Warbixin ay daabacday warbaahinta Politico ayaa iftiimisay aragti dadweyne oo si weyn u dhaliilaysa qaabka loo wajahayo xiisadda u dhaxeysa Mareykanka iyo Iran. Sida lagu sheegay cod-ururin (poll) ay warbaahintu samaysay, boqolkiiba 85% dadka Mareykanka ah ayaa aaminsan in Donald Trump uusan ku guuleysan karin dagaal ka dhan ah Iiraan, gaar ahaan mid lagu tilmaamay mid socday muddo ku dhow 40 maalmood oo aan wax natiijo muuqata laga gaarin.

Natiijooyinka sahankan ayaa muujinaya in kalsoonida dadweynaha Mareykanka ee ku aaddan guul militari oo laga gaaro Iiraan ay aad u hooseyso. Dadka badankood waxay aaminsan yihiin in dagaal kasta oo dheeraada uu sababi karo khasaare dhaqaale, mid ciidan iyo mid siyaasadeed, iyada oo aan la helin guul cad oo la taaban karo. Tani waxay ka tarjumaysaa dareen guud oo ka jira bulshada Mareykanka oo ka daalay dagaallada dibadda, gaar ahaan kuwii hore ee Bariga Dhexe.

Dhanka kale, kaliya 15% dadka la wareystay ayaa qaba in yoolalka dagaalka la gaaray ama ay suurtagal tahay in guul laga gaaro. Qeybtan yar waxay inta badan ku doodayaan in cadaadiska militari iyo midka dhaqaale ee la saarayo Iiraan uu keeni karo in Tehran ay ka tanaasusho mowqifyadeeda, inkastoo aragtidan aysan helin taageero ballaaran.

Warbixintu waxay sidoo kale tilmaamaysaa in aragtidan taban ay saameyn ku yeelan karto go’aan-qaadashada siyaasadeed ee gudaha Mareykanka, gaar ahaan marka ay timaado doorashooyinka iyo taageerada loo hayo hoggaanka. Khubarada siyaasadda ayaa sheegaya in haddii dadweynuhu ay si weyn uga soo horjeestaan dagaal, ay adkaan karto in maamulka uu sii wado ama ballaariyo hawlgallada militari.

Intaa waxaa dheer, sahankan ayaa kusoo beegmaya xilli xiisadaha gobolka ay sare u kacayaan, iyadoo arrimo ay ka mid yihiin marinka Strait of Hormuz iyo iskahorimaadyada militari ay sii kordhinayaan walaaca laga qabo dagaal ballaaran. Marinkan oo muhiim u ah ganacsiga shidaalka caalamka ayaa noqday meel xasaasi ah oo hadba dhinac uu isku dayo inuu saameyn ku yeesho.

Gunaanad ahaan, natiijada cod-ururintan ayaa muujinaysa kala aragti duwanaansho weyn oo u dhaxeysa hoggaanka siyaasadda iyo dareenka dadweynaha. Inkastoo qaar ka mid ah madaxda Mareykanka ay muujiyaan kalsooni ku aaddan cadaadinta Iiraan, haddana inta badan shacabka Mareykanka waxay u arkaan dagaal noocan ah mid aan guul keeni doonin, isla markaana leh khataro ka badan faa’iidooyinka la filayo.

Xukuumadda Somaliland ayaa si rasmi ah uga hadashay war-saxaafadeedkii ay xalay soo saareen wasiirrada arrimaha dibada ee Soomaaliya iyo dalal kale oo kamid ah dunida Islaamka, kaas oo lagu cambaareeyay xidhiidhka diblomaasiyadeed ee Somaliland la yeelatay Israa’iil.

Qoraal ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibedda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Somaliland ayaa lagu sheegay in Somaliland ay tahay dal leh taariikh dawladnimo oo cad, isla markaana xornimadeeda qaadatay 26-kii Juun 1960, dibna u soo ceshatay madax-bannaanideeda sannadkii 1991, kaddib midow aan si rasmi ah loo ansixin.

Somaliland waxay xustay in mowqifkeedu ku dhisan yahay mabaadi’da sharciga caalamiga ah, oo ay ka mid yihiin is-maamul (aayo-ka-tashiga) iyo dowladnimo wax ku ool ah. Waxay sidoo kale sheegtay in xidhiidhka ay la leedahay beesha caalamka uu yahay mid ka tarjumaya isbeddelka diblomaasiyadda casriga ah, isla markaana aanu wax u dhimayn madax-bannaanida dal kale.

