyar ka hor baahiyay in markab shidaal oo ay Iiraan leedahay oo qaadi kara 2 milyan oo fuusto oo shidaal ah inuu maanta ka gudbay marin-biyoodka Hormuz oo uu gaaray dekedaha Iiraan, kaasoo la sheegay inuu u shidnaa nidaamka raadraaca , xilli Mareykanka uu maalin ka hor sheegay in la xannibay maraakiibta Iiraan ee ka gudbaya Hormuz, wallow aysan shaqeyn xannibaadaa

Sidoo kale Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa sheegay inaysan ogolaan doonin in dekadaha khaliijka ay wax ka dhoofaan ama kasoo degaan waxayna yiraahdeen: “Ma ogolaan doonno in wax ka soo degaan ama ka dhoofaan dekedaha dalalka Khaliijka Carabta, haddii ay sii socoto xiyaaradda Mareykanka ee dekedeheenna.. xataa waxaan joojin doonnaa Badda-cas & Gacan Cadmeed.” — ArabNews.

Iiraan oo ku goodisay inay xiri doonto Marinka Baal Al Mandab haddii ay sii socoto go’doominta Mareykanku saaran dekadeeda, inkastoo ugu yaraan 3 markab maanta ka gudbeen Marinka Hormuz

Mareykanka oo ciidamo dheeraad ah ku soo daabulaya Bariga Dhexe isagoo dhinacna ka wada arinta diblumaasiyad ah.

Mareykanka oo isna duqeymo xagga cirka ah oo ay ku dhinteen 4 qof ka geystay Badda Pasifiga

Wararka ka imanaya xeebaha Soomaaliya ayaa muujinaya tallaabo cusub oo la xiriirta xoojinta madaxbannaanida badda, kadib markii laba ka mid ah maraakiibta dagaalka ee Turkey lagu kala magacaabo TCG Gaziantep iyo TCG Yüzbaşı Güngör Durmuş ay si rasmi ah u xirteen calanka Soomaaliya.

Arrintan ayaa timid kadib amar kasoo baxay Wasaaradda Dekedaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya oo ku saabsan in maraakiibta ku sugan biyaha dalka ay muujiyaan calanka qaranka.

Sawirro laga soo qaaday dhoollatus ay sameynayeen ciidamada badda Turkiga ayaa si cad u muujinaya labada calan – kan Turkiga iyo kan Soomaaliya – oo si wadajir ah uga babanaya maraakiibtaas. Tani waxay astaan u tahay ixtiraam buuxa oo ay Ankara u muujisay shuruucda iyo amarrada ka jira biyaha Soomaaliya, waxayna sidoo kale ka tarjumaysaa xiriirka dhow ee ka dhexeeya labada dal.

Turkey ayaa muddooyinkii dambe si weyn uga dhex muuqday howlaha ka socda badda Soomaaliya, iyadoo ay ka joogaan maraakiib dagaal iyo kuwo kale oo sahamin iyo qodis shidaal wada. Intaa waxaa dheer, joogitaankaasi wuxuu salka ku hayaa heshiis iskaashi oo dhinaca amniga badda ah oo ay wada galeen Soomaaliya iyo Turkiga, kaas oo diiradda saaraya ilaalinta xeebaha, la dagaallanka burcad-badeedda, iyo ka faa’iidaysiga khayraadka badda.

Tallaabadan ah in la qaato calanka Soomaaliya marka lagu sugan yahay biyaha dalka ayaa ah mid hore loogu soo rogay dhammaan maraakiibta shisheeye ee soo gala xeebaha Soomaaliya. Dalal badan ayaa horey ugu hoggaansamay shuruucdan, iyadoo hadda Turkey ay ku biirtay liiskaas, taas oo sare u qaadaysa sharciyeynta iyo xakameynta dhaq-dhaqaaqa badda.

Guud ahaan, arrintan waxay muujinaysaa laba qodob oo muhiim ah: mid waa xoojinta awoodda dowladnimo ee Soomaaliya ee ku aaddan maamulidda biyaha dalkeeda, halka midda kalena ay tahay sii xoogeynta xiriirka istiraatiijiyadeed ee kala dhexeeya Turkiga, oo ah dal si joogto ah uga taageera Soomaaliya dhinacyada amniga, dhaqaalaha iyo horumarinta.

Wasaaradda Gaashaandhigga ee Türkiye ayaa si rasmi ah u xaqiijisay in ay Soomaaliya u dirtay diyaaradaha dagaalka ee nooca F-16, kadib markii saddex ka mid ah ay duulimaad bandhig ah ka sameeyeen 12-kii Abriil 2026.

Duulimaadkan ayaa qayb ka ahaa munaasabad lagu xusayay sanad-guurada 66-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, halkaas oo diyaaradaha F-16 ay dul heehaabeen goobta dabaaldegga.

Wasaaraddu waxay sidoo kale sheegtay in diyaaradaha qumaatiga u kaca ee T129 iyo kuwa xamuulka qaada ee AS-532 Cougar ay ka qayb qaateen munaasabadda.

Wasaaradda Gaashaandhigga Türkiye ayaa hore u shaacisay in cutub ciidan oo badeed oo ay u dirtay Soomaaliya ay ku jiraan maraakiibta dagaalka ee TCG Gaziantep, TCG Bartın, TCG Bayraktar, iyo markab shidaal qaada oo taageero ah.

Tani waa markii ugu horreysay ee Türkiye si cad u qirto joogitaanka diyaarado militari oo ay ku leedahay Soomaaliya.

Si kastaba, calaamado hore ayaa muujinayay arrintan, kaddib markii bishii Juun 2025 muuqaal baraha bulshada lagu baahiyay uu muujiyay diyaarad T129 ah oo dul mareysa xerada Camp TURKSOM ee koonfurta Muqdisho, halkaas oo askarta Soomaaliyeed lagu tababaro.

Iiraan, waxay hirgelisay saldhigyo cusub oo ku yaalla dhulka hoostiisa oo laga soo rido gantaallada inta ay socotay xabbad-joojinta, waxaa kaloo ay dib u furaysa gododka albaabada laga galo ay horey u duqeeyeen Mareykanka iyo Israa’iil, taasoo ka dhigan haddii dib u qarxo dagaalka inay Iiraan u dhaqmi doonto si la mid ah maalintii koowaad ee dagaalka oo aan la fileyn wax hoos u dhac awoodeed ah oo ay wajihi karto,sida ay werisey CNN.

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa u sheegay Fox News in dagaalku “ku dhow yahay inuu dhammaado”, kadib markii uu tilmaamay in wareeg labaad oo wadahadallo fool ka fool ah lala yeelanayo Iran ay ka dhici karaan Pakistan maalmaha soo socda.