Somaliland ayaa tilmaantay in ka badan soddon sano ay ku naaloonaysay nabad, nidaam dimuqraadi ah iyo iskaashi caalami ah oo masuuliyad ku dhisan, taas oo ay ku sheegtay inay si togan uga qayb qaadatay xasilloonida Geeska Afrika.

Qoraalka ayaa sidoo kale lagu baaqay in arrinta Somaliland loo wajaho si ku dhisan xaqiiqo iyo aragti sharciyeed, iyadoo la xusay in Midowga Afrika uu hore u aqoonsaday gaar ahaanshaha kiiska Somaliland.

Somaliland waxay sheegtay in aqoonsigeedu yahay xaq sharci ah oo jira, islamarkaana aanu ahayn arrin ku xidhan dano siyaasadeed oo la iska dooran karo. Waxay intaas ku dartay in dib u dhigista aqoonsigu aanay waxba ka beddelayn xaqiiqada jirta, balse ay caqabad ku noqon karto nabadda iyo xasilloonida gobolka.

Hadalka Somaliland ayaa jawaab u ah war-saxaafadeed wadajir ah oo ay soo saareen wasiirrada arrimaha dibadda ee dalal dhowr ah ayaa si adag loogu cambaareeyay go’aanka Israa’iil ee ku saabsan magacaabista danjiraha ay u dirayso Somaliland.

War-saxaafadeedkan ayaa waxaa si wadajir ah u soo saaray dalalka kala ah Pakistan, Masar, Soomaaliya, Suudaan, Libya, Bangladesh, Aljeeriya, Sacuudi Carabiya, Falastiin, Turkiga, Indooniisiya iyo Kuweyt.

HNN: Waxaa la sameynayaa horumar wada-hadallada u dhexeeya Maraykanka iyo Iran, balse weli farqi weyn ayaa u dhexeeya labada dal, ayuu yiri Mohammad Bagher Ghalibaf, madaxa wada-xaajoodka Iran.

Xabbad-joojinta u dhaxaysa Iran iyo Maraykanka ayaa ku eg Arbacada. Labada dalba waxay bixiyeen calaamado taxaddar leh oo muujinaya in horumar laga sameynayo dadaallada lagu gaarayo heshiis nabadeed, balse hadallada u dhexeeya dalalka weli waa kuwo adag. (Omni)

Waraysi uu siiyay Al Jazeera, Mohammad Bagher Ghalibaf ayaa sheegay in weli uu jiro farqi weyn oo u dhexeeya labada dal, balse sidoo kale horumar la sameeyay. Faahfaahin dheeraad ah ma uusan bixin. Ghalibaf waa guddoomiyaha baarlamaanka Iran isla markaana ah madaxa wada-xaajoodka dalka. (Wall Street Journal)

– Trump ma uusan gaarin hadafkiisii ahaa inuu sameeyo isbeddel nidaam (regime change) oo uu burburiyo awooddeena weerarka iyo gantaalladeenna, Iran-na ma aha Venezuela, ayuu yiri Ghalibaf.

Marinka Hormuz waxaa mar kale xiray Iran Sabtidii. Dalka ayaa ku sababeeyay xiritaanka in Maraykanku weli xannibayo dhammaan maraakiibta u socda iyo kuwa ka imanaya dekedaha iyo saldhigyada Iran. Marinku wuu sii ahaanayaa mid xiran ilaa xannibaadda Maraykanka la qaado, ayay tidhi Ciidanka Ilaalada Kacaanka (Revolutionary Guard) bayaan ay soo saareen Sabtidii fiidkii. (vl.no)

Dhinaca kale, madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa ku hanjabay inuu dib u bilaabi doono dagaalka haddii marinka aan dib loo furin. (e24.no)

Heemaal News Network.

HNN:  Su’aasha ku saabsan sii wadista wadahadallada ma aha mudnaantayada ugu sarreysa, ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda Sergej Lavrov shir ka dhacay Antalya ee Turkiga, sida ay qortay Kyiv Independent.

Wadahadallada nabadda ee lala leeyahay Ukraine ma aha mudnaanta ugu sarreysa ee Ruushka, ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibadda Sergey Lavrov 18-kii Abriil shir ka dhacay Antalya Diplomacy Forum ee Turkiga, iyadoo wadaxaajoodyadii uu Mareykanku dhexdhexaadinayay ay weli hakad ku jiraan.

Wadahadalladii ugu dambeeyay ee saddex geesoodka ahaa ee u dhexeeyay Ukraine, Ruushka iyo Mareykanka ayaa dhacay 16-kii Febraayo, halka kulan kale oo la qorsheeyay dabayaaqadii Febraayo oo markii dambe loo raray horraantii Maarso la baajiyay wax yar ka hor weerarradii Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iran.

“Waqtigan xaadirka ah, arrinta dib u bilaabista wadahadallada ma aha mudnaantayada ugu sarreysa. Cidna kuma qasbin wadahadal,” ayuu yiri. “Mar walba waxaan ku shaqeyn jirnay mabda’ ah in haddii dhinaca kale diyaar yahay, annaguna diyaar nahay.”

Madaxweynaha Ukraine Volodymyr Zelensky ayaa ku booriyay Washington iyo Moscow labadaba inay dib u bilaabaan geeddi-socodka, isaga oo sheegay inuusan aaminsanayn in wadahadalladu gebi ahaanba istaageen.

Inkasta oo hakad jiro, Kyiv waxay isku dayday inay sii waddo dadaallada, iyadoo ay weli jiraan khilaafaad muhiim ah, gaar ahaan dalabaadka dhuleed ee Ruushka.

Ukraine waxay ku doodeysaa in joojinta dagaalka laga amba qaado xadka, halka Ruushku ku adkeysanayo in ciidamada Ukraine ay ka baxaan qaybo ka mid ah Donbas ka hor heshiis kasta, dalabkaas oo ay Kyiv diiday.

Hoos u dhaca dhaq-dhaqaaqa diblomaasiyadeed waxaa sidoo kale saameeyay mashquulka ergooyinka Mareykanka Steve Witkoff iyo Jared Kushner, kuwaas oo ku lug leh wadahadallo la xiriira Iran.

Ergooyinkaas ayaa soo jeediyay in wadahadallada lagu qabto Mareykanka, balse Zelensky wuxuu sheegay in Ruushku doorbidayo meelo kale sida Turkiga ama Switzerland.

Kyiv waxay rajeyneysaa in booqasho suurtagal ah oo ay sameeyaan Witkoff iyo Kushner ay dib u soo nooleyn karto wadahadallada, inkasta oo jadwalkooda uu weli hubanti la’aan yahay. Sarkaal Mareykan ah oo arrintan ka war haya ayaa 15-kii Abriil u sheegay Kyiv Independent in Washington ay ka fikirayso safar ay ergooyinku ku tagaan Ukraine.

Heemaal News Network.

Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) Jassem Albudaiwi ayaa ka digay in haddii dagaalka Iran iyo gobolka uu sii socdo uu noqon doono musiibo dunida oo dhan saameysa.

Wuxuu sheegay in dalalka Khaliijka ay weli doonayaan in ay la yeeshaan xiriir deggan oo Iran ah isla markaana ay muddo dheer dadaal ugu jireen hagaajinta xiriirka Tehran.

Albudaiwi ayaa xusay in dalalka Khaliijku ay rabaan Iran oo noqota lamaanaha dhabta ah ee nabadda iyo xasilloonida gobolka taageera.

Wuxuu intaas ku daray in sii socoshada xiisadaha ay keeni karto cawaaqib culus isagoo carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in xal lagu gaaro wadahadal iyo diblomaasiyad.

Waxaan rajeyneynaa in wada hadalladu guuleystaan haddii kale Ilaahay baa og waxa dhici doona ayuu yiri isagoo ku celiyay in fashilka uu noqon karo musiibo saameysa gobolka Khaliijka iyo dunida oo dhan.

Ugu dambayn wuxuu ugu baaqay beesha caalamka inay adeegsato dhammaan fursadaha iyo saameynta ay leedahay si loo gaaro xal nabadeed oo waara.

Xaalada gobolka ayaa markale maraysa meel adag, diyaaradaha milatariga Mareykanka ayaa si aan kala joogsi lahayn ugu sii qulqulaya gobolka, xili uu Trump qabanayo kulan ammni oo albaabadu u xidhan yihiin.

Dhanka kale Iiraan, waxay Dunida xasuusisey iney diyaar u tahay hadii laga fursan waayo in dagaalku uu sii socdo, xili la sheegay in Shiinuhu uu Iiraan ku daabulayo hub iyo saad.

Xiisada milatari ee u dhaxaysa Iiraan iyo Mareykanka ayaa si wayn cirka iskugu shareertay, xili rajadii laga qabay diblomaasiyada iyo waan-waanta Pakistan ay u muuqata mid gabaabsi ah, waxayna hada xiisadu u muuqataa mid ay si toosa ugu lug yeelanayaan dalal kale sida Shiinaha oo kale.

Ciidamada Iiraan oo War Hor leh kasoo Saaray Hormuz

Faahfaahino dheeraada ayaa ka soo baxaya ciidamada badda ee Iiraa, waxayna sheegayaan in laga bilaabo fiidnimada caawa uu xiran yahay Marinka Hormuz, ilaa inta laga qaadayo go’doominta uu Mareykanku ku hayo dekedaha Iiraan.

Bayaan ka soo baxay Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah (IRGC) ayaa looga digay in “aysan jirin wax markab ah oo ka dhaqaaqi kara halka uu ku xiran yahay ee Gacanka Faarisi ama Badda Cumaan.”

Waxay sidoo kale sheegeen in dhowr markab ay mareen marinka tan iyo xalay iyagoo hoos imanaya maamulkooda, balse marin-biyoodka dib loo xiri doono ilaa Mareykanku joojiyo go’doominta dekedaha Iiraan.

Bayaanka ayaa lagu soo gabagabeeyay: “U dhawaanshaha Marinka Hormuz waxaa loo tixgelin doonaa iskaashi lala leeyahay cadowga, markabka ku xadgudba amarkaasna waa la beegsan doonaa.”

Dhanka kale Wargeyska Wall Street Journal ayaa ka soo xigtay saraakiil Mareykan ah in ciidanka Mareykanka uu isku diyaarinayo maalmaha soo socda inuu weeraro maraakiib shidaal oo lala xiriirinayo Iiraan isla markaana uu la wareego maraakiib ganacsi oo ku sugan biyaha caalamiga ah.

Warbixintan, oo ay sidoo kale baahisay Aljazeera ayaa muujinaysa kororka xiisadda ka dhex aloosan Mareykanka iyo Iiraan.

Guddoomiyaha Baarlamaanka Iran ayaa aroortii hore ee Sabtida si kulul u sheegay in Mareykanka iyo Israa’iil ay ku guuldareysteen inay ku gaaraan ujeeddooyinkooda been iyo marin-habaabin, isagoo fariin adag ka diray mid ka mid ah marin-biyoodka ugu xasaasisan dunida.

Hadalkaasi wuxuu si gaar ah u taabtay Strait of Hormuz, halkaas oo uu ku adkeeyay in maritaanka maraakiibta uu ku xirnaan doono oggolaanshaha Tehran arrin sare u qaadaysa walaaca ku saabsan amniga marin-badeedka caalamiga ah.

Hadalkan, oo u muuqda digniin diblomaasiyadeed iyo mid istiraatiiji ah, ayaa imanaya xilli xiisadaha gobolka ay sii kordhayaan, isla markaana iftiiminaya sida siyaasadda iyo awoodda milatari ay isugu dhex milmeen biyo-mareenka ugu muhiimsan ganacsiga tamarta adduunka.

Madaxweynaha Brazil,Lula da Silva ayaa hadal uu maanta jeediyay wuxuu yiri; “Waa inaan joojinaa inaan been ka sheegno dadka kale si aan u burburinno. Dalalka Latin Ameerika waxaa lagu tilmaamaa inay yihiin meel daroogo laga ganacsado, si loo takooro oo loo beegsado, halka dunidda Carabta loo sawirro inay yihiin dhulka argagixisada , marka yaa ah kuwa wanaagsan ee dunidan ku nool?”

Ku-xigeenka Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran ayaa sheegay in dalkiisu uusan diyaar u ahayn wareeg cusub oo wadaxaajoodyo fool-ka-fool ah oo uu la yeesho Mareykanka, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee AP.

Sababtuna ayuu wasiirka ku sheegay inay tahay in Washington aysan diyaar u ahayn inay ka tanaasusho waxa uu ku tilmaamay dalabyo “xad-dhaaf ah” oo ku saabsan arrimo muhiim ah.

Saeed Khatibzadeh ayaa sidoo kale AP u sheegay in Tehran aysan u wareejin doonin uranium-keeda la kobciyay Mareykanka, isagoo arrintaas ku tilmaamay “mid aan suurtagal ahayn”, inkastoo hadallo ka duwan uu Jimcihii sheegay Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump.

Khatibzadeh wuxuu sheegay in xiriir uu jiray oo u dhexeeya labada dhinac, balse Iran ay rabto in marka hore la dhammeeyo “heshiis qaab-dhismeed”ka hor inta aan la gelin wadaxaajoodyo toos ah.

Wuxuu intaas ku daray in Mareykanka uu u baahan yahay inuu “fahmo oo wax ka qabto walaacyada ugu waaweyn” ee Iran, oo ay ka mid yihiin cunaqabateynta lagu soo rogay dalka.

Horaantii maanta, Trump ayaa sheegay in ay socdaan “wada hadallo aad u wanaagsan” oo u dhexeeya Mareykanka iyo Iran